7 niesamowitych właściwości naszych gruczołów

Starszy niż rok
Rola gruczołów jest nieoceniona – regulują pracę organizmu, wpływają na samopoczucie, koordynują pracę poszczególnych narządów. I odpowiedzialne za cały organizm zaskakują swoimi niezwykłymi właściwościami.

1. Kontrola zachowania

Kontrolą naszego zachowania zajmuje się gruczoł zwany podwzgórzem. Odpowiedzialny jest za odczuwanie głodu i pragnienia, a także sen, zegar biologiczny, popęd seksualny, reakcje emocjonalne oraz zachowania rodzicielskie.

Podwzgórze wytwarza hormon zwany wazopresyną, który reguluje poziom wody w organizmie i nie doprowadza do jej znacznej utraty. Drugi z hormonów, oksytocyna, odpowiedzialna jest za skurcze macicy podczas porodu, a także laktację.

2. Wpływ na wzrost człowieka

Wytwarzaniem hormonu wzrostu, czyli somatotropiny, zajmuje się inny gruczoł – przysadka mózgowa. Ulokowana u podstawy mózgu, jest ściśle związana z podwzgórzem. Niedobór somatotropiny powoduje karłowatość, nadmiar zaś gigantyzm.

Oprócz tego przysadka mózgowa wytwarza prolaktynę odpowiadającą za laktację po porodzie oraz hamowanie menstruacji w okresie karmienia piersią. Produkuje też grupę hormonów tropowych, które mają wpływ na inne gruczoły – na przykład pobudzają wytwarzanie hormonów przez tarczycę, korę nadnerczy, jajniki i jądra.

Zobacz też: Akromegalia

3. Odczuwanie snu

Poczucie senności zapewnia szyszynka – drobny gruczoł znajdujący się w międzymózgowiu. Podobnie jak w przypadku podwzgórza, szyszynka odpowiedzialna jest za sen oraz odczuwanie rytmu okołodobowego.

Szyszynka wytwarza melatoninę, hormon odpowiedzialny za sen, a także umiejętność czuwania. Dzięki niemu odczuwamy istnienie tzw. zegara biologicznego. Melatonina wpływa też na opóźnianie rozwoju płciowego.

Co ciekawe, z wiekiem szyszynka ulega zwapnieniu, zmniejszając wydzielanie melatoniny. To dlatego osoby po 80. roku życia miewają problemy ze snem, sypiając w ciągu dnia i czuwając w nocy. Podobnie w przypadku niemowląt – dopiero po 20 tygodniu życia rozpoczyna się produkcja melatoniny i dziecko zaczyna odczuwać rytm dobowy.

4. Poczucie strachu lub odwagi

Hormonem, dzięki któremu jesteśmy gotowi do działania, jest adrenalina. Wytwarza ją kora nadnerczy. Adrenalina wpływa korzystnie na krążenie krwi, podwyższa jej ciśnienie, rozszerza źrenice, przyspiesza rozkład tłuszczów i przygotowuje ciało do działania.

Działanie to jest jednak w pełni uzasadnione – gdyby nie adrenalina, organizm nie mógłby zareagować w momencie stresu lub strachu. Hormon ten sprawia, że ciało jest gotowe do ataku i obrony, zwiększając tym samym szansę na przeżycie. Dlatego potocznie nazywany jest hormonem walki bądź ucieczki.

5. Poczucie męskości

Hormonem wytwarzanym przez mężczyzn i w nikłym stopniu przez kobiety, jest substancja odpowiedzialna za rozwój płciowy mężczyzny – testosteron. Odpowiada przede wszystkim za produkcję plemników.

Testosteron wpływa na owłosienie ciała, tembr głosu oraz ogólną budowę ciała. Stymuluje popęd płciowy. Niestety odpowiedzialny jest za zwiększanie poziomu cholesterolu we krwi, stąd problemy miażdżycowe u mężczyzn.

Czytaj też: Adropauza, czyli męskie przekwitanie

6. Rozmnażanie

Hormonami spełniającymi podstawową rolę w rozmnażaniu są estrogeny. Produkowane są głównie przez żeńskie jajniki, ale ich niewielkie ilości powinny znajdować się także w męskich jądrach. Ich brak świadczy bowiem o bezpłodności.

Estrogeny wpływają na rozwój płciowy kobiet, regulują cykl miesiączkowy, kształtują żeńskie narządy płciowe w trakcie dojrzewania. Niedobór w młodym wieku doprowadza do bezpłodności oraz nadmiernego owłosienia ciała, w trakcie menopauzy zaś do zaniku miesiączkowania.

7. Narodziny nowego życia

Niezwykle ważnym hormonem produkowanym w ciele kobiety przez jajniki jest progesteron. Inaczej nazywany luteiną, ułatwia zagnieżdżenie się zarodka w macicy oraz zapewnia prawidłowy przebieg ciąży.

Progesteron przygotowuje również gruczoły sutkowe do laktacji. Bywa, że ma niekorzystny wpływ na organizm kobiety – zatrzymuje wodę w organizmie powodując obrzęki, sprzyja powstawaniu żylaków, a także doprowadza do przebarwień skóry.

Czytaj też: Zalety antykoncepcji, o których jeszcze nie wiesz

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA