Operacja laparoskopowa: rękawowa resekcja żołądka w chirurgicznym leczeniu otyłości, operuje prof. Wiesław Tarnowski, Szpital Kliniczny CMKP im. Orłowskiego, Warszawa


Choć zabieg laparoskopii jest stosunkowo mało inwazyjny, przygotowanie do niego nie odbiega od przygotowania, jakie poprzedza klasyczne otwarcie jamy brzucha.

Operacja z gazem w tle

Każdy zabieg rozpoczyna się od wytworzenia tzw. odmy otrzewnowej. Pod pojęciem tym rozumie się napełnienie jamy brzucha gazem, dwutlenkiem węgla, w taki sposób, aby poprzez uniesienie powłok brzucha od wewnątrz i rozepchnięcie jelit uzyskać przestrzeń w której będzie można operować narzędziami. Dokonuje się tego poprzez wprowadzenie (wkłucie) do jamy brzucha specjalnej igły (tzw. igły Veressa), przez którą podaje się dwutlenek węgla. Po napełnieniu brzucha gazem do ciśnienia około 12 mmHg przystępuje się do wprowadzenia trokarów. Trokary są pewnego rodzaju kanałami, poprzez które, przez powłoki brzucha, zostaną wprowadzone narzędzia laparoskopowe. Pierwszy trokar wprowadza się w okolicy pępka poprzez małe nacięcie. Przez ten trokar wprowadza się następnie laparoskop. Kolejne trokary wprowadza się pod kontrolą wzroku dzięki obrazowi przekazywanemu z laparoskopu na monitor.

Zależnie od rodzaju operacji wprowadza się później następne 2-4 trokary, które będą służyć do wprowadzenia narzędzi operacyjnych. Ich liczba uzależniona jest od typu operacji. Za pomocą tych narzędzi, służących do cięcia, szycia, chwytania, koagulowania (przyżegania), ssania, chirurg operuje wewnątrz jamy brzusznej, a obraz pola operacyjnego przekazywanego laparoskopem ogląda na monitorze stojącym obok stołu operacyjnego. Jako że obraz na monitorze jest dwuwymiarowy, nie oddaje w pełni trójwymiarowego pola operacyjnego, chirurgia laparoskopowa wymaga doświadczonego zespołu lekarzy. Ponadto chirurg pozbawiony jest także możliwości oceny narządów dotykiem, a niektóre miejsca w brzuchu są trudno dostępne lub niedostępne w chirurgii laparoskopowej.

Laparoskopia – jak usunąć wycięty narząd?

Kwestią wymagającą omówienia jest sposób usuwania wyciętych narządów. W chirurgii klasycznej nie ma z tym problemu, gdyż rozmiar otworu w brzuchu pozwala na swobodne wydobycie usuniętego organu. Inaczej jest w chirurgii laparoskopowej, gdzie otwory sprowadzają się do 1-2-centymetrowych nacięć dla wprowadzenia trokarów. Niektóre małe narządy, jak np. wyrostek robaczkowy, można usunąć poprzez kanał trokaru. Można także założyć trokar o większej średnicy. Kolejną opcją jest poszerzenie nacięcia lub dokonanie tzw. minilaparotomii. Ta ostatnia musi być wykonana, jeśli konieczne jest zachowanie całego, nienaruszonego preparatu do późniejszego badania histopatologicznego. Inną metodą jest rozkawałkowanie usuwanego narządu w jamie brzusznej po uprzednim otoczeniu go plastikowym workiem i wydobyciu po kolei mniejszych fragmentów. W ten sposób wydobywa się np. usuniętą śledzionę.

Ograniczenia laparoskopii

Czasami zdarza się, że operacji rozpoczętej metodą laparoskopową nie da się przeprowadzić do końca w ten sposób. Laparoskopia ma pewne ograniczenia, których niestety „przeskoczyć” się nie da. Do takich przypadków należą trudność z dostępem do miejsca operacji (np. wskutek obecności zrostów otrzewnowych), kłopot z jego odpowiednim uwidocznieniem, niedające się opanować krwawienie. Operujący nie będzie dążył za wszelką cenę do zoperowania metodą laparoskopową, jeśli będzie miał wątpliwości co do jej bezpiecznego przebiegu. Podczas operacji, gdy takie wątpliwości powstaną, operujący chirurg podejmuje decyzję o zmianie techniki operacji z laparoskopowej na klasyczną (tzw. konwersja). Nie jest to powikłanie, ani nie świadczy o nieumiejętności chirurga. Jest to raczej wyraz rozwagi operatora i chęć przeprowadzenia zabiegu w sposób bezpieczny dla pacjenta.

Powikłania po zabiegu

Jak każda procedura zabiegowa, laparoskopia może być obarczona powikłaniami. Powikłania w laparoskopii mogą wiązać się z: wprowadzaniem trokarów do jamy brzusznej, wytworzeniem odmy otrzewnowej oraz mogą być skutkiem techniki operacyjnej.

Podczas wprowadzania pierwszego trokaru może dojść do wytworzenia rozedmy podskórnej wskutek podania dwutlenku węgla w powłoki brzuszne. Możliwe jest także wprowadzenie gazu do dużych naczyń i w konsekwencji spowodowanie zatoru gazowego. Utrzymywanie odmy otrzewnowej za pomocą tłoczonego dwutlenku węgla może doprowadzić do hiperkapnii. Wzrost ciśnienia w jamie brzusznej powyżej 18 mmHg może spowodować odmę opłucnową lub śródpiersiową. Należy podkreślić, iż wymienione powikłania zdarzają się niezwykle rzadko.

Zabiegi operacyjne metodą laparoskopową, choć na szeroką skalę wprowadzone stosunkowo niedawno, na trwale wpisały się w krajobraz chirurgii. Coraz więcej ośrodków dysponuje zestawem do chirurgii laparoskopowej, co raz więcej zabiegów wykonuje się w ten sposób. Na horyzoncie pojawiają się także nowe techniki małoinwazyjne, wykorzystujące mniej lub bardziej doświadczenia chirurgii laparoskopowej.

Metody chirurgii laparoskopowej

Operacja metodą SILS (single incision laparoscopic surgery – chirurgia laparoskopowa poprzez dostęp z jednego cięcia) idzie krok dalej niż tradycyjna chirurgia laparoskopowa. W metodzie SILS wszystkie narzędzia są wprowadzane przez jeden wielokanałowy port (trokar) zakładany w pępku. Dzięki temu efekt kosmetyczny jest jeszcze lepszy. Niestety jest o wiele trudniejsza do wykonania niż standardowa operacja laparoskopowa. Pierwsze doniesienia informują o operacjach usunięcia pęcherzyka żółciowego (cholecystektomii), śledziony (splenektomii), wyrostka robaczowego (apendektomii), operowania przepukliny pachwinowej, leczenia otyłości poprzez tzw. rękawową resekcję żołądka.

Ciekawostką, o której warto wspomnieć, poruszając temat chirurgii małoinwazyjnej, są zabiegi sposobem NOTES, czyli operacje przez naturalne otwory ciała (natural orifice transluminal endoscopic surgery). Koncepcja zabiegu sposobem NOTES opiera się na dotarciu do operowanego narządu tylko przez naturalne otwory ciała, jakimi są pochwa, odbytnica, żołądek, przełyk, pęcherz moczowy. Ma to dawać jeszcze większe zmniejszenie urazu operacyjnego i jeszcze lepszy efekt kosmetyczny. Obecnie w piśmiennictwie naukowym, opierającym się na dużej liczbie eksperymentalnych operacji na zwierzętach i niewielkiej liczby operacji wykonanych w ten sposób u ludzi, trwa dyskusja entuzjastów i sceptyków tej formy leczenia. Czas pokaże, czy operacje sposobem NOTES zajmą swoje stałe miejsce w chirurgii.


Masz pytania? Podyskutuj na forum

Komentarze [0]

Zaloguj się, by dodać komentarz lub komentuj anonimowo:
Twój nick:

Zobacz także

Sukces polskich ortopedów

Sukces polskich ortopedów

Ortopedzi z Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie przeprowadzili unikatową w skali ...

» Więcej
Kłykciny kończyste wywołuje wirus HPV

Kłykciny kończyste wywołuje wirus HPV

Kłykciny kończyste to choroba wirusowa przenoszona drogą płciową, którą trudno całkowicie wyle...

» Więcej
Leczenie nadciśnienia tętniczego

Leczenie nadciśnienia tętniczego

Codziennie miliony ludzi na całym świecie zmagają się z wysokim ciśnieniem krwi. Ocenia się, że tylk...

» Więcej

Wirtualny diagnosta

Sprawdź, co Ci dolega
z naszym wirtualnym diagnostą

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Polecane

Anatomia człowieka

Odkryj tajemnice
ludzkiego ciała

Mapa placówek

Sprawdź najbliższe apteki,
przychodnie, szpitale ...

© Pharma Partner 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone

X

Logowanie:

login:

hasło: