Bąblowica - objawy, leczenie. Jak wykryć tasiemca bąblowca?

Autor

Marta Roszkowska

Bąblowica to jedna z najniebezpieczniejszych chorób, jakimi człowiek może zarazić się od zwierząt. Jej przebieg jest przy tym bardzo podstępny. Czasem może nawet do złudzenia przypominać nowotwór! Dowiedz się więcej na temat tego groźnego schorzenia.

Bąblowica

Bąblowica to rzadko występująca u ludzi, choć bardzo groźna choroba odzwierzęca, wywoływana przez dwa rodzaje tasiemca: Echinococcus granulosus oraz Echinococcus multilocularis. Pierwszy z nich wywołuje przebiegającą łagodniej bąblowicę jednokomorową, drugi zaś dużo cięższą, związaną ze znaczną śmiertelnością bąblowicę wielokomorową. Bąblowica to bardzo podstępna choroba. Przez długi okres od zakażenia nie daje żadnych objawów, a jeżeli już zaczyna je dawać, to są one bardzo niecharakterystyczne. Sprawia to, że rozpoznanie stawiane jest dopiero, gdy choroba osiąga znaczny stopień zaawansowania. Opóźnia to wdrożenie prawidłowego leczenia, a więc i szanse pacjenta na wyzdrowienie. 

Bąblowica - objawy

Objawy bąblowicy zależą od lokalizacji torbieli bąblowcowej i są bardzo niecharakterystyczne, dlatego tak trudno rozpoznać tę chorobę.

W przypadku, gdy torbiel umiejscowi się w wątrobie, pojawić się mogą:

  • bóle w okolicy prawego podżebrza,
  • uczucie pełności w nadbrzuszu,
  • a nawet żółtaczka.

W przypadku lokalizacji płucnej duże torbiele bąblowcowe mogą dawać takie objawy jak:

  • kaszel,
  • ból w klatce piersiowej,
  • duszność.

Jeżeli zaś larwa zlokalizuje się w mózgu, daje objawy podobne do guza mózgu. Mogą więc pojawić się:

  • bóle głowy,
  • zespół psychoorganiczny (czyli zaburzenia wynikające z uszkodzenia mózgu),
  • nudności,
  • zaburzenia równowagi,
  • zaburzenia widzenia,
  • zaburzenia świadomości.

Zasadniczą różnicą pomiędzy bąblowicą jednokomorową a wielokomorową jest fakt, że w przypadku pierwszej organizm wytwarza wokół cysty torebkę łącznotkankową, co powoduje, że torbiel, rosnąc, jedynie „modeluje” i uciska sąsiednie narządy. Dla odmiany torbiel w bąblowicy wielokomorowej nie posiada takiej torebki. Dlatego też charakteryzuje się inwazyjnym, naciekającym otoczenie wzrostem, a nawet posiada zdolność dawania przerzutów drogą krwi i limfy (najczęściej do płuc i mózgu), co sprawia, że przebieg bąblowicy wielokomorowej łudząco przypomina nowotwór!

Bąblowica wielokomorowa należy do najniebezpieczniejszych chorób, jakimi człowiek może zarazić się od zwierzęcia. Na dodatek przez wiele lat nie daje żadnych objawów i w skutek bardzo późnego rozpoznania aż w 70% przypadków kończy się zgonem.

Bąblowica jednokomorowa występuje praktycznie na całym świecie. Największe ryzyko zakażenia istnieje  w krajach południowej części Ameryki Południowej, środkowej Azji, północnej i wschodniej Afryki. W Polsce bąblowica jednokomorowa spotykana jest rzadko. Rocznie notuje się ok. 40 nowych zachorowań. Podobnie do bąblowicy jednokomorowej również bąblowica wielokomorowa w Polsce występuje bardzo rzadko. Najwięcej przypadków tej groźnej choroby odnotowywano w Ameryce Południowej, na Syberii i w Japonii. W Europie, oprócz Polski, bąblowica wielokomorowa spotykana jest jeszcze w Szwajcarii, Francji, Belgii, Austrii, a także u naszych sąsiadów – w Niemczech, Czechach i na Słowacji. 

Tasiemiec bąblowcowy (bąblowiec)

Dorosłe tasiemce bąblowcowe bytują głównie w jelicie psów (w przypadku bąblowca jednokomorowego) oraz lisów (w przypadku tasiemca wielokomorowego). Człowiek zaraża się, połykając jajeczka, które wydalane są z kałem zakażonych zwierząt. Jajeczka te mogą znajdować się na owocach leśnych (jagodach, poziomkach, malinach), w wodzie czy glebie zanieczyszczonej odchodami chorych zwierząt. Zarazić też można się przez bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami, np. gdy po zabawie z psem zjemy coś nieumytymi rękami. 

W organizmie człowieka z połkniętych jaj wykluwają się larwy, które wraz z krwią wędrują do różnych narządów. Najczęściej umiejscawiają się w wątrobie, nierzadko też w płucach oraz w mózgu, ale mogą zawędrować do niemal każdego narządu. W miejscu lokalizacji wokół larwy wytwarza się cysta wypełniona płynem. Wokół cysty organizm wytwarza łącznotkankową otoczkę. Sama cysta rośnie bardzo powoli i długo nie daje żadnych objawów. Dopiero po wielu latach choroby, gdy osiągnie znaczne rozmiary (nawet do 20 cm!), zaczyna ujawniać swoją obecność.

Bąblowica - leczenie

Leczenie bąblowicy uzależnione jest od stopnia zaawansowania choroby, wielkości torbieli bąblowcowych oraz ich ilości. W przypadku dużych torbieli polega na ich chirurgicznym wycięciu, czasem razem z częścią narządu, w którym są zlokalizowane. W przypadkach nieoperacyjnych (np. gdy torbieli jest dużo i są one niewielkie) stosuje się leki przeciwpasożytniczne. W niektórych przypadkach leczenie może polegać na przezskórnym nakłuwaniu torbieli i podawaniu do ich wnętrza leków lub stężonego alkoholu.

Leczenie naturalne bąblowicy nie znajduje swojego potwierdzenia w badaniach naukowych. Istnieją zioła, które pomagają w zwalczaniu pasożytów w organizmie, w tym tasiemców, jednak w każdym wypadku należy skonsultować się z lekarzem i nie podejmować leczenia na własną rękę.

Bąblowica - jak wykryć

Pierwszym badaniem, jakie wykonuje lekarz w celu wykrycia bąblowicy jest szczegółowy wywiad z pacjentem w temacie zgłaszanych przez chorego dolegliwości.

W przypadku podejrzenia obecności w organizmie tasiemca bąblowcowego w pierwszej kolejności zaleca się badania obrazowe:

Torbiele bąblowca są często przypadkowo wykrywane podczas wyżej wymienionych badań.

Kolejnym etapem diagnozowania bąblowicy są badania serologiczne krwi, które mają za zadanie wykrycie przeciwciał w klasie IgG, skierowanym przeciwko antygenom tasiemca.

Pełen obraz i ostateczne rozpoznanie czy mamy do czynienia z bąblowicą dają wyniki badania histopatologicznego torbieli albo tkanek pobranych podczas zabiegu operacyjnego bądź biopsja torbieli. Potwierdzeniem bytowania tasiemca jest stwierdzenie obecności haczyków, protoskoleksów lub fragmentów pęcherza pasożyta.

Sprawdź: 5 chorób, którymi najczęściej zarażamy się od zwierząt

Bąblowiec - zapobieganie

By uchronić się przed zakażeniem bąblowcem jednokomorowym, należy przede wszystkim przestrzegać podstawowych zasad higieny. Pamiętać trzeba o dokładnym myciu rąk po zabawie z pupilem. Nie można też zapominać o regularnym odrobaczaniu naszych czworonożnych towarzyszy.

Czytaj także: Masz psa? Możesz mieć i psie glisty

Profilaktyka zakażenia bąblowcem wielokomorowym polega przede wszystkim na unikaniu jedzenia owoców leśnych, np. jagód zwłaszcza „prosto z krzaczka”. Pamiętać też trzeba o dokładnym myciu rąk po powrocie z lasu. Myć też należy wszystkie zakupione czy zebrane owoce i warzywa, gdyż zawsze istnieje ryzyko, że mogą być one zanieczyszczone glebą zawierającą jajeczka pasożyta. Największe znaczenie w zapobieganiu bąblowicy wielokomorowej u ludzi ma jednak odrobaczanie lisów za pomocą specjalnych przynęt rozrzucanych w lesie zawierających lek przeciwpasożytniczy.

Oceń artykuł

(liczba ocen 19)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA