Wiadomości

Leczenie raka szyjki macicy

2013-12-12

Jak przebiega leczenie raka szyjki macicy w poszczególnych jego stadiach?

Rak szyjki macicy to złośliwy nowotwór rozwijający się z nabłonka pokrywającego szyjkę macicy. W Polsce jest drugim co do częstości występowania złośliwym nowotworem narządów płciowych u kobiet. Co roku na raka szyjki macicy zapada 3,5–4 tysięcy polskich kobiet. Połowa z nich umiera, ponieważ chorobę wykryto zbyt późno.

Sposób leczenia raka szyjki macicy zależy przede wszystkim od jego zaawansowania.

Do oceny stopnia zaawansowania nowotworu służy skala FIGO. Raka przyporządkowuje się do jednego z czterech głównych stopni zaawansowania, biorąc pod uwagę:

  • lokalizację i wielkości guza nowotworowego,
  • obecność nacieku nowotworowego na narządy sąsiednie,
  • obecność przerzutów w węzłach chłonnych i do narządów odległych.

Wyróżniamy następujące główne stopnie zaawansowania klinicznego raka macicy:

  • I stopień – nowotwór jest ograniczony do szyjki macicy,
  • II stopień – nowotwór jest ograniczony do narządu rodnego,
  • III stopień – nowotwór ograniczony do miednicy i jamy brzusznej,
  • IV stopień – obecność przerzutów odległych.

W leczeniu stanów przedrakowych wybór metody zależy od stopnia nasilenia zmian, ich rozległości i lokalizacji. Możliwymi metodami leczenia są:

  • elektrokoagulacja – polega na wypaleniu zmian,
  • krioterapia – polega na wymrożeniu zmian,
  • laseroterapia – zniszczenie zmiany za pomocą lasera,
  • LEEP – polega na wycięciu zmiany za pomocą rozżarzonej pętli elektrycznej,
  • konizacja chirurgiczna (o konizacji czytaj więcej w artykule dotyczącym diagnostyki raka szyjki macicy).

W leczeniu raka przedinwazyjnego metody leczenia są analogiczne, jak w przypadku leczenia stanów przedrakowych. Jednakże najczęstszą metodą leczenia jest chirurgiczna konizacja.

W przypadku nowotworu inwazyjnego wybór metody leczenia zależy od stopnia jego zaawansowania ocenianego wg czterostopniowej skali FIGO. Można je podzielić na kilka głównych grup:

  1. Leczenie operacyjne.
  2. Radiochemioterapia.
  3. Radioterapia.

Leczenie operacyjne jest leczeniem z wyboru w I stopniu zaawansowania raka szyjki macicy. Zabieg polega najczęściej na usunięciu macicy (histerektomia) z lub bez przydatków (jajników i jajowodów). Dodatkowo mogą być usunięte zlokalizowane w pobliżu węzły chłonne, a także górna część (sklepienie) pochwy.

Radiochemioterapia jest leczeniem pierwszego rzutu w stopniach zaawansowania II i wyższych. Leczenie to jest połączeniem radioterapii i chemioterapii. W pierwszym etapie leczenia stosuje się napromienianie guza nowotworowego i jego najbliższych okolic za pomocą odpowiednich aparatów do naświetleń (podobnych nieco do aparatu robiącego zdjęcia RTG) lub też za pomocą specjalnej metalowej płytki wydzielającej promieniowanie, którą przyszywa się w okolicy guza nowotworowego. Leczenie radioterapią ma na celu zmniejszenie wielkości i masy guza.

W drugim etapie leczenia stosuje się chemioterapię. Polega ona na podawaniu raz w tygodniu kroplówki zawierającej związek chemiczny – cisplatynę. Cisplatyna niszczy szybko dzielące się komórki nowotworowe. Niestety w organizmie człowieka występują również inne szybko dzielące się komórki (tworzące włosy, wyścielające jelita), które również giną w trakcie stosowania chemioterapii. Właśnie dlatego działaniem niepożądanym chemioterapii są m.in. wypadanie włosów czy biegunki.

Radioterapia jest czasem stosowana jako leczenie uzupełniające przed lub po zabiegu operacyjnym. Przed zabiegiem ma na celu zmniejszenie wielkości i masy guza nowotworowego, po zabiegu służy do zabicia pozostałych komórek nowotworowych.

Pomimo zastosowania różnorakich metod leczniczych czasami rokowanie pacjentki jest niekorzystne, a choroba kończy się śmiercią. Poniższa tabela przedstawia odsetek 5-letnich przeżyć pacjentek leczonych na raka szyjki macicy w zależności od jego stopnia zaawansowania:

Stopień zaawansowania
klinicznego wg FIGO

Odsetek przeżyć pięcioletnich
I 92-77%
II 84-59%
III 45-25%
IV 14-0%

 

 

 

 

 

 

Biorąc pod uwagę powyższe, jeszcze raz warto podkreślić, iż regularne kontrolne wizyty u ginekologa, podczas których pobierana jest cytologia, stanowią najpewniejszą metodę szybkiego wykrycia zmian i niedopuszczenia do rozwoju zaawansowanego raka szyjki macicy.

Leczenie zaawansowanego raka szyjki macicy jest procesem długotrwałym. Stosowane podczas niego metody (radioterapia, chemioterapia) są niezwykle obciążające dla organizmu człowieka i mogą powodować wiele działań niepożądanych, takich jak:

  • nudności i wymioty,
  • biegunki lub zaparcia,
  • wypadanie włosów,
  • zmiana wyglądu skóry i paznokci,
  • zwiększona podatność na infekcje,
  • niekorzystny wpływ na życie seksualne,
  • niekorzystny wpływ na psychikę,
  • zmęczenie,
  • ból.

W leczeniu choroby nowotworowej niezwykle ważne jest wsparcie bliskich pacjentki.

Pamiętaj! Rak szyjki macicy to złośliwy nowotwór narządu rodnego – NIE ISTNIEJĄ żadne domowe sposoby leczenia choroby nowotworowej!

Poza stosowaniem się do zaleceń lekarskich, regularnym stosowaniem leków i odbywaniem kontrolnych wizyt lekarskich warto stosować dobrze zbilansowaną dietę zawierającą wszystkie niezbędne środki odżywcze. Dieta taka musi również zawierać wystarczającą liczbę kalorii (koniecznych, by utrzymać wagę) i być bogata w białko (konieczne do regeneracji skóry, włosów i wszystkich organów wewnętrznych). Zaleca się również wypijanie dużej ilości płynów, aby zmniejszyć niekorzystne działanie chemioterapii na pęcherz moczowy i nerki.