Światowy Dzień Zdrowia 2016 - cukrzyca jako choroba cywilizacyjna


 
Starszy niż rok
Mówi się o niej choroba cywilizacyjna, a nawet epidemia XXI wieku. Kluczem do lepszego zrozumienia czym naprawdę jest cukrzyca jest jak największa wiedza o jej objawach, przyczynach, powikłaniach.

To grupa chorób w których przyczyną jest zaburzenie przemian materii. Poszczególne rodzaje cukrzycy różnią się przebiegiem, mechanizmem powstania i rokowaniem. Stąd objawy cukrzycy także są niejednorodne.

W niektórych przypadkach symptomy pojawiają się nagle, w innych są utajone lub niezauważalne. Badania mówią, że duża liczba pacjentów cierpiących z powodu dolegliwości związanych z cukrzyca,37901.html">cukrzycą, nie jest tego świadoma.Taka grupa pacjentów z góry skazana jest na gorsze rokowania.

Pamiętajmy, że szybciej leczona cukrzyca to mniejsze ryzyko wystąpienia groźnych powikłań i szansa na wyleczenie.

Czytaj też: Cukrzyca jest ciągle niebezpieczna

Cukrzyca typu I

Ten rodzaj cukrzycy dotyka przede wszystkim dzieci i młodzież. Zapadalność roczna to około 9 osób na 100 000. Występują dwa szczyty zachorowań, pierwszy jest między 10 a 12 rokiem życia, drugi między 16, a 19 rokiem życia.

Cukrzyca spowodowana w tym przypadku jest niszczeniem wysp trzustkowych przez własny układu immunologiczny. Objawy pojawiają się kiedy degradacji ulega około 80% komórek β. W takiej sytuacji gospodarka węglowodanowa załamuje się, a objawy gwałtownie narastają.

Podstawowe objawy to:
• Bardzo duże pragnienie
• Oddawanie dużych ilości moczu
• Chudnięcie mimo normalnego lub zwiększonego apetytu
• Osłabienie, senność, rozdrażnienie

Może zdarzyć się, że rezerwy komórek trzustki wyczerpią się nagle i pierwszym objawem cukrzycy jest śpiączka. Mogą pojawić się mdłości, wymioty, bóle brzucha i wstręt do jedzenia. Do tego dochodzi charakterystyczny sposób oddychania(przyspieszone i głębokie wdechy), któremu towarzyszy zapach acetonu z ust.

Nieleczona cukrzyca prowadzi do poważnych powikłań, tym samym – do śmierci.

Czytaj też: Cukrzyca zwiększa ryzyko wystąpienia wad wrodzonych

Cukrzyca typu II

Ten typ cukrzycy jest najczęściej spotykany. Mówi się, że to choroba ludzi otyłych i dorosłych. Przyczyną podwyższonego stężenia cukru jest nieprawidłowe działanie insuliny w organizmie i/lub jej nieprawidłowe wydzielanie.

Skłonność do wystąpienia obu tych defektów można odziedziczyć genetycznie od rodziców. Co ważne jednak, duże znaczenie w tym wypadku mają czynniki od nas zależne. Jednym z nich jest otyłość.

Otyłość brzuszna powoduje oporność tkanek organizmu na działanie insuliny. Stężenie glukozy we krwi rośnie, co pobudza trzustkę do produkcji większych ilości tego hormonu. W sytuacji wytwarzania dużych ilości insuliny, komórki β ulegają degradacji. Następuje więc obniżenie poziomu insuliny, jednak oporność na jej działanie nadal utrzymuje się.

Czytaj: Cukrzyca - podstępny zabójca

Istotnym problemem w cukrzycy typu II są stopniowe zaburzenia gospodarki cukrowej, co słabo uwidacznia się w postaci objawów. Jednym słowem symptomy mogą być niezauważalne przez chorego. Dopiero wystąpienie charakterystycznych powikłań zmusza pacjentów do szukania i leczenia przyczyny.

Często chorzy zgłaszają się do lekarza z problemami nerek, serca, oczu czy nawracającymi zakażeniami. Oprócz tego pierwszym symptomem może być śpiączka.

Czynniki ryzyka:
• Nadwaga, otyłość
• Brak ruchu
• Występowanie cukrzycy w rodzinie
• Nieprawidłowe stężenie cukru we krwi
• Cukrzyca w ciąży
• Urodzenie dziecka o wadze większej niż 4 kg
• Nadciśnienie tętnicze

Cukrzyca LADA

LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults) inaczej utajona cukrzyca autoimmunologiczna dorosłych. W cukrzycy LADA występują cechy cukrzycy typu I, jednak jej przebieg jest charakterystyczny dla cukrzycy typu II. Pojawia się także w późniejszym wieku, na ogół między 35, a 45 rokiem życia.

Czynność komórek β jest zazwyczaj dobra, bo niszczenie tychże komórek następuje wolniej niż w powyższych przypadkach. Dodatkowo niektóre z nich mogą się zregenerować.

Za degradację odpowiedzialne są przeciwciała (komórki odpornościowe skierowane przeciwko komórkom własnego organizmu) przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (anty-GAD) i przeciwciała przeciwwyspowe.

Osoba chora na cukrzycę LADA to generalnie osoba szczupła, bez nadciśnienia tętniczego, bez występowania cukrzycy typu II w rodzinie. Charakterystyczne jest natomiast towarzyszenie innych chorób autoimmunologicznych.

Cukrzyca MODY

MODY (Maturity Onset Diabetes in Youth) to cukrzyca w przebiegu podobna do cukrzycy typu 2 pojawiająca się u młodych osób. Cukrzyca MODY przekazywana jest jako cecha dominująca, na początku leczenia nie jest konieczne podawanie insuliny.

Ujawnia się zwykle przed 25 rokiem życia, nie prowadzi do ciężkiej kwasicy. W typie tym upośledzone jest wydzielanie insuliny z defektem lub bez hormonu.

Ze względu na rodzaj mutacji wyróżnia się sześć typów cukrzycy MODY.

Zobacz wideo: Cukrzyca jest chorobą naczyń

Cukrzyca ciężarnych

Cukrzyca ciężarnych jest schorzeniem ujawniającym się po raz pierwszy w ciąży, dotyczy do 5% przyszłych matek. Generalnie rozpoczyna się w drugiej połowie ciąży, ale czasami rozpoznaje się ją już w pierwszym trymestrze.

Przyczyną jej wystąpienia jest wzrost stężenia hormonów działających przeciwnie do insuliny, takich jak estrogen, progesteron i inne hormony łożyska.

Czytaj też: 5 odkryć, które pomogą chorym na cukrzycę