Amiokordin

Działanie

Lek przeciwarytmiczny klasy III. Silnie blokuje kanały potasowe, nieznacznie blokuje szybkie kanały sodowe oraz kanały wapniowe, oraz w sposób umiarkowany blokuje receptory α i β adrenergiczne. Działanie przeciwarytmiczne amiodaronu polega na: wydłużeniu fazy 3 potencjału czynnościowego, redukcji automatyzmu węzła zatokowego, niekompetycyjnej inhibicji pobudzenia receptorów α- i β-adrenergicznych, zwolnieniu przewodzenia węzłowo-przedsionkowego, przedsionkowego oraz węzłowego, wydłużeniu okresu refrakcji oraz redukcji pobudliwości mięśnia sercowego na poziomie przedsionków, węzła i komór, zwolnieniu przewodzenia impulsu oraz wydłużeniu okresu refrakcji dodatkowego szlaku przedsionkowo-komorowego. Wpływ na hemodynamikę oraz zapobieganie niedokrwieniu obejmują: umiarkowana redukcja oporu obwodowego oraz zmniejszenie częstości akcji serca (prowadzące do zmniejszenia zużycia tlenu przez mięsień sercowy), niekompetycyjna inhibicja pobudzenia receptorów α- oraz β-adrenergicznych, zwiększony przepływ krwi w tętnicach wieńcowych, utrzymanie objętości wyrzutowej. Dożylne podanie powoduje niedociśnienie, które wynika ze zmniejszenia oporów naczyniowych oraz ujemne działanie inotropowe. Poważnemu niedociśnieniu można zapobiec poprzez redukcję tempa wlewu. Po iniekcji dożylnej, amiodaron szybko osiąga maksymalne stężenie w surowicy. W mięśniu sercowym maksymalne stężenie występuje już po kilku min po iniekcji dożylnej; stężenie w mięśniu sercowym osiąga większe wartości niż w osoczu. Metabolizowany jest głównie w wątrobie, częściowo również w jelitach (tj. w błonie śluzowej jelita). W wątrobie metabolizowany jest przez CYP3A4. Główne szlaki metaboliczne obejmują procesy takie jak dejodowanie, hydroksylacja, O- oraz N-dealkilacja (deetylacja). W procesie N-deetylacji powstaje deetyloamiodaron, główny farmakologicznie czynny metabolit amiodaronu. Amiodaron wydzielany jest z żółcią (w kale) oraz przez nerki. T0,5 po podaniu pojedynczej iniekcji dożylnej wynosi średnio 3,2-20,7 h; po dłuższym podawaniu T0,5 jest bardzo długi, tj. 13-103 dni (średnio 53 ±24 dni). Podczas pierwszych kilku dni leczenia, amiodaron ulega kumulacji w organizmie. Eliminacja rozpoczyna się po kilku dniach. Stałe stężenie w osoczu jest osiągane stopniowo, w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Po zaprzestaniu podawania eliminacja amiodaronu trwa przez kilka miesięcy.


Wskazania

Lek stosowany jest, gdy konieczne jest uzyskanie szybkiego działania leku lub jeśli leczenie doustne jest niemożliwe. Leczenie ciężkich zaburzeń rytmu serca, takich jak nadkomorowe zaburzenia rytmu z szybką czynnością komór, tachykardia związana z zespołem preekscytacji (zespół Wolffa-Parkinsona-White'a) oraz ze zdiagnozowanymi objawowymi zaburzeniami rytmu komorowego.

Przeciwskazania

Nadwrażliwość na amiodaron, jod lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Bradykardia zatokowa lub blok zatokowo-przedsionkowy. Zaburzenia czynności węzła zatokowego (jeśli pacjent nie ma rozrusznika). Blok przedsionkowo-komorowy, dwu- lub trójwiązkowy blok odnogi u pacjentów bez rozrusznika serca. Zapaść krążeniowa. Ciężkie niedociśnienie. Równoczesne stosowanie leków mogących indukować wielopostaciową tachykardię komorową typu torsade de pointes. Choroby tarczycy. Ciąża (z wyjątkiem najbardziej naglących przypadków, kiedy przewidywany efekt usprawiedliwia ryzyko) i okres karmienia piersią. Przeciwwskazania do iniekcji dożylnych obejmują również ciężką niewydolność oddechową, zdekompensowaną kardiomiopatię oraz ciężką niewydolność serca. Ze względu na zawartość alkoholu benzylowego preparat jest przeciwwskazany do stosowania u noworodków, niemowląt i dzieci w wieku do 3 lat.

Środki ostrożności

Leczenie przy użyciu roztworu do wstrzykiwań odbywa się wyłącznie na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Zazwyczaj nie zaleca się iniekcji dożylnych z powodu możliwych zaburzeń hemodynamicznych (ciężkie niedociśnienie, niewydolność krążenia). Iniekcje mogą być jedynie stosowane w nagłych przypadkach, kiedy terapia substytucyjna okazała się nieskuteczna. Jeśli to możliwe, roztwór do wstrzykiwań powinien być podawany we wlewie dożylnym. Podczas wlewu może wystąpić niedociśnienie, bradykardia oraz blok AV; dlatego należy ściśle monitorować tempo wlewu oraz dokładnie przestrzegać instrukcji podawania. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku pacjentów z niedociśnieniem, niewydolnością oddechową, kardiomiopatią czy niewydolnością serca. Z uwagi na możliwość wystąpienia zapalenia żyły podczas leczenia, zaleca się podawanie wlewu przez centralny cewnik żylny. Przed rozpoczęciem leczenia wskazane jest wykonanie badania elektrokardiograficznego, testów czynności tarczycy oraz oznaczenie stężenia potasu w surowicy. Działanie farmakologiczne amiodaronu może powodować zmiany w zapisie EKG: wydłużenie odstępu QT (z powodu wydłużonego okresu repolaryzacji) oraz powstanie fali U - tego typu zmiany nie są oznaką toksyczności wobec serca. Jeśli wystąpi blok zatokowo-przedsionkowy, blok AV IIst. lub IIIst. lub blok dwuwiązkowy odnogi, należy przerwać leczenie. Narastająca duszność oraz suchy kaszel mogą świadczyć o toksycznym wpływie amiodaronu na płuca. Lek może wywołać zaburzenia czynności tarczycy, szczególnie u pacjentów chorobami tarczycy w wywiadzie osobistym lub rodzinnym. Ze względu na ryzyko wsytąpienia zespołu ostrych zaburzeń oddechowych, po zabiegu chirurgicznym zaleca się ścisły monitoring pacjenta oraz nadzór nad stężeniem tlenu w gazach oddechowych (FiO2), jak również nad wskaźnikami nasycenia tkanek tlenem (SaO2, PaO2). Podczas leczenia należy regularnie monitorować w surowicy aktywność enzymów wątrobowych, szczególnie aminotransferaz. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku (zaleca się podawanie najmniejszych dawek nasycających oraz podtrzymujących).

Ciąża i laktacja

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania leku w ciąży. Ze względu na wpływ na tarczycę płodu, amiodaron jest przeciwwskazany w ciąży, z wyjątkiem szczególnych sytuacji. Amiodaron jest wydzielany w znacznych ilościach do mleka - nie stosować w okresie karmienia piersią.

Działania niepożądane

Często: ciężka bradykardia, niedociśnienie (ciężkie niedociśnienie lub zapaść mogą wystąpić po przedawkowaniu lub w następstwie zbyt szybkiej iniekcji), zapalenie żyły po wlewie dożylnym (którego można uniknąć poprzez stosowanie centralnego cewnika żylnego). Bardzo rzadko: wstrząs anafilaktyczny, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, bóle głowy, nadmierne pocenie się, umiarkowana bradykardia, zatrzymanie czynności węzła zatokowego (wymagające zaprzestania podawania amiodaronu, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia pobudzenia i (lub) u osób w podeszłym wieku), nasilenie istniejącej lub wystąpienie nowej arytmii (czasem zakończonej zatrzymaniem akcji serca), uderzenia gorąca, śródmiąższowe zapalenie płuc, zespół ostrych zaburzeń oddechowych, skurcz oskrzeli i (lub) bezdech u pacjentów z poważnymi chorobami układu oddechowego (szczególnie u pacjentów z astmą), nudności, zwiększenie stężenia transaminaz w surowicy krwi (zwykle umiarkowane 1,5-3-krotnie ponad normę; po zmniejszeniu dawki stężenia mogą powrócić samoistnie do normy), ostre zaburzenia czynności wątroby z dużym stężeniem transaminaz i (lub) żółtaczką (czasem zakończone zgonem) - w takich przypadkach należy zaprzestać podawania leku.

Interakcje

Działanie amiodaronu może mieć związek z wystąpieniem interakcji nawet po upływie kilku miesięcy od zaprzestania leczenia. Jednoczesne podawanie amiodaronu oraz leków przeciwarytmicznych, włączając beprydyl, leków przeciwarytmicznych klasy I, chinidyny, sotalolu oraz leków innych niż przeciwarytmiczne, takich jak winkamina, sultopryd, erytromycyna (i.v.) oraz pentamidyna (i.v.) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wystąpienia wielopostaciowej tachykardii komorowej typu torsade de pointes. Nie zaleca się równoczesnego podawania amiodaronu oraz następujących leków: antagonistów kanałów wapniowych, diltiazemu i werapamilu oraz β-blokerów, ponieważ zwiększają ryzyko bradykardii oraz bloku AV; leków przeczyszczających, ponieważ zwiększają ryzyko hipokaliemii oraz arytmii komorowych. Należy zachować ostrożność podczas stosowania amiodaronu jednocześnie z następującymi lekami: mogącymi wywołać hipokaliemię (leki moczopędne powodujące utratę potasu, kortykosteroidy, amfoterycyna B i.v., tetrakozaktyd; hipokaliemia może powodować dodatkowe wydłużenie odstępu QT oraz zwiększać ryzyko arytmii komorowych, włączając torsade de pointes; jeśli stosowanie amiodaronu i wymienionych leków jest konieczne, odstęp QT powinien być monitorowany, a wystąpienie hipokaliemii eliminowane przez podanie potasu; w przypadku wystąpienia torsade de pointes nie zaleca się podawania leków przeciwarytmicznych; w razie potrzeby należy zastosować okresową stymulację rozrusznikiem serca oraz podawać dożylnie magnez); doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryną, ze względu na ryzyko wystąpienia krwotoku; podczas terapii oraz po jej zakończeniu należy częściej monitorować czas protrombinowy oraz w razie potrzeby zredukować dawkę warfaryny o 1/3 do 1/2); trójpierścieniowymi lekami przciwdepresyjnymi, pochodnymi fenotiazyny, astemizolem i terfenadyną (wydłużenie odstępu QT oraz zwiększenie ryzyka arytmii komorowych, szczególnie typu torsade de pointes); glikozydami naparstnicy (mogą wystąpić zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego lub zwiększenie stężenia digoksyny w surowicy; podczas wprowadzania amiodaronu należy monitorować stężenie digoksyny w surowicy oraz dostosować jej dawkę (zmniejszenie o połowę) lub całkowicie zaprzestać podawania); fenytoiną (mogą wystąpić zwiekszenie stężenia i objawy przedawkowania fenytoiny; należy oznaczyć jej stężenie i odpowiednio zredukować dawkę o 1/3 do 1/2); cyklosporyną (może wystąpić zwiększenie stężenia cyklosporyny, dlatego należy odpowiednio dostosować jej dawkę). Z powodu bradykardii (niereagującej na leczenie atropiną), niedociśnienia, zaburzeń przewodnictwa oraz zmniejszonej objętości wyrzutowej serca, należy zachować szczególną ostrożność podczas znieczulenia ogólnego. Należy zachować ostrożność podczas tlenoterapii w okresie pooperacyjnym, ze względu na przypadki ostrych zaburzeń oddechowych prawdopodobnie w wyniku reakcji na duże stężenia podawanego tlenu (przed operacja anestezjolog powinien być poinformowany o stosowaniu amiodaronu przez pacjenta). Odnotowano dwa przypadki interakcji podczas leczenia z użyciem wlewu: u jednego pacjenta pojawiły się drgawki podczas równoczesnego podawania amiodaronu i lidokainy, spowodowane zwiększeniem lidokainy we krwi; u drugiego pacjenta wystąpiła niewydolność nerek podczas równoczesnego podawania amiodaronu i cyklosporyny wywołana zmniejszonym wydalaniem cyklosporyny (o 50%) - należy częściej kontrolować stężenie cyklosporyny. Istnieją pojedyncze przypadki miopatii/rabdomiolizy podczas równoczesnego stosowania z wysokimi dawkami symwastatyny.

Dawkowanie

Wstrzyknięcie dożylne: zazwyczaj 5 mg/kg mc., podawane przez co najmniej 3 min. Nie należy podawać kolejnej iniekcji dożylnej przed upływem co najmniej 15 min. po pierwszym podaniu, nawet jeśli podano zawartość jednej ampułki (z powodu ryzyka nieodwracalnej zapaści). Efekt terapeutyczny występuje w ciągu pierwszych minut, a następnie stopniowo zmniejsza się. Zastosowanie wlewu pozwała na utrzymanie działania leku. Wlew dożylny: zazwyczaj początkowo (dawka nasycająca) 5 mg/kg mc. w 250 ml 5% glukozy przez okres od 20 min do 2 h. Szybkość wlewu powinna być dostosowana do efektu działania. Dawkę można powtórzyć 2 do 3 razy w ciągu 24 h. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 1200 mg. Dawka podtrzymująca wynosi od 10 do 20 mg/kg na dobę (zazwyczaj 600 do 800 mg na dobę, ale nie więcej niż 1200 mg), podana w 250 ml 5% glukozy. Leczenie przy użyciu wlewu zazwyczaj trwa od 4 do 5 dni. Leczenie doustne powinno rozpocząć się pierwszego dnia leczenia z użyciem wlewu.

Uwagi

Amiodaron zawiera jod, dlatego może zmieniać wyniki badań czynności tarczycy, szczególnie T3, T4 oraz TSH.

Pharmindex