Choroba dotyka około pół procenta dzieci w wieku szkolnym, często należy do wad wrodzonych, ale nie ustalono uwarunkowań genetycznych. Przyczyna powstania deformacji pozostaje nieznana. Zwiększoną częstość obserwuje się u dzieci z zespołem Marfana lub po przebytej krzywicy. Może być także spowodowana ściągającymi bliznami po przebytych procesach zapalnych.

Gdy wada występuje od urodzenia, wtedy jest następstwem wrodzonego zaburzenia rozwoju przepony lub też nieproporcjonalnego rozrostu chrząstek żebrowych w stosunku do jej pozostałych elementów. Deformacja charakteryzuje się lejkowatym zapadnięciem dolnej części mostka i przylegających odcinków żeber. Wyróżniamy postać symetryczną i niesymetryczną, gdy mostek jest przesunięty na lewo lub prawo od linii środkowej.

Zniekształcenie klatki może być tak duże, że mostek może się stykać z kręgosłupem. Żebra w tylnych odcinkach przebiegają poziomo, natomiast w bocznych i przednich są skierowane nadmiernie ku tyłowi. Na skutek osłabienia mięśni grzbietu, wysunięcia barków do przodu i spłaszczenia klatki piersiowej oddychanie nie jest prawidłowe i może prowadzić do zaburzeń wentylacji. U dzieci dochodzi do zmniejszenia całkowitej pojemności płuc i do różnych zaburzeń w układzie sercowo-naczyniowym. Dzieci dotknięte tą wadą wykazują słaby rozwój fizyczny, wadliwą postawę, są zwykle apatyczne i mało ruchliwe.

Deformacja sprzyja częstym zapaleniom oskrzeli, szybkiemu męczeniu się oraz skłonnością do niedotlenienia organizmu. Niekiedy dołączają się także objawy ze strony serca – np. kołatanie, niemiarowość rytmu, uczucie ucisku w klatce piersiowej. Klatce lejkowatej towarzyszy zwykle wysunięcie głowy do przodu, opadające barki, wystające łopatki oraz wypukły brzuch. Chorobie towarzyszy także osłabienie mięśni posturalnych, które może się pogłębiać, jeśli choroba nie jest odpowiednio leczona.

Zaburzenie ma charakter wrodzony lub nabyty. Jako wada rozwojowa powstaje zwykle po przebytej krzywicy lub gruźlicy kręgosłupa w odcinku piersiowym. Występuje znacznie rzadziej niż klatka lejkowata. Cechuje ją zniekształcenie mostka, który tworzy silne uwypuklenie do przodu na kształt dzioba łodzi co upodabnia ją do wyglądu klatki występującej u ptaków. W wyniku tego żebra tracą kształt wygięty, tworząc poniżej sutków wyraźną wklęsłość. Boczne uwypuklenie żeber jeszcze bardziej uwydatnia wysunięcie mostka do przodu. Całkowity przekrój klatki piersiowej, w przeciwieństwie do klatki szewskiej, jest zwiększony.

Klatka piersiowa kurza powstaje najczęściej jako skutek przebytej krzywicy. Ślady przebytej krzywicy widoczne są głównie w postaci okrężnego ściągnięcia jej ścian na wysokości przyczepów przepony (tzw. bruzda Harrisona) oraz zgrubienia żeber w miejscu przejścia żebra kostnego w żebro chrzestne (tzw. różaniec pokrzywiczy). W zapobieganiu krzywicy, a co za tym idzie wad klatki piersiowej, bardzo ważna jest odpowiednia dieta bogata w witaminę D, korzystanie ze świeżego powietrza oraz ekspozycja na słońce. Aby zapobiec powstaniu krzywicy należy podawać dzieciom od 3-4 tygodnia życia 800-1500 j/d witaminy D. 

Deformacje klatki piersiowej mają swój ujemny wpływ w głównej mierze na trzy elementy:

  • osłabienie mięśni oddechowych i co za tym idzie - zaburzenia oddychania,
  • zmniejszenie pojemności życiowej płuc – powoduje zmniejszenie tolerancji wysiłku, łatwe męczenie się, duszność,
  • ograniczenie ruchomości klatki piersiowej – pogłębia już istniejące zaburzenia wentylacji.

Aby zapobiec wyżej wymienionym procesom należy deformacje klatki odpowiednio wcześnie wykryć i leczyć. Niezbędna jest konsultacja lekarza ortopedy, który ustali dla dziecka najlepszą metodę korekcji wady. Im wcześniej rozpoczniemy ćwiczenia korekcyjne, tym większe są szanse na uzyskanie korzystnych wyników głównie ze względu na potencjał młodego organizmu. Pacjent z rozpoznaną deformacją klatki piersiowej może żyć normalnie. Wskazane jest unikanie większych wysiłków fizycznych, zdrowe odżywianie wzbogacone w witaminę D, unikanie infekcji dróg oddechowych oraz częste wykonywanie zaleconych ćwiczeń korekcyjnych.

Zasadniczo w leczeniu zniekształceń klatki piersiowej wyróżniamy dwa sposoby: leczenie zachowawcze – ćwiczenia korekcyjne oraz leczenie operacyjne.

Leczenie zachowawcze zniekształceń klatki piersiowej obejmuje następujące rodzaje ćwiczeń korekcyjnych:

  • ogólnorozwojowe,
  • oddechowe,
  • specjalne: o charakterze kształtującym, odnoszącym się do danego typu wady klatki piersiowej lub o charakterze wytrzymałościowym, rozwijające sprawność narządów wewnętrznych,
  • pływanie.

Ćwiczenia ogólnorozwojowe – zadaniem tej grupy ćwiczeń jest oddziaływanie na cały narząd ruchu. Mają one na celu zwiększenie ruchomości w stawach, usunięcie przykurczów, zwiększenie siły mięśni i podniesienie sprawności fizycznej. Zaliczamy tu: ćwiczenia kształtujące, ćwiczenia gimnastyczne, gry i zabawy oraz sporty uzupełniające. Ich podstawowym celem jest kształtowanie postawy ciała, wyrobienie koordynacji ruchowej, czucia kierunku ruchu oraz czucia położenia ciała. Gry i zabawy stosowane w gimnastyce korekcyjnej zaspokajają nadmierną potrzebę ruchu, która u dzieci z wadami postawy, występuje niezwykle często. W gimnastyce korekcyjnej nie wolno wykonywać ćwiczeń takich jak przewroty, skoki przez przyrządy itp.

Ćwiczenia oddechowe - mają za celu nauczenie prawidłowego oddychania, zwiększenie pojemności życiowej płuc, wzmocnienie mięśni oddechowych oraz zwiększenie ruchomości klatki piersiowej. Ich celem jest także zapobieganie zaburzeniom oddechowym towarzyszącym wadom klatki piersiowej. Cele te realizowane są poprzez wpływanie na mechanikę oddychania, kształtowanie odpowiedniego toru oddychania oraz poprawę funkcjonowania mięśni oddechowych, zwłaszcza przepony. W doborze ćwiczeń oddechowych należy zwrócić uwagę na oddziaływanie tych ćwiczeń zarówno na klatkę piersiową, jak i na kręgosłup.

W klatce piersiowej lejkowatej przykładowe ćwiczenia oddechowe wyglądają następująco:

  • akcentujemy fazę wdechu,
  • wdech wspomagamy pracą ramion w kierunku: przodem w górę – wdech, bokiem w dół – wydech,
  • kształtujemy piersiowy tor oddechowy, zwanym też żebrowym.

Ćwiczenia specjalne - odnoszące się do danego typu wady klatki piersiowej. Dla klatki szewsko-lejkowatej należy dążyć do zwiększenia ruchomości w stawach barkowych, wzmocnienia mięśni grzbietu i pozostałych mięśni posturalnych. Dla klatki kurzej dążymy do zwiększenia ruchomości w stawach barkowych i kręgosłupa, wzmacniamy mięśnie kręgosłupa i pozostałe mięśnie posturalne oraz rozciągamy boki klatki piersiowej.

Ćwiczenia o charakterze wytrzymałościowym, rozwijające sprawność narządów wewnętrznych (odnoszą się do obu typów wad klatki piersiowej). W ramach tych ćwiczeń stosujemy intensywne formy ruchu, np.: biegi, podskoki, rzuty, jazdę na rowerze. Trening wytrzymałościowy ma na celu usprawnienie funkcji narządów wewnętrznych. Odnosi się to głównie do układu krążenia, oddechowego oraz całego metabolizmu tkankowego. Należy podkreślić, że usprawnienie funkcji tych narządów jest dla funkcji organizmu znacznie ważniejsze niż wzmocnienie mięśni.

Pływanie - w przypadku klatek szewsko-lejkowatych stosuje się pływanie na plecach, z nogami do stylu grzbietowego lub klasycznego, a ramiona poruszają się przodem w górę i w tył za głowę (wdech), bokiem w dół (wydech). A w przypadku klatek kurzych zaleca się pływanie na piersiach kraulem lub stylem motylkowym. Ramiona poruszają się w kierunku bokiem w górę i w przód (wdech), przodem w dół (wydech). Ćwiczenia w środowisku wodnym oprócz układu oddechowego angażują układ krążenia, zwiększają wydolność organizmu, tak ważną u osób z wadami postawy. Natomiast nie zaleca się nurkowania ze względu na zaciąganie zbyt dużego długu tlenowego podczas tej formy ruchu.

Leczenie operacyjne klatki piersiowej szewskiej jest wskazane gdy: występują nasilone objawy kliniczne choroby, obecny jest silnie zniekształcony mostek oraz gdy pojawią się niebezpieczne objawy ze strony układu oddechowego lub krążeniowego.

Leczenie polega na uniesieniu wgłębionego odcinka mostka i żeber i utrzymaniu tej pozycji z wykorzystaniem rożnych technik. Leczenie metodą Nussa polega na wprowadzeniu pod mostek metalowego wspornika w kształcie litery U, żeby ów mostek wypchnąć na zewnątrz. Najlepsze efekty uzyskuje się u młodych pacjentów – około 12 roku życia, gdy kości nie są jeszcze tak twarde. Blizny po zabiegu są niewielkie. Operacja daje poprawę kosmetyczną, zmniejsza w dużym stopniu zaburzenia krążeniowo-oddechowe oraz poprawia ogólny rozwój dziecka. Po operacji wskazane jest prowadzenie ćwiczeń, ponieważ zniekształcenie ma tendencję do nawrotów.

Leczenie operacyjne klatki piersiowej kurzej należy do rzadkości, ale także jest wykonywane.


Masz pytania? Podyskutuj na forum

Komentarze [0]

Zaloguj się, by dodać komentarz lub komentuj anonimowo:
Twój nick:

Zobacz także

100 dni krztuśca

100 dni krztuśca

Krztusiec jest jedną z 10 chorób zakaźnych najczęściej powodujących zgon u dzieci. Światowa Or...

» Więcej
Dieta alergika

Dieta alergika

Nie zawsze uczulać może żywność, ale różne dodatki smakowe czy konsekwujące...

» Więcej
Uwaga na koklusz

Uwaga na koklusz

Kaszel u dziecka jest jednym z najczęstszych objawów infekcji dróg oddechowych niezależnie od tego c...

» Więcej

Porównaj ceny leków,
znajdź tańsze zamienniki.

Wirtualny diagnosta

Sprawdź, co Ci dolega
z naszym wirtualnym diagnostą

Newsletter

Chcesz być na bieżąco?

Polecane

Anatomia człowieka

Odkryj tajemnice
ludzkiego ciała

Mapa placówek

Sprawdź najbliższe apteki,
przychodnie, szpitale ...

© Pharma Partner 2012. Wszelkie prawa zastrzeżone

X

Logowanie:

login:

hasło: