Klacid

Antybiotyk makrolidowy, pochodna erytromycyny. Bakterie wrażliwe na klarytromycynę - tlenowe bakterie Gram-dodatnie: Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Listeria monocytogenes; tlenowe bakterie Gram-ujemne: Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, Legionella pneumophila; bakterie mikroaerofilne: Helicobacter pylori; inne drobnoustroje: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, Mycobacterium leprae, Mycobacterium kansasii, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, kompleks Mycobacterium avium - MAC (M. avium, M. intracellulare). Następujące drobnoustroje są wrażliwe na klarytromycynę in vitro, jednak skuteczność w leczeniu zakażeń wywołanych przez te bakterie nie jest jeszcze dostatecznie potwierdzona klinicznie: Streptococcus agalactiae, Streptococcus (grupa C, F, G), S. viridans, Bordatella pertussis, Pasteurella multocida, Clostridium perfringens, Peptococcus niger, Propionibacterium acnes, Bacteroides melaninogenicus, Borrelia burgdorferi, Treponema pallium, Campylobacter jejuni. Wytwarzanie β-laktamazy zwykle nie wpływa na aktywność klarytromycyny. Większość szczepów gronkowców opornych na metycylinę i oksacylinę jest także oporna na klarytromycynę. Metabolit leku - 14-OH-klarytromycyna wykazuje znaczną aktywność przeciwbakteryjną. Na większość bakterii z tą samą mocą lub 1-2 razy słabiej niż związek macierzysty. Na H. influenzae metabolit działa 2 razy silniej niż klarytromycyna. Klarytromycyna i 14-OH-ksyklarytromycyna in vitro i in vivo działają addycyjnie lub synergicznie na H. influenzae w zależności od rodzaju szczepu. Dostępność biologiczna klarytromycyny po podaniu doustnym wynosi ok. 50%. Lek wiąże się z białkami osocza w ok. 70%. Stężenie klarytromycyny we wszystkich tkankach, z wyjątkiem o.u.n, jest większe od stężenia we krwi (największe w wątrobie i płucach). Średni T0,5 klarytromycyny w fazie końcowej zależy od dawki. Po podaniu dawki 250 mg 2 razy na dobę wynosi 3-4 h, po podaniu dawki 500 mg 2 razy na dobę - 4,5-4,8 h. Dla 14-OH-klarytromycyny powyższe wartości wynoszą odpowiednio: 5-6 h i 6,9-8,7 h. Po osiągnięciu stanu stacjonarnego zwiększanie dawki nie powoduje zwiększenia stężenia 14-OH-klarytromycyny, natomiast T0,5 klarytromycyny i jej metabolitu wydłuża się. Nieliniowy przebieg metabolizmu leku jest wyraźniejszy po podaniu dużych dawek. Klarytromycyna i jej metabolity są wydalane z kałem oraz moczem. Tabletki o modyfikowanym uwalnianiu charakteryzują się taką samą biodostępnością jak tabletki powlekane. Maksymalne stężenie klarytromycyny po podaniu tabl. o modyfikowanym uwalnianiu występuje po ok. 6 h; T0,5 klarytromycyny po podaniu tych tabletek (1 tabl. Uno) wynosi 5,3 h, a T0,5 metabolitu 7,7 h; po podaniu dawki 1 g (2 tabl. Uno) T0,5 klarytromycyny wynosi 5,8 h, a T0,5 metabolitu 8,9 h.

Zakażenia wywołane przez drobnoustroje wrażliwe na klarytromycynę: zakażenia górnych dróg oddechowych (np. zapalenie gardła wywołane przez paciorkowce, zapalenie zatok); zakażenia dolnych dróg oddechowych (np. zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc); ostre zapalenie ucha środkowego; zakażenia skóry i tkanek miękkich (np. liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, róża, ropnie); zakażenia zębów i jamy ustnej (np. ropień okołowierzchołkowy, zapalenie ozębnej); rozsiane lub zlokalizowane zakażenia Mycobacterium avium lub Mycobacterium intracellulare; zlokalizowane zakażenia Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum lub Mycobacterium kansasii; zapobieganie rozsianym zakażeniom wywołanym przez kompleks Mycobacterium avium (MAC) u pacjentów zakażonych HIV (liczba limfocytów CD4

Nadwrażliwość na klarytromycynę, inne antybiotyki makrolidowe lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Nie stosować z astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, terfenadyną, ergotaminą, dihydroergotaminą. Tabl. o modyfikowanym uwalnianiu nie należy podawać pacjentom ze znaczną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny

Ostrożnie stosować u pacjentów z niewydolnością wątroby; umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek; miastenią (ryzyko zaostrzenia choroby). Należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego stosowania kolchicyny, ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności kolchicyny, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku lub z niewydolnością nerek. Bakterie oporne na klarytromycynę mogą wykazywać również oporność na inne antybiotyki makrolidowe, linkomycynę i klindamycynę (tzw. oporność krzyżowa). W trakcie leczenia należy obserwować pacjenta pod kątem nadkażenia (np. grzybiczego lub opornymi szczepami bakterii) - w przypadku nadkażenia, należy wdrożyć odpowiednie leczenie. U każdego pacjenta, u którego wystąpiła biegunka po zastosowaniu antybiotyku, należy rozważyć możliwość wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy. Ze względu na zawartość sacharozy, granulatu nie stosować u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy. Ze względu na zawartość laktozy, tabl. o modyfikowanym uwalnianiu nie stosować u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Tabl. powl. i tabl. o modyfikowanym uwalnianiu zawierają żółcień chinolinową, która u osób wrażliwych może spowodować reakcje alergiczne.

Ze względu na brak badań, w ciąży i okresie karmienia piersią stosować w jedynie po rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka. Klarytromycyna przenika do mleka kobiecego.

Często: ból głowy, zaburzenia smaku, biegunka, nudności, ból brzucha, niestrawność, wymioty, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Działania niepożądane obserwowane po wprowadzeniu leku do obrotu: grzybica jamy ustnej, leukopenia, trombocytopenia, reakcje nadwrażliwości (w tym reakcja anafilaktyczna), hipoglikemia, psychoza, omamy, zaburzenia orientacji, stan splątania, depersonalizacja, depresja, niepokój, bezsenność, koszmary senne, drgawki, ośrodkowe zawroty głowy, brak smaku, brak węchu, zaburzenie smaku, węch spaczony lub omamy węchowe, głuchota, obwodowe zawroty głowy, szumy uszne, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy, ostre zapalenie trzustki, zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej, przebarwienie języka, przebarwienie zębów, niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka wątrobowokomórkowa, zaburzenia czynności wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, pokrzywka, wysypka, ból mięśni, śródmiąższowe zapalenie nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi. Obserwowano nasilenie działania toksycznego kolchicyny, kiedy była stosowana jednocześnie z klarytromycyną (zwłaszcza u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z niewydolnością nerek); istnieją doniesienia o zgonach. U dorosłych pacjentów z AIDS, otrzymujących 1 g klarytromycyny na dobę najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi były: nudności, wymioty, zaburzenia smaku, ból brzucha, biegunka, wysypka skórna, wzdęcia, ból głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu oraz zwiększona aktywność AspAT i AIAT. Do innych, rzadko występujących działań niepożądanych zaliczano: duszność, bezsenność, suchość w jamie ustnej. U około 2-3% pacjentów, którzy otrzymywali 1 g klarytromycyny na dobę, stwierdzono znaczne zwiększenie aktywności AspAT i AlAT oraz istotne zmniejszenie liczby białych krwinek i płytek krwi. Mniejszy procent pacjentów miał również zwiększone stężenie azotu mocznikowego we krwi. U dzieci z AIDS, otrzymujących klarytromycynę w postaci zawiesiny, najczęstszymi działaniami niepożądanymi, oprócz objawów wynikających z przebiegu choroby, były: szumy uszne, głuchota, wymioty, nudności, ból brzucha, wysypka plamicowa, zapalenie trzustki, zwiększona aktywność amylazy. W pojedynczych przypadkach notowano znacznie odbiegające od normy wartości parametrów biochemicznych, takich jak: aktywność AspAT, stężenie azotu mocznikowego we krwi, liczba płytek krwi, stężenie bilirubiny całkowitej.

Klarytromycyna jest inhibitorem CYP3A i może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten izoenzym, nasilać ich działanie oraz toksyczność; dotyczy to m. in.: alprazolamu, astemizolu, karbamazepiny, cylostazolu, cyzaprydu, cyklosporyny, dyzopiramidu, alkaloidów sporyszu, lowastatyny, metyloprednizolonu, midazolamu, omeprazolu, doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny), pimozydu, chinidyny, ryfabutyny, syldenafilu, symwastatyny, takrolimusu, terfenadyny, triazolamu i winblastyny. Podobny rodzaj interakcji, ale z udziałem innych izoenzymów, ma miejsce w przypadku fenytoiny, teofiliny i walproinianu. Jeśli klarytromycyna jest stosowania z ww. lekami należy w miarę możliwości monitorować ich stężenie we krwi i odpowiednio modyfikować dawkę (dotyczy to zwłaszcza leków o wąskim przedziale terapeutycznym, jak karbamazepina lub w dużym stopniu metabolizowanych przez CYP3A). Przeciwwskazane jest stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, terfenadyną, astemizolem, ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Przeciwwskazane jest stosowanie z pochodnymi ergotaminy, ze względu na możliwość zatrucia sporyszem. Podczas stosowania z chinidyną lub dyzopiramidem należy kontrolować EKG (odstęp QTc) oraz stężenie tych leków we krwi. Stosowanie z inhibitorami HMG-CoA (np. z lowastatyną lub symwastatyną) zwiększa ryzyko rabdomiolizy. Stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi wymaga częstego kontrolowania czasu protrombinowego. Należy rozważyć zmniejszenie dawek syldenafilu, tadalafilu i wardenafilu, gdy leki te podawane są w skojarzeniu z klarytromycyną. Konieczne może być zmniejszenie dawki tolterodyny w populacji pacjentów o ograniczonym metabolizmie z udziałem CYP2D6 (w tej populacji metabolizm tolterodyny przebiega z udziałem CYP3A). Unikać stosowania z midazolamem podawanym doustnie (obserwowano 7-krotne zwiększenie AUC midazolamu podczas jednoczesnego stosowania z klarytromycyną). Jeśli midazolam podawany jest dożylnie, konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta w celu ewentualnej modyfikacji dawki. Te same środki ostrożności należy zastosować w przypadku innych pochodnych benzodiazepiny metabolizowanych przez CYP3A (triazolam i alprazolam). Podczas stosowania z triazolamem należy monitorować pacjenta pod kątem nasilenia działania na o.u.n. (senność, zaburzenia świadomości). W przypadku pochodnych benzodiazepiny, których eliminacja nie zależy od CYP3A (temazepam, nitrazepam, lorazepam) klinicznie istotna interakcja z klarytromycyną nie jest prawdopodobna. Klarytromycyna jest inhibitorem Pgp. W przypadku stosowania z kolchicyną (która jest substratem CYP3A4 i Pgp) należy dokładnie kontrolować pacjenta, czy nie występują kliniczne objawy zatrucia kolchicyną. W przypadku stosowania z digoksyną (substrat Pgp) należy dokładnie monitorować stężenia digoksyny we krwi, ze względu na ryzyko zatrucia digoksyną. Jednoczesne podawanie klarytromycyny w postaci tabletek i zydowudyny dorosłym pacjentom zakażonym HIV może spowodować zmniejszenie stężenia zydowudyny w stanie stacjonarnym; interakcji tej można w znacznym stopniu uniknąć podając każdy z tych leków w różnym czasie. Interakcja ta nie występuje u dzieci zakażonych HIV, przyjmujących klarytromycynę w postaci zawiesiny oraz zydowudynę lub didanozynę. Leki silnie indukujące enzymy cytochromu P-450 (efawirenz, newirapina, ryfampicyna, ryfabutyna, ryfapentyna) mogą przyspieszać metabolizm klarytromycyny i osłabiać skuteczność antybiotyku - może być konieczna modyfikacja dawkowania klarytromycyny lub rozważenie zastosowania innego leczenia. Inhibitory CYP3A mogą zwiększać stężenie antybiotyku we krwi. Flukonazol (silny inhibitor CYPC29 i umiarkowany inhibitor CYP3A) w niewielkim stopniu hamuje metabolizm klarytromycyny - nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. Itrakonazol może zwiększać stężenie klarytromycyny we krwi, klarytromycyna może zwiększać stężenie itrakonazolu we krwi - pacjentów stosujących obydwa leki jednocześnie należy obserwować. W przypadku stosowania z rytonawirem lub atazanawirem (inhibitory CYP3A) nie ma konieczności zmiany dawkowania u pacjentów z prawidłową czynnością nerek (szeroki przedział terapeutyczny klarytromycyny); w przypadku niewydolności nerek dawkę klarytromycyny należy zmniejszyć w zależności od klirensu kreatyniny (CCr): CCr = 30-60 ml/min - dawkę zmniejszyć o 50%, CCr 1 g/dobę nie należy podawać jednocześnie z rytonawirem lub atazanawirem. Sakwinawir może zwiększać stężenie klarytromycyny we krwi, klarytromycyna może zwiększać stężenie sakwinawiru we krwi - nie jest konieczna modyfikacja dawki, gdy obydwa leki są podawane przez ograniczony czas i w następujących dawkach: klarytromycyna - 500 mg 2 razy na dobę, sakwinawir - kapsułki miękkie, 1200 mg 3 razy na dobę. Z obserwacji wynika, że interakcje leków występujące podczas stosowania kapsułek miękkich, mogą różnić się od interakcji podczas stosowania sakwinawiru w postaci kapsułek twardych. Interakcje obu leków mogą różnić się, jeśli sakwinawir jest podawany z rytonawirem. W przypadku stosowania z werapamilem może wystąpić hipotonia, bradyarytmia i kwasica mleczanowa.

Doustnie. Zawiesina. Dorośli: 250 mg co 12 h, w ciężkich zakażeniach 500 mg co 12 h; dzieci: 7,5 mg/kg mc. co 12 h. Maksymalna dawka wynosi 500 mg co 12 h, z wyjątkiem zakażeń, które zostały wywołane przez mykobakterie. Czas leczenia wynosi zwykle od 5 do 10 dni. W zakażeniach Mycobacterium spp. u dzieci zalecana dawka wynosi od 7,5-15 mg/kg mc. co 12 h; leczenie należy kontynuować tak długo, jak długo obserwuje się korzystne działanie kliniczne; może być korzystne dodanie innych leków działających na Mycobacterium. Zawiesinę można podawać z posiłkiem lub bez posiłku, można podawać z mlekiem. Tabl. powl.: Dorośli i dzieci >12 lat: 250 mg co 12 h, w ciężkich zakażeniach: 500 mg co 12 h. Leczenie trwa zwykle 5 do 14 dni, z wyjątkiem zapalenia płuc i zatok, kiedy to leczenie powinno trwać 6 do 14 dni. W zakażeniach okołozębowych i jamy ustnej: 250 mg co 12 h przez 5 dni. W leczeniu i profilaktyce zakażeń Mycobacterium spp.: 500 mg co 12 h. Leczenie rozsianej postaci zakażenia wywołanego przez kompleks Mycobacterium avium (MAC) u pacjentów z AIDS należy kontynuować dopóki obserwuje się korzystne działanie kliniczne i bakteriologiczne. Stosować w skojarzeniu z innymi lekami działającymi na Mycobacterium. Należy kontynuować leczenie innych, niegruźliczych zakażeń drobnoustrojami z rodzaju Mycobacterium. Zakażenia Helicobacter pylori: zalecany jest jeden z następujących sposobów leczenia: A - klarytromycyna w dawce 500 mg 2 razy na dobę (co 12 h), lanzoprazol w dawce 30 mg 2 razy na dobę i 1 g amoksycyliny 2 razy na dobę przez 10 dni; B - klarytromycyna w dawce 500 mg 2 razy na dobę z amoksycyliną w dawce 1 g 2 razy na dobę i 20 mg omeprazolu raz na dobę przez 7 do 10 dni; C - klarytromycyna w dawce 500 mg 3 razy na dobę w skojarzeniu z omeprazolem w dawce 40 mg na dobę przez 14 dni (podawanie omeprazalu w dawce 20 mg lub 40 mg na dobę należy kontynuować przez następne 14 dni); D - klarytromycyna w dawce 500 mg 3 razy na dobę w skojarzeniu z lanzoprazolem w dawce 60 mg na dobę przez 14 dni (w celu całkowitego wyleczenia wrzodu może być konieczne dalsze podawanie leków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego). Tabl. o modyfikowanym uwalnianiu (Uno). 500 mg raz na dobę, w ciężkich zakażeniach 1 g raz na dobę. Leczenie trwa zwykle 5 do 14 dni, z wyjątkiem zapalenia płuc i zatok, kiedy to leczenie powinno trwać 6 do 14 dni. Tabl. o modyfikowanym uwalnianiu należy połknąć w całości, nie rozgryzać, nie dzielić. Przyjmować podczas posiłku. Pacjenci z niewydolnością nerek: CCr

antibioticum