Brodawki płaskie to często spotykana wśród polskiego społeczeństwa dolegliwość. Najczęściej chorują osoby młode, stąd rzadziej używane określenie – brodawki młodocianych. Wysiew zmian poprzedzony jest infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego, głownie typu 3, rzadziej typu 10, 27 oraz 28.

Schorzenie charakteryzuje się obecnością licznych, kilkumilimetrowych, wyraźnych grudek, ciemniejszych niż otaczająca skóra. Typowe dla tej odmiany brodawek jest ich spłaszczenie, sprawiają wrażenie, jakby były oglądane przez szkło przyłożone do powierzchni skóry. Zmiany najczęściej zlokalizowane są w obrębie skóry twarzy, przedramion oraz rąk. Nie wywołują dodatkowych dolegliwości, jak ból lub świąd.

Leczenie brodawek płaskich jest możliwe, ale skuteczne jedynie w około połowie przypadków. Zwykle nie stanowi to jednak problemu, gdyż po kilku latach utrzymywania się zmiany wykazują tendencję do samoistnego ustępowania bez pozostawienia blizn.

Do charakterystycznych cech brodawek płaskich należą:

  • liczba – zwykle kilkanaście;
  • lokalizacja – najczęściej w obrębie skóry twarzy, przedramion oraz rąk;
  • wygląd – płaskie grudki, jakby oglądane przez przyłożone do powierzchni skóry szkło;
  • błyszcząca powierzchnia;
  • barwa – od zbliżonej do zdrowej skóry po ciemnobrunatną;
  • wieloletni przebieg;
  • skłonność do samoistnego ustępowania w charakterystyczny sposób (wszystkie brodawki jednocześnie stają się wyraźnie czerwone, po czym w ciągu kilku dni znikają);
  • ustępowanie bez pozostawienia blizn lub przebarwień;
  • pierwszorazowy wysiew nie zabezpiecza przed kolejnym.

Najważniejszą przyczyną powstawania brodawek płaskich jest infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego typu 3, rzadziej typu 10, 27 oraz 28. Występują one powszechnie w populacji, nosicielstwo szacuje się obecnie na około 60%. Nie oznacza to jednak, iż u każdego, u kogo stwierdzono materiał genetyczny wirusa dojdzie do wysiewu zmian. Oprócz podatności osobniczej charakterystycznej dla każdego z nas wymienia się kilka stanów mogących przyczynić się powstania brodawek płaskich:

  • wrodzone niedobory immunologiczne – skojarzone niedobory immunologiczne, zespół DiGeorge’a; dotyczy głównie obniżenia odporności komórkowej;
  • nabyte niedobory immunologiczne – podobnie jak w zaburzeniach wrodzonych najważniejsza jest upośledzona odpowiedź komórkowa; typową postacią jest zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS);
  • stosowanie leków immunosupresyjnych – są w powszechnym użyciu w profilaktyce odrzucania przeszczepionego narządu oraz jako leki drugiej kolejności w terapii schorzeń z autoagresji;
  • glikokortykosteroidy – długotrwałe, doustne stosowanie przyczynia się do znacznego osłabienia odporności organizmu, w tym odpowiedzi komórkowej; stosowane jako lek pierwszego rzutu w terapii chorób autoimmunologicznych, alergicznych oraz doustnie w ciężkich postaciach astmy oskrzelowej (w postaciach lekkich i umiarkowanych podawany jest droga wziewną, która wywołuje mniej działań niepożądanych);
  • przewlekłe osłabienie organizmu jako konsekwencja niedoborów pokarmowych, schorzeń nowotworowych, alkoholizmu, narkomanii, anoreksji oraz bulimii.

Powyższe czynniki przyczyniają się nie tylko do zwiększenia ogólnego ryzyka wysiewu brodawek płaskich, ale również wydłużają okres utrzymywania się zmian (nawet do kilku lat).

Stwierdzenie objawów typowych dla brodawek płaskich jest wskazaniem do zasięgnięcia porady lekarskiej. Zwykle wystarczająca jest konsultacja w trybie planowym (w ciągu kilku najbliższych dni). Zmiany nie zagrażają życiu oraz zdrowiu. Nie zaobserwowano przypadków transformacji złośliwej w obrębie brodawek. Po kilku latach utrzymywania się wykwity wykazują tendencję do samoistnego ustępowania w sposób dość charakterystyczny, łatwo zauważalny (w tym samym momencie wszystkie stają się czerwone, po czym znikają).

Warto przygotować się do pierwszej wizyty w gabinecie dermatologicznym sporządzając listę pytań do specjalisty. Pomoże to lepiej zrozumieć mechanizm powstawania zmian, przebieg schorzenia oraz metody terapeutyczne. Oto kilka przydatnych pytań:

  • Jak długo może potrwać leczenie?
  • Czy leczenie jest bolesne?
  • Czy istnieje możliwość, że infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego nastąpiła w wyniku kontaktu z woda z basenu lub przedmiotami osobistego użytku nosiciela wirusa HPV?
  • Czy kobieta w ciąży przekazuje nosicielstwo wirusa HPV (zwłaszcza przy jego lokalizacji w komórkach nabłonkowych narządów płciowych) swojemu nienarodzonemu dziecku?

Jak wspomniano podstawowym czynnikiem będącym przyczyną wysiewu brodawek płaskich jest infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego typu 3, rzadziej typu 10, 27 oraz 28. Wirus jest specyficzną formą w świecie zwierząt. Oprócz elementów budujących jego zewnętrzną strukturę posiada on tylko materiał genetyczny w postaci dwuniciowego łańcucha DNA lub jednoniciowego łańcucha RNA. Sprawia to, iż nie może samodzielnie funkcjonować i namnażać się. Do przetrwania konieczne jest zasiedlenie żywych komórek organizmu.

Wirus brodawczaka ludzkiego jest dwuniciowym wirusem DNA, dla którego komórkami docelowymi organizmu są keratynocyty naskórka oraz komórki nabłonka płaskiego błon śluzowych. Są to struktury intensywnie dzielące się. Wirus po wniknięciu do komórki zespala swój materiał genetyczny z jej materiałem. W czasie kolejnych podziałów oprócz prawidłowego namnażania materiału genetycznego komórki dochodzi również do powielania DNA wirusa oraz przekazywania go do potomnych keratynocytów. W warunkach sprzyjających (jak nabyte lub wrodzone stany obniżenia odporności, przyjmowanie leków immunosupresyjnych oraz glikokortykosteroidów), u osób młodych oraz szczególnie podatnych dochodzi do gwałtownego namnażania komórek zainfekowanych z powstaniem mnogich grudek.

Najważniejszym czynnikiem ryzyka brodawek płaskich jest bezpośredni lub pośredni kontakt z wirusem brodawczaka ludzkiego, a w konsekwencji nosicielstwo. Jednak alby doszło do ujawnienia się infekcji zwykle konieczne jest zaistnienie co najmniej jednego z wymienionych czynników:

  • krótkotrwałe obniżenie odporności objawiające się zazwyczaj drobną infekcją, np. górnych dróg oddechowych;
  • nabyte niedobory immunologiczne – w tym coraz częściej rozpoznawany zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS), ponadto narażenie na leki, substancje toksyczne oraz promieniowanie jonizujące uszkadzające szpik kostny;
  • wrodzone niedobory immunologiczne – jak np. ciężki skojarzony niedobór odporności lub
    zespół DiGeorge’a;
  • przyjmowanie leków obniżających aktywność komórek układu immunologicznego – jak np. cytostatyki w profilaktyce odrzucania przeszczepu lub glikokortykosteroidy zalecane w pierwszej kolejności w terapii schorzeń z autoagresji;
  • osłabienie organizmu wynikające z niedostatecznego odżywienia tkanek – proste błędy dietetyczne, nowotwory przewodu pokarmowego, mukowiscydoza, choroba trzewna, anoreksja, bulimia, choroba alkoholowa lub narkomania.

Diagnostyka brodawek płaskich opiera się na dokładnie zebranym wywiadzie lekarskim (jest to rozmowa pacjenta z lekarzem na temat głównych dolegliwości, innych schorzeń oraz objawów, przebytych zabiegów, obecności czynników ryzyka brodawek i ewentualnych uczuleń) oraz dokładnie przeprowadzonym badaniu fizykalnym. Oglądaniem i dotykiem dermatolog ocenia charakter zmian, poszukuje cech charakterystycznych. Zwykle już na tym etapie możliwe jest postawienie wstępnej diagnozy.

Jednoznaczne potwierdzenie rozpoznania brodawek płaskich możliwe jest po przeprowadzeniu badań molekularnych oraz stwierdzeniu w komórkach naskórka materiału genetycznego 3. typu wirusa brodawczaka ludzkiego.

Z racji podobieństwa zmian brodawkowatych do znamion barwnikowych oraz czerniaka złośliwego skóry (wyjątkowo rzadko!) konieczne jest niekiedy poszerzenie diagnostyki o badanie histopatologiczne usuniętej brodawki. Należy jednak wyraźnie podkreślić, iż ten etap diagnostyczny podejmowany jest jedynie w wyjątkowych przypadkach.

Pomimo skłonności brodawek płaskich do samoistnego ustępowania wskazane jest podjęcie odpowiedniego leczenia. Przyspieszy to eliminację zmian oraz pomoże zapobiec szerzeniu się infekcji na sąsiadujące, wolne od wirusa komórki naskórka. Terapia brodawek płaskich obejmuje:

  • zamrażanie płynnym azotem;
  • elektrokoagulację;
  • łyżeczkowanie.

Są to metody zwykle bezbolesne, poprzedzone podaniem środka znieczulającego działającego miejscowo. Pacjent może odczuwać niekiedy niewielki dyskomfort w trakcie zabiegu.

Farmakoterapia brodawek płaskich opiera się na miejscowej aplikacji 15% kwasu salicylowego, którego działanie opiera się głównie na redukcji nawarstwionego hiperkeratotycznego naskórka. W ostatnim czasie terapia została wzbogacona o imikwimod, który pobudzając aktywność komórek układu immunologicznego wzmaga lokalny odczyn zapalny i zwiększa szanse na eliminację infekcji wirusem HPV.

Należy wyraźnie zaznaczyć, że wymienione metody terapii są skuteczne jedynie w około 50% przypadków, a samo leczenie twa zwykle kilka lat.

Wśród najskuteczniejszych metod profilaktyki brodawek płaskich wymienia się:

  • unikanie, o ile to możliwe, bezpośredniego (dotyk) oraz pośredniego (odzież, bielizna, ręczniki) kontaktu z materiałem zawierającym wirusa;
  • skuteczne leczenie przyczyn osłabienia odporności – nie zawsze jest to możliwe, niekiedy dostępne są jedynie objawowe metody terapeutyczne;
  • jeśli to możliwe, odstawienie lub zredukowanie dawki leków immunosupresyjnych;
  • racjonalna dieta bogata w podstawowe substancje odżywcze, witaminy oraz minerały;
  • modyfikacja diety stosownie do wzrostu zapotrzebowania w niektórych schorzeniach przewodu pokarmowego (mukowiscydoza, choroba trzewna);
  • zmiana drogi podania substancji odżywczych jeżeli ich pasaż przez górny odcinek przewodu pokarmowego jest znacznie utrudniony (tzw. karmienie dojelitowe);
  • wprowadzenie żywienia pozajelitowego w przypadku zaburzenia procesów wchłaniania substancji odżywczych ze światła przewodu pokarmowego (resekcja jelita cienkiego w chorobie nowotworowej lub zapalnej przewodu pokarmowego, tzw. zespół krótkiego jelita);
  • skuteczne leczenie choroby alkoholowej, narkomanii, anoreksji oraz bulimii.

Brodawki płaskie są niezwykle częstą przypadłością polskiego społeczeństwa, głównie ze względu na ogromną częstość występowania infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego. Ponadto do wysiewu zmian coraz częściej przyczyniają się schorzenia przebiegające ze spadkiem odporności komórkowej (np. AIDS) oraz terapie obniżające odporność (w profilaktyce odrzucania przeszczepionych narządów oraz chorobach z autoagresji). Zmiany pojedyncze zwykle nie są obciążeniem dla osoby chorej. Warto jednak skonsultować się z dermatologiem w celu ustalenia właściwego schematu postępowania. Jest bowiem ogromna szansa na eliminację wykwitów, pomoże to również zwiększyć komfort psychiczny pacjenta. Ma on bowiem poczucie, że podjął odpowiednie kroki, aby poprawić swój stan zdrowia.

Jaki patogen odpowiedzialny jest za powstawanie brodawek płaskich?

Czynnikiem odpowiedzialnym za rozwój brodawek płaskich jest wirus brodawczaka ludzkiego. Szacuje
się, iż w polskiej populacji około 60% osób jest jego nosicielem.

Jakie sytuacje mogą się przyczynić do wysiewu zmian brodawkowatych?

Są to wszelkie schorzenia przebiegające z niedoborem odporności, głównie komórkowej, ponadto choroby nowotworowe, alkoholizm, narkomania, przyjmowanie leków immunosupresyjnych oraz glikokortykosteroidów.

Jakie metody terapeutyczne są obecnie zalecane w leczeniu brodawek płaskich?

Wymienia się przede wszystkim zamrażanie ciekłym azotem, łyżeczkowanie oraz elektrokoagulację.


Masz pytania? Podyskutuj na forum

Komentarze [0]

Zaloguj się, by dodać komentarz lub komentuj anonimowo:
Twój nick:

Zobacz także

Odciski i nagniotki

Odciski i nagniotki

Odciski lub inaczej nagniotki to dolegliwość skórna, często ...

» Więcej
Trądzik może doprowadzić do depresji

Trądzik może doprowadzić do depresji

Trądzik czy inne problemy dermatologiczne szczególnie dla młodych ludzi mogą być prawdziwym dramatem...

» Więcej
Dermatologia

Dermatologia

to dziedzina medycyny zajmująca się chorobami skóry oraz jej wytworów (paznokci, włosów). Lekarze de...

» Więcej

Wirtualny diagnosta

Sprawdź, co Ci dolega
z naszym wirtualnym diagnostą

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Polecane

Anatomia człowieka

Odkryj tajemnice
ludzkiego ciała

Mapa placówek

Sprawdź najbliższe apteki,
przychodnie, szpitale ...

© Pharma Partner 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone

X

Logowanie:

login:

hasło: