Aerosonit

Działanie

Lek rozszerzający naczynia krwionośne z grupy organicznych azotanów. Mechanizm działania polega na dostarczeniu egzogennego tlenku azotu do komórek środbłonka oraz mięśni gładkich, co powoduje rozszerzenie naczyń. Diazotan izosorbidu po wniknięciu do komórki mięśnia gładkiego ulega redukcji do NO. Tlenek azotu po połączeniu z grupą sulfhydrylową tworzy S-nitrozotiol reagujący z cyklazą guanylową w wyniku czego powstaje cGMP, który powoduje rozkurcz naczynia. Preparat silnie rozszerza naczynia żylne i tętnicze, w tym tętnice wieńcowe. Zmniejsza napływ krwi do serca (zmniejszenie obciążenia wstępnego), zmniejsza objętość i ciśnienie późnoskurczowe w komorach oraz ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej. Mniejszy jest wpływ na naczynia tętnicze powodujący obniżenie systemowego oporu obwodowego i obciążenia następczego. Redukcja obu tych obciążeń prowadzi do zmniejszenia zużycia tlenu przez serce. Skutkiem tych działań jest ustąpienie bólu wieńcowego. Po podaniu na błonę śluzową jamy ustnej działanie leku występuje po 1 min i utrzymuje się do 2 h. Zmienność efektu terapeutycznego może zależeć od pory podania preparatu. Po podaniu leku w postaci aerozolu doustnego wchłanianie jest bardzo dobre i prawie natychmiastowe. Dostępność biologiczna wynosi średnio 40-60%. Stężenie maksymalne osiągane jest po 10-15 min. Wiązanie z białkami osocza dochodzi do 28%. Podanie leku w postaci aerozolu pozwala na znaczne ograniczenie efektu pierwszego przejścia (metabolizmu wątrobowego). Biologiczny T0,5 wynosi ok. 1 h.


Wskazania

Profilaktyka i leczenie objawowe choroby niedokrwiennej serca. Zawał serca.

Przeciwskazania

Nadwrażliwość na diazotan izosorbidu, inne azotany, azotyny lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Jaskra z wąskim kątem przesączania. Ostry zawał mięśnia sercowego z niskim ciśnieniem napełniania lewej komory serca (w tym świeży zawał ściany dolnej). Kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu. Zaciskające zapalenie osierdzia. Tamponada serca. Ostra niewydolność krążenia (wstrząs, zapaść naczyniowa). Bardzo niskie ciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe poniżej 90 mmHg). Uraz głowy i krwotok mózgowy. Ciężka niedokrwistość. Hipowolemia. Jednoczesne stosowanie inhibitorów fosfodiesterazy 5, np. syldenafilu.

Środki ostrożności

Preparat należy stosować ostrożnie u pacjentów z niedoczynnością tarczycy, hipotermią, u pacjentów niedożywionych oraz u pacjentów z poważnymi chorobami wątroby lub nerek. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z niskim ciśnieniem napełniania komór serca, zwężeniem zastawki aortalnej lub dwudzielnej oraz pacjentów z chorobami, w których występuje podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe - u tych pacjentów preparat stosować wyłącznie pod kontrolą lekarską. U pacjentów z jaskrą bez zwężenia kąta przesączania preparat można stosować wyłącznie z zachowaniem ostrożności i pod nadzorem lekarza. Niekiedy po przyjęciu preparatu (zwłaszcza w pozycji stojącej i u osób podatnych na działanie laku) może nastąpić znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego lub utrata przytomności - preparat należy podawać szczególnie ostrożnie pacjentom z zaburzeniami regulacji krążenia, hipotonią ortostatyczną, hipotensją innego pochodzenia, hipowolemią (np. w trakcie leczenia lekami moczopędnymi) lub z niskim ciśnieniem skurczowym. Paradoksalnie, spadkowi ciśnienia po podaniu azotanów może towarzyszyć bradykardia oraz nasilenie objawów dusznicy bolesnej. Przewlekłe, nieprzerwane stosowanie leku może prowadzić do osłabienia lub nawet zniesienia jego działania leczniczego - niezbędne jest codzienne zachowanie przerw w stosowaniu preparatu (najlepiej nocnych) trwających co najmniej 8-10 h. Podczas stosowania preparatu może wystąpić chwilowe niedotlenienie organizmu spowodowane względną redystrybucją przepływu krwi do hipowentylowanego obszaru pęcherzyków płucnych. Szczególnie u pacjentów z chorobą wieńcową może prowadzić to do niedotlenienia mięśnia sercowego. Preparat zawiera glikol propylenowy - jego przypadkowa aplikacja na skórę może powodować podrażnienia. Należy bezzwłocznie przemyć podrażniony obszar skóry ze względu na ryzyko wchłonięcia roztworu oraz możliwość wystąpienia działań niepożądanych. Preparat zawiera małe ilości etanolu - mniej niż 100 mg na dawkę.

Ciąża i laktacja

Ciąża nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do stosowania leku. Preparat może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Ze względu na brak danych dotyczących przenikania leku do mleka, należy zachować szczególną ostrożność w okresie karmienia piersią.

Działania niepożądane

Bardzo często: przemijające bóle głowy (u ok. 40% pacjentów, w większości ustępują po kilku dniach leczenia, 10% pacjentów wymaga odstawienia preparatu). Często: odruchowe przyspieszenie częstości rytmu serca, zawroty głowy, zamroczenie w pozycji stojącej, senność, zmniejszenie ciśnienia krwi w pozycji stojącej, osłabienie. Niezbyt często: znaczne zmniejszenie ciśnienia krwi (może prowadzić do nasilenia objawów choroby niedokrwiennej serca), nudności, wymioty, skórne reakcje alergiczne (np. wysypka), zaczerwienienie skóry (głównie twarzy), omdlenie (czasem z równoczesnym zwolnieniem rytmu serca oraz utratą przytomności). Bardzo rzadko: methemoglobinemia (po długotrwałym stosowaniu bardzo dużych dawek), zgaga, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona. Częstość nieznana: złuszczające zapalenie skóry, pieczenie języka w miejscu podania. Opisano 2 przypadki hemolizy u pacjentów z niedoborem G-6-PD. W odpowiedzi na znaczne zmniejszenie ciśnienia krwi mogą pojawić się nudności, wymioty, niepokój, bladość oraz nadmierne pocenie się.

Interakcje

Inhibitory fosfodiesterazy 5 (np. syldenafil) mogą potęgować działanie hipotensyjne azotanów oraz innych donorów tlenku azotu, w wyniku czego może rozwinąć się ciężka hipotensja, oporna na leczenie. Z tego powodu w trakcie stosowania preparatu stosowanie syldenafilu, tadalafilu oraz wardenafilu jest przeciwwskazane. W przypadku zastosowania leku z grupy inhibitorów fosfodiesterazy należy zachować przynajmniej 24-h odstęp przed zastosowaniem preparatu. Preparat może potęgować działanie leków obniżających ciśnienie tętnicze. Działanie hipotensyjne diazotanu izosorbidu może być szczególnie nasilone w wyniku równoczesnego podawania innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, leków blokujących receptory β-adrenergiczne, leków blokujących wolne kanały wapniowe, neuroleptyków oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Działanie preparatu może być nasilone przez alkohol etylowy. Objawy zapaści naczyniowej mogą pojawić się u pacjentów przyjmujących inhibitory ACE. Preparat stosowany równocześnie z dihydroergotaminą może spowodować zwiększenie stężenia dihydroergotaminy we krwi i nasilić jej działanie.

Dawkowanie

Leczniczo: zwykle stosuje się 1 dawkę (1,25 mg) w napadzie bólu wieńcowego; jeżeli po upływie 2-5 min ból nie ustąpi, można zastosować drugą dawkę preparatu. Maksymalnie można podać jednorazowo do 3 dawek. Podawanie preparatu można powtarzać co 2-3 h. Profilaktycznie: 1 dawka na 5 min przed spodziewanym wystąpieniem bólu wieńcowego (w przypadku występowania bólów wieńcowych w typowych dla danego pacjenta sytuacjach). Zaleca się, aby pacjent zażywający lek po raz pierwszy w życiu zrobił to w pozycji siedzącej.

Uwagi

Preparat może ograniczyć zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu w przypadku, gdy dojdzie do obniżenia ciśnienia (wystąpienia objawów: mroczki przed oczyma, zawroty i bóle głowy, znużenie, zaburzenia widzenia); alkohol może nasilać efekt hipotensyjny preparatu.

Pharmindex