Oesclim

Działanie

Preparat zawiera 17β-estradiol, który jest chemicznie i biologicznie identyczny z endogennym estradiolem ludzkim. Uzupełnia zmniejszone wytwarzanie estrogenów u kobiet po menopauzie i łagodzi objawy menopauzy. Ustąpienie objawów następuje w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia dla wszystkich stosowanych dawek. Stężenie estradiolu we krwi proporcjonalne do podanej dawki preparatu osiąga się po 4 h od nałożenia plastra. Spadek maksymalnego stężenia w surowicy jest powolny. Mogą występować indywidualne różnice we wchłanianiu. Po 3 tyg. ciągłego stosowania nie stwierdzono kumulacji substancji czynnej. W 8 h po usunięciu plastra stężenie estradiolu w surowicy powraca do wartości pierwotnej. Estradiol wiąże się głównie z SHBG w surowicy. Metabolizowany jest głównie w wątrobie. Najważniejszym metabolitem jest estron i jego pochodne (glukuroniany i siarczany). Metabolity są znacznie mniej aktywne niż estradiol. Większość metabolitów wydala się z moczem jako glukuroniany i siarczany. Metabolity estrogenów wchodzą również w cykl jelitowo-wątrobowy.


Wskazania

Uzupełnianie niedoboru estrogenów, leczenie objawów ich obniżonego stężenia związanych z menopauzą naturalną lub sztuczną, takich jak: zaburzenia naczynioruchowe (uderzenia gorąca, pocenie nocne), zmiany atroficzne dróg moczowo-płciowych (zanik śluzówki dróg moczowo-płciowych).

Przeciwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Rozpoznany lub przebyty rak sutka lub jego podejrzenie. Rozpoznane lub podejrzewane złośliwe nowotwory estrogenozależne (np. rak endometrium). Krwotoki z dróg rodnych o nieustalonym pochodzeniu. Nieleczony rozrost endometrium. Przebyta idiopatyczna lub istniejąca obecnie choroba zakrzepowo-zatorowa żył (zakrzepica żył głębokich, zator płucny). Przebyta lub czynna choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic (choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego). Ostra lub przebyta choroba wątroby, do czasu normalizacji wskaźników czynności wątroby. Porfiria.

Środki ostrożności

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) może być wdrożona do leczenia objawów związanych z menopauzą tylko wtedy, gdy wpływają one niekorzystnie na jakość życia. Przynajmniej raz na rok należy dokładnie ocenić ryzyko i korzyści leczenia. Leczenie powinno być kontynuowane dopóki korzyści przeważają nad ryzykiem. Przed rozpoczęciem HTZ powinien być przeprowadzony dokładny wywiad dotyczący pacjentki oraz jej rodziny. Należy wykonać badanie przedmiotowe (w tym badanie szyjki macicy i sutka) w celu wykluczenia przeciwwskazań i stanów wymagających zachowania szczególnej ostrożności. W czasie leczenia zalecana jest okresowa kontrola, której częstość i rodzaj powinny być dostosowane do potrzeb pacjentki. Badania kontrolne, w tym mammografia, powinny być przeprowadzane zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami dotyczącymi badań przesiewowych, z uwzględnieniem klinicznego stanu pacjentki. Stany wymagające szczególnego nadzoru (jeżeli któreś z wymienionych poniżej schorzeń miało miejsce w przeszłości i (lub) uległo zaostrzeniu w czasie ciąży lub uprzedniego leczenia hormonalnego, pacjentka powinna być pod ścisłą kontrolą, istnieje ryzyko pojawienia się lub zaostrzenia w czasie stosowania preparatu): mięśniaki gładkie (włókniakomięśniaki macicy) lub endometrioza; przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa lub ryzyko jej wystąpienia; ryzyko estrogenozależnych nowotworów np. rak sutka u krewnych pierwszej linii; nadciśnienie tętnicze; choroby wątroby (np. gruczolak wątroby); cukrzyca z lub bez powikłań naczyniowych; kamica żółciowa; migrena lub (silne) bóle głowy; toczeń rumieniowaty układowy; przebyty rozrost endometrium; padaczka; astma; otoskleroza. Stany wymagające niezwłocznego przerwania leczenia: żółtaczka albo pogorszenie czynności wątroby; znaczący wzrost ciśnienia tętniczego; pojawienie się migrenowego bólu głowy; ciąża. Ryzyko rozrostu i wystąpienia nowotworu endometrium wzrasta, gdy estrogeny są stosowane w monoterapii przez długi okres. Dodanie progestagenu przez minimum 12 dni cyklu u pacjentek z zachowaną macicą obniża to ryzyko. Dla plastrów w dawce >50 µg/dzień wpływ dodatku progesteronu na endometrium nie był badany. Krwawienia przypominające menstruację i plamienie mogą wystąpić w okresie przerwy w leczeniu. Krwawienia te są normalnym zjawiskiem i nie są obfite. Jeżeli pojawiają się obfite i nieregularne krwawienia, należy wykonać biopsję endometrium, aby wykluczyć nowotwór endometrium. Niezrównoważona stymulacja estrogenowa może prowadzić do przedzłośliwej lub złośliwej transformacji w istniejących ogniskach endometriozy -należy rozważyć dodanie progestagenu do estrogenowej terapii zastępczej u kobiet, które przeszły histerektomię z powodu endometriozy, jeśli wiadomo, że występują u nich ogniska endometriozy. U kobiet leczonych estrogenami, estrogenami i progesteronem lub tybolonem w trakcie wieloletniej HTZ istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia raka sutka. Wzrost ryzyka jest widoczny w ciągu pierwszych lat leczenia prowadzonego według każdego ze schematów i dodatkowo ulega zwiększeniu wraz z czasem trwania. Wskaźniki ryzyka powracają do wartości wyjściowych po kilku (najczęściej 5) latach od zakończenia leczenia. Ryzyko rozwoju raka wzrasta po dodaniu do terapii progestagenu, niezależnie od jego rodzaju, w terapii sekwencyjnej lub ciągłej. HTZ, szczególnie obejmująca skojarzone stosowanie estrogenów i progestagenów, prowadzi do wzrostu gęstości obrazów mammograficznych, co może utrudnić wykrywanie raka sutka metodą radiologiczną. W trakcie HTZ dochodzi do 2-3-krotnego zwiększenia względnego ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej żył (VTE), tzn. pojawienia się zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu jest największe w czasie pierwszych 5 lat leczenia. Czynniki ryzyka VTE: przebyty epizod w przeszłości lub dodatnie wywiady rodzinne, duża otyłość (wskaźnik mc. >30 kg/m2) i toczeń rumieniowaty układowy (SLE). Znaczenie zmian żylakowych żył nie jest jednoznacznie ustalone. Zwiększoną predyspozycję do epizodów zakrzepowo-zatorowych mogą sugerować wywiady wskazujące na indywidualną lub rodzinną skłonność do ich występowania oraz na nawracające samoistne poronienia. Należy uznać, że do czasu dokładnej oceny układu krzepnięcia lub rozpoczęcia leczenia przeciwzakrzepowego HTZ w tej grupie pacjentek jest przeciwwskazana. U kobiet, u których prowadzone jest leczenie przeciwzakrzepowe, analiza korzyści i zagrożeń związanych z HTZ powinna być dokonana szczególnie dokładnie. Ryzyko wystąpienia VTE może okresowo ulegać zwiększeniu z powodu przedłużającego się unieruchomienia, dużego urazu lub operacji chirurgicznej; należy zwrócić szczególną uwagę na środki profilaktyczne zapobiegające VTE. Przewidywane unieruchomienie, np. w związku z okresem pooperacyjnym, zwłaszcza po zabiegach dotyczących jamy brzusznej lub ortopedycznych w zakresie kończyn dolnych, wymaga rozważenia możliwości czasowego wstrzymania HTZ na 4-6 tyg. wcześniej. Leczenie należy wznowić po powrocie pacjentki do pełnej aktywności ruchowej. Wystąpienie choroby zakrzepowo-zatorowej w czasie stosowania HTZ wymaga przerwania leczenia. Pacjentka powinna natychmiast skontaktować się z lekarzem gdy pojawią się objawy mogące wskazywać na możliwość choroby zakrzepowo-zatorowej (np. bolesny obrzęk kończyny, nagły ból w klatce piersiowej, duszność). Badania nie potwierdziły korzystnego wpływu ciągłej terapii łączonej z zastosowaniem estrogenów skoniugowanych i MPA na układ krążenia. Istnieje możliwość zwiększonej śmiertelności z powodu chorób układu krążenia w okresie 1. roku leczenia i brak korzyści w latach kolejnych. Nie wiadomo, czy wyniki tych badań mogą odnosić się do innych leków używanych w ramach HTZ. U zdrowych kobiet stosujących estrogeny skoniugowane i MPA w łączonej terapii ciągłej istnieje zwiększone ryzyko niedokrwiennego udaru mózgu. Nie wiadomo, czy inne preparaty stosowane w ramach HTZ również powodują wzrost ryzyka udaru mózgu. Długotrwałe (co najmniej 5 -10 lat) leczenie kobiet po usunięciu macicy samymi estrogenami, obecnymi w preparatach do HTZ, prowadzi do zwiększenia ryzyka rozwoju raka jajnika. Nie wiadomo, czy ryzyko jest inne, jeśli stosuje się leczenie łączone. Z uwagi na retencję płynów powodowaną przez estrogeny, pacjentki z zaburzeniami czynności serca lub nerek wymagają szczególnego nadzoru. Ścisłej obserwacji wymagają kobiety z krańcową niewydolnością nerek. Kobiety z rozpoznaną wcześniej hipertriglicerydemią, u których prowadzona jest estrogenowa lub hormonalna terapia zastępcza wymagają szczególnego nadzoru. Istnieją pojedyncze doniesienia wskazujące na możliwość wystąpienia zapalenia trzustki w następstwie znacznego wzrostu stężenia triglicerydów pod wpływem leczenia. Estrogeny powodują zwiększenie stężenia globuliny wiążącej hormony tarczycy (TBG), co prowadzi to do wzrostu całkowitego stężenia hormonów tarczycy we krwi. Stężenia wolnej T4 i wolnej T3 nie ulegają zmianom. Wzrastać mogą stężenia innych białek wiążących obecnych we krwi, np. globuliny wiążącej glikokortykosteroidy (CBG), globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG), co będzie prowadziło do podwyższenia stężenia we krwi odpowiednio: glikokortykosteroidów i płciowych hormonów sterydowych. Stężenia hormonów wolnych lub aktywnych biologicznie nie ulegają zmianie. Podwyższone mogą być stężenia innych białek obecnych we krwi (substratu angiotensyny/reniny, alfa-1-antytrypsyny, ceruloplazminy). Nie uzyskano jednoznacznych dowodów na poprawę funkcji poznawczych pod wpływem HTZ. Istnieje ryzyko przyspieszonego postępu otępienia u kobiet rozpoczynających stosowanie CEE i MPA po 65. rż. Nie wiadomo, na ile te obserwacje odnoszą się do kobiet zaczynających leczenie wcześniej i stosujących inne preparaty w ramach HTZ.

Ciąża i laktacja

Preparat nie jest zalecany w czasie ciąży. Jeśli pacjentka zajdzie w ciąże w czasie leczenia, preparat należy natychmiast odstawić. Wyniki większości dotychczasowych badań epidemiologicznych dotyczących przypadkowego narażenia płodu na estrogeny nie wskazują na działanie teratogenne ani toksyczne dla płodu. Preparat nie jest wskazany w czasie karmienia piersią.

Działania niepożądane

Bardzo często: reakcje nadwrażliwości w miejscu naklejenia plastra (32%), objawy hiperestrogenizmu, w tym: ból piersi (22%), krwotoki z macicy (24,6%). Często: bó brzucha, obrzęk brzucha, ból głowy, żylaki, rozszerzenie naczyń, nudności, obrzęki, przyrost masy ciała, rozrost endometrium, upławy, obrzęk sutków, bolesne miesiączkowanie, powiększenie mięśniaków macicy. Niezbyt często: ból pleców, osłabienie, reakcje alergiczne, bóle miednicy, migrena, nadciśnienie, biegunka, wzdęcie, niedokrwistość, hiperlipidemia, hipercholesterolemia, chwiejność emocjonalna, nerwowość, depresja, senność, bezsenność, niedowład, pokrzywka, zapalenie pochwy, zapalenie jajników, grzybica pochwy, nowotwór sutka, nowotwór szyjki macicy, zwłóknienie sutka, nowotwór macicy, nietrzymanie moczu. Rzadko: dreszcze, objawy grypowe, ból, brak działania leku, kołatanie serca, zapalenie żył, wymioty, zaparcia, zwiększenie apetytu, ból dróg żółciowych, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia odbytnicy, nieżyt żołądka, eozynofilia, bóle stawów, bóle mięśni, zapalenie ścięgien, niepokój, wrogość, nadpobudliwość, zaburzenia snu, zawroty głowy, zmniejszenie libido, zapalenie gardła, krtani i zatok, wysypka, trądzik, obrzęk naczynioruchowy, grzybicze zapalenie skóry, przebarwienie skóry lub błon śluzowych, zaburzenia widzenia, zapalenie powiek, zaburzenia endometrium, laktacja, ropień sutka, zaburzenia miesiączkowania, powiększenie macicy, zaburzenia pochwy i sromu, zapalenie pochwy i sromu. Całkowite ryzyko rozwoju raka sutka wzrasta wraz z czasem stosowania HTZ. Terapia łączona z zastosowaniem estrogenów i progestagenu powoduje wyższe ryzyko raka sutka w porównaniu z leczeniem samymi estrogenami. U kobiet z zachowaną macicą ryzyko rozrostu błony śluzowej i rozwoju raka wzrasta wraz z czasem stosowania samych estrogenów, bez progestagenów; dodanie progestagenu znacznie zmniejsza ryzyko rozwoju raka. Inne działania niepożądane związane ze stosowaniem estrogenów/progestagenów: łagodne i złośliwe nowotwory estrogenozależne, np. rak błony śluzowej macicy; choroba zakrzepowo-zatorowa żył, tzn. zakrzepowe zapalenie żył głębokich kończyn dolnych i miednicy lub zatorowość płucna (częściej wśród kobiet, u których prowadzona jest HTZ); zawał i udar; choroby pęcherzyka żółciowego; zaburzenia skóry i podskórne: ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty; plamica naczyniowa; prawdopodobnie demencja.

Interakcje

Metabolizm estrogenów może ulec przyspieszeniu w warunkach jednoczesnego stosowania leków zwiększających aktywność enzymów biorących udział w metabolizowaniu leków, w szczególności enzymów cytochromu P450. Do środków tych należą leki przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) i przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz). Do silnych inhibitorów należą rytonawir i nelfinawir. Preparaty zawierające dziurawiec mogą nasilać metabolizm estrogenów i progestagenów. Efektem klinicznym zwiększonego metabolizmu estrogenów i progestagenów może być ich mniejsze działanie i zmiana rytmu krwawień z dróg rodnych.

Dawkowanie

Dawkowanie ustala się zależnie od stanu pacjentki. System transdermalny stosuje się zwykle 2 razy w tyg., tzn. zmienia się plaster co 3 do 4 dni. Leczenie zazwyczaj rozpoczyna się od dawki 25 µg/24 h, ale wybór dawki inicjującej zależy od ciężkości objawów u pacjentki. Zależnie od odpowiedzi klinicznej, dawka powinna być dobrana do indywidualnych potrzeb pacjentki: jeśli pacjentka skarży się na napięcie sutków lub drażliwość, dawka prawdopodobnie powinna być zmniejszona. Jeśli wybrana dawka nie powoduje zniesienia objawów niedoboru estrogenów, powinna być zwiększona. U kobiet z zachowaną macicą, należy na ostatnie 12 dni cyklu włączyć progesteron, aby zapobiec rozwojowi estrogenozależnej hiperplazji endometrium. Preparat można stosować według następujących schematów leczenia: z przerwami (cyklicznie) - stosowanie przez 24-28 dni, po których następuje okres 2-7 dni bez żadnego leczenia (w okresie tym może wystąpić krwawienie z odstawienia leku); w sposób ciągły - bez przerw w przebiegu leczenia. Leczenie metodą ciągłą, nie cykliczną, może być wskazane w razie pojawiania się w okresie bez stosowania leku nasilonych objawów niedoboru estrogenów. Leczenie sekwencyjne z progestagenem należy stosować u kobiet z zachowaną macicą, według następujących schematów: preparat stosowany z przerwami - progestagen podaje się co najmniej w ciągu 12 ostatnich dni stosowania estradiolu, zachowując okres przerwy w podawaniu hormonów; preparat stosowany w sposób ciągły - zalecane jest przyjmowanie progestagenu w ciągu co najmniej 12 dni każdego miesiąca. W obu przypadkach mogą wystąpić krwawienia po zaprzestaniu podawania progestagenu. Nie jest zalecane dodawanie progestagenu pacjentkom po histerektomii, chyba że wcześniej zdiagnozowano endometriozę. Przy rozpoczynaniu i kontynuacji leczenia objawów pomenopauzalnych zalecana jest najmniejsza dawka i najkrótsze leczenie.
Po oddzieleniu folii ochronnej należy natychmiast przykleić plaster na skórę pośladka, tułowia, górnej części ramienia lub uda, w miejscu gdzie nie ma większych fałdów i które nie jest narażone na tarcie przez odzież. Skóra powinna być sucha, nie powinna być podrażniona lub natłuszczona produktami kosmetycznymi. Nie należy przylepiać plastra na piersiach. Nie zaleca się dwukrotnego stosowania na to samo miejsce. Możliwe jest branie natrysku lub kąpieli mimo naklejenia plastra. W razie przedwczesnego odklejenia się plastra (co zdarza się sporadycznie w przypadku nadmiernej potliwości lub nadmiernego tarcia przez odzież) należy spróbować nałożyć go ponownie na suchą skórę. Jeżeli jest to niemożliwe, należy użyć nowego plastra i usunąć go we wcześniej przewidzianym terminie. Następnie należy powrócić do rytmu zmian plastra zgodnego z początkowym schematem leczenia.

Uwagi


Pharmindex