10 sposobów na opanowanie nadciśnienia tętniczego krwi

2013-02-15

Nadciśnienie tętnicze jest schorzeniem układu krążenia, która prowadzić może do choroby niedokrwiennej serca lub udaru mózgu. Istnieją na szczęście sposoby na uniknięcie ryzyka powstania niebezpiecznych powikłań – oto 10 z nich.

Nadciśnienie tętnicze jest schorzeniem układu krążenia, która prowadzić może do choroby niedokrwiennej serca lub udaru mózgu. Istnieją na szczęście sposoby na uniknięcie ryzyka powstania niebezpiecznych powikłań – jednym z nich jest odpowiednia dieta.

Dla serca szczególnie groźna jest postać brzuszna otyłości (typu męskiego), w której tłuszcz odkłada się w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej. Natomiast otyłość biodrowo-udowa (typu kobiecego), gdzie tłuszcz magazynuje się w okolicy bioder, pośladków i ud, nie jest tak groźna. Dla dobrostanu serca niezbędna jest zdrowa dieta obfitująca w produkty pełnoziarniste (ciemne pieczywo, płatki, kasze), makarony lub ziemniaki, warzywa, owoce, ryby morskie, niskotłuszczowy nabiał i w ograniczonej ilości chude mięso (kurczak i indyk bez skóry, chuda wołowina, dziczyzna). Polecanym tłuszczem są oleje roślinne (słonecznikowy, kukurydziany, rzepakowy) i oliwa oraz margaryny miękkie.

Podstawą są częste i regularne posiłki (4-5 razy dziennie) oraz produkty bogate w witaminy (naturalne antyoksydanty). Antyoksydantów jest dużo w warzywach i owocach. Zalecane dzienne spożycie to około 0,5 kg.

Z każdym wypalonym papierosem rozwój miażdżycy się nasila, a ilość witaminy C i E (antyoksydantów) maleje. Rzucenie palenia tytoniu nie jest łatwe, ale przy odpowiedniej motywacji jest realne. Argumentem na „tak” niech będzie fakt, że po pięciu latach od ostatniego wypalonego papierosa ryzyko rozwoju chorób serca u byłego palacza obniża się do poziomu dla osoby nigdy niepalącej. Jest więc do czego zachęcać!

Niewielkie dawki alkoholu opóźniają rozwój miażdżycy, ponieważ podwyższają stężenie frakcji HDL cholesterolu, czyli tzw. dobrego cholesterolu. Korzyści te mają szansę ujawnić się wówczas, gdy tygodniowo (lecz nie jednorazowo) mężczyzna wypija nie więcej niż 14 drinków, a kobieta nie więcej niż 9 drinków. Za standardowy drink przyjmuje się 360 ml piwa, 150 ml wina lub 45 ml 40-procentowej wódki. Propagowanie alkoholu jako remedium na miażdżycę jest jednak nieporozumieniem. W tym wypadku problemem staje się dawkowanie „lekarstwa”. A przekraczanie ustalonych dawek niweczy działanie ochronne na naczynia krwionośne i zagraża uzależnieniem alkoholowym.

Serce jest mięśniem i z tego względu potrzebuje regularnego treningu. Wysiłek fizyczny związany z rekreacją usprawnia pracę serca, poprawia przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, ułatwia zwalczanie zaburzeń lipidowych, reguluje ciśnienie krwi i zapobiega otyłości, a więc działa antymiażdżycowo. Intensywność wysiłku należy zwiększać stopniowo, ale celem jest osiągnięcie zasady polecanej obecnie przez kardiologów – 3 x 30 x 130, która oznacza, że ćwiczymy minimum 3 razy w tygodniu przez co najmniej 30 minut z intensywnością powodującą przyspieszenie tętna do 130 uderzeń na minutę.

Utrzymujące się podwyższone ciśnienie krwi prowadzi do zwężenia tętnic i rozwoju blaszek miażdżycowych. Dlatego bardzo ważne jest jak najwcześniejsze wykrywanie nadciśnienia tętniczego i jego leczenie. Najlepiej jest mierzyć ciśnienie krwi rutynowo podczas każdej wizyty u lekarza. Coraz częściej także aparaty do samodzielnego pomiaru ciśnienia krwi pojawiają się w aptekach. Jeśli któraś z wartości pomiaru (lub obie) przekraczają 140/90 mm Hg, konieczna jest konsultacja lekarska. Badania naukowe wykazały, że nawet niewielkie obniżenie ciśnienia krwi może zmniejszyć ryzyko udaru o 35-45 proc., a ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 20-25 proc.

Stężenia cholesterolu i jego frakcji w surowicy krwi człowieka uznawane za prawidłowe wynoszą odpowiednio:
Cholesterol całkowity (TChol) 150 – 200 mg/dl
Cholesterol LDL (LDL-Chol) 66 – 130 mg/dl
Cholesterol HDL (HDL-Chol) mężczyźni > 35 mg/dl
Cholesterol HDL (HDL-Chol) kobiety > 40 mg/dl
Trójglicerydy (TRG) 35 – 150 mg/dl

Podwyższony poziom cholesterolu i jego frakcji LDL sprzyja rozwojowi miażdżycy. Dlatego ważne jest okresowe sprawdzanie lipidogramu i jeśli wykazuje on nieprawidłowości, konieczne staje się wprowadzenie zmian w codziennej diecie. Jeśli sama dieta nie skutkuje lub obecne są inne czynniki ryzyka miażdżycy, to konieczne staje się włączenie farmakoterapii przez lekarza.
 

W przebiegu cukrzycy dochodzi do zaburzeń gospodarki cholesterolowej oraz wielu innych, nie do końca poznanych zaburzeń metabolicznych, które ułatwiają rozwój miażdżycy tętnic. Dlatego konieczna jest okresowa kontrola poziomu cukru we krwi na czczo. Jeśli jest on podwyższony, wymaga leczenia.

Bezpośrednią przyczyną zawału serca czy udaru mózgu jest często zakrzep powstający z płytek krwi w miejscu uszkodzenia śródbłonka naczyniowego i uniemożliwiający przepływ krwi. Nieocenioną przysługę daje nam tutaj znany od ponad stu lat i dostępny bez recepty kwas acetylosalicylowy, który hamuje agregację płytek krwi, zmniejszając w ten sposób skłonność do zakrzepów. Warto go polecać pacjentom, o ile tylko nie ma doń przeciwwskazań, tj. choroby wrzodowej lub uczulenia na kwas acetylosalicylowy.

Stres jest niewątpliwie potrzebny, ale jego nadmiar już nie. Za jego sprawą wydzielane są hormony: adrenalina i hormony kory nadnerczy, które przyspieszają rytm serca, podnoszą ciśnienie krwi i zwężają naczynia krwionośne. Im więcej stresów przeżywamy, tym bardziej nasze serce i naczynia są obciążone. Stąd zdrowym nawykiem jest umiejętność rozładowywania stresu. Nauczyć się kontrolować stres, uspokajać wykonując ulubione zajęcia.

Osoby, które w danym roku kalendarzowym są w wieku 35, 40, 45, 50 lub 55 lat, mogą skorzystać z bezpłatnego „Programu profilaktyki chorób układu krążenia NFZ” prowadzonego przez poradnie podstawowej opieki zdrowotnej na terenie całego kraju. Program ten umożliwia określenie indywidualnego zagrożenia chorobami układu krążenia i wdrożenie odpowiedniego postępowania profilaktycznego.

O autorze

Lek. Med. Ewa Pakuła - Kmieciak, specjalizacja Internista. Choć początkowo myślałam o karierze naukowej, to jednak wybrałam specjalizację, która daje możliwość bezpośredniego kontaktu z pacjentem. Obecnie troszczę się o zdrowie pacjentów podczas wizyt lekarskich oraz na łamach różnych czasopism m. in. Dbam o zdrowie i Bez recepty. Dbam też o rozwój poradni, w której pracuje - NZOZ-u Medycyna Grabieniec. Mam męża oraz dwoje dzieci. Moją pasją jest fotografia. W wolnym czasie nie przepuszczę żadnej okazji, by udać się na koncert czy do teatru.

Artykuły specjalisty

Co nam w brzuchu burczy?
Rodzaje migreny: migrena bez aury
Jak postępować przy krwawieniach z nosa
Rodzaje migreny: migrena z aurą
Jak lekarz rozpoznaje migrenę?
Migrena – co warto o niej wiedzieć?
Migrena a inne bóle głowy
Migrena - co ją powoduje?
Urlop w ciepłych krajach – jak to przeżyć?
Dolegliwości żołądkowe
Udar, oparzenia, uczulenie na słońce – jak sobie z nimi radzić na urlopie?
Grzybica, opryszczka, niewydolność żylna – zobacz, co jeszcze może spotkać cię na urlopie
Nietrzymanie moczu: o typie mieszanym oraz z przepełnienia
Naglące nietrzymanie moczu
Wysiłkowe nietrzymanie moczu
Nietrzymanie moczu u kobiet
Kalendarz szczepień dzieci od 2012 r – jakie zmiany?
Pielęgnacja cery suchej
Witaminy w połączeniu z lekami i używkami
Dieta alergika
Alergia pokarmowa
Alergiczne zapalenie spojówek
Leczenie anoreksji
Zakupy w zagranicznych aptekach
Testy paskowe i inne dylematy cukrzyków
Syndrom dnia drugiego - czyli co lekarz może powiedzieć o kacu?
Witaminy jako zdrowy prezent
Te leki mogą wywołać zawał serca
Jak zmierzyć sobie poziom cukru?
Witaminy na gwiazdkę
Lista leków kardiologicznych refundowanych
Mało słoneczna depresja jesienno-zimowa
Na co pomagają kortykosteroidy
Ciśnienie krwi - prawidłowe czy nie
Nie daj się depresji sezonowej
Sód cenniejszy niż złoto
Zadbaj o cerę wrażliwą
Witaminy na zdrowie, ale z rozwagą
Choroba refluksowa przełyku
Uwaga na grzyby
Migrena niejedno ma imię

Dołącz do nas