ABC leków generycznych

Starszy niż rok
Zamienników leków nie należy się bać. Mają tę samą substancję czynną, dawkę oraz postać farmaceutyczną co oryginał. Produkują je jednak różne firmy, stąd inna nazwa handlowa oraz cena. Leki generyczne, bo o nich mowa, kosztować mogą nawet kilka razy mniej niż leki pierwotnie zapisane nam przez lekarza.

Leki generyczne to inaczej leki odtwórcze, które wprowadzane są na rynek po wygaśnięciu patentu leku innowacyjnego (inaczej: leku referencyjnego/oryginalnego). Leki generyczne zawierają tę samą substancję czynną co produkty oryginalne, są produkowane zgodnie w tymi samymi normami oraz mają tę samą skuteczność. Zanim pojawią się w aptekach jako produkty markowe, potrzebne jest udokumentowanie biorównoważności, czyli przeprowadzenie szeregu badań, które udowodnić mają ich podobieństwo do leków referencyjnych. Są również bezpieczne, ponieważ ich producenci zobowiązani są do przestrzegania zasad GMP – „Dobrej praktyki wytwarzania” (ang. Good Manufacturing Practice).

Urząd ds. leków

Nad jakością leków generycznych czuwa w Polsce Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Pełni on taką samą rolę, co Europejska Agencja ds. Produktów Leczniczych (EMA), która koordynuje proces rejestracji, oceniając jakość, bezpieczeństwo i skuteczność leku. Ponadto leki generyczne są okresowo kontrolowane przez odpowiednie instytucje. Także sam producent – na wypadek zdarzeń niepożądanych – ma obowiązek monitorować działanie leku generycznego, który trafił na rynek.

Zobacz: Jak prawidłowo przechować leki?

Tu sprawa jest prosta – największą zaletą działających jak leki oryginalne zamienników jest ich cena. Dzięki generykom nie jesteśmy już zdani jedynie na leki drogie. Preparaty odtwórcze, w zależności od przyjętego w danym państwie systemu wyceny, kosztują średnio od 20 do 90 proc. mniej niż produkty oryginalne! Skąd aż taka różnica? Otóż wielkie koncerny farmaceutyczne wydają krocie na badania i marketing, który ma wspomóc sprzedaż ich produktów. W przypadku leków generycznych producent nie ponosi takich opłat. To ważna informacja szczególnie dla rencistów i emerytów, którzy właśnie dzięki zamiennikom leków są w stanie zrealizować całą receptę, a nie tylko połowę. W tym przypadku niższa cena nie oznacza wcale gorszej jakości.

Mimo iż zamienniki stanowią lwią część rynku leków, wciąż więcej pieniędzy wydajemy na leki oryginalne. Wynika to zarówno z naszej niewiedzy, jak i braku wyraźnych zaleceń wobec lekarzy. Wykorzystują to duże firmy medyczne, którym zależy na sprzedaży swoich droższych produktów.

Czytaj: Zarówno leki innowacyjne, jak i generyczne są potrzebne

Zmiana leku na genetyczny

Zanim więc zrealizujemy receptę, pamiętajmy o tym, że w Polsce jest możliwość zamiany leku referencyjnego na lek generyczny. O tanim zamienniku poinformować nas powinien już lekarz w czasie wypisywania recepty. (Zdarza się, że lekarz jednak tego nie robi i dopisuje „nie zamieniać” – takie wypadki należą jednak do rzadkości i dotyczą pacjentów, wobec których stosowanie generyków może być ryzykowne).

Jeśli jednak przepisany nam zostanie lek innowacyjny, o ewentualnej zamianie na lek generyczny dowiemy się w aptece. Od 1 stycznia 2012 roku farmaceuci maja bowiem obowiązek informować pacjenta o możliwości nabycia tańszych zamienników.

Do kwestii większej popularyzacji leków generycznych warto wrócić także z racji zmian demograficznych. Ze względu na starzejące się społeczeństwo, z roku na rok zwiększa się liczba osób, które potrzebują leków. To z kolei wymusza na producentach współzawodnictwo i wyklucza istnienie monopolistów na rynku.

Stosowanie leków generycznych ma więc w praktyce same plusy. Zamienniki wprawdzie różnić się mogą od leków oryginalnych kolorem, konsystencją, wielkością i kształtem – na wynik leczenia nie ma to jednak wpływu. Po co więc przepłacać za markę?

Zobacz: Jak bezpiecznie kupować leki przez internet?