Badanie OB krwi - kiedy jest podwyższone, a kiedy za niskie (normy)

Badanie OB krwi to jedno z najbardziej popularnych badań kontrolnych. Powinno się je wykonywać profilaktycznie raz w roku lub częściej w przypadku podejrzeń wielu chorób. Podwyższone OB jest sygnałem, że w organizmie mamy stan zapalny. A co jest przyczyną zbyt niskiego OB?
Próbka krwi do badania OB krwi

Artykuł sponsorowany

Źródło: 123RF

Spis treści

Badanie OB, czyli odczyn Biernackiego swoją nazwę wzięło od nazwiska polskiego lekarza Edmunda Faustyna Biernackiego, który pod koniec XIX wieku zauważył związek pomiędzy tempem opadania płytek erytrocytów w osoczu, a stanem zdrowia organizmu. Dziś nie ma chyba lekarza, który przed postawieniem diagnozy nie przepisuje pacjentom tego najpopularniejszego badania krwi.

Zobacz też: Ostra białaczka szpikowa

Co to jest OB?

Żeby sprawdzić odczyn Biernackiego pobiera się pacjentowi próbkę krwi. W laboratorium ocenia się jak szybko w ciągu godziny opadają czerwone krwinki w osoczu i na tej podstawie wyciąga wnioski. Różne stany chorobowe mogą się wiązać ze zbyt szybkim lub zbyt wolnym opadaniem krwinek czerwonych. Zazwyczaj pierwszy wynik zapisywany jest po godzinie od pobrania krwi, a drugi po dwóch godzinach od pierwszego odczytu.

Zobacz też: Choroba Raynauda

OB – jak się przygotować?

Pacjent zgłaszający się na badanie musi być na czczo, to znaczy, że ostatni posiłek powinien zjeść co najmniej 8 godzin przed pobraniem krwi (najlepiej 12 godzin). Z tego powodu najczęściej badanie takie jest wykonywane w laboratoriach rano, choć w szczególnych przypadkach może być wykonane w ciągu dnia, gdy przerwa od ostatniego posiłku wynosi 3 godziny.

Pacjent powinien też stosować się do kilku zasad, które pozwolą uzyskać najbardziej wiarygodne wyniki badania.

  1. Na kilka dni przed badaniem dobrze jest zrezygnować z picia alkoholu, a 12 godzin wcześniej nie pić już kawy i herbaty.
  2. Rano przed badaniem można wypić jedynie szklankę wody. 
  3. Osoby, które na stałe przyjmują leki powinny tego dnia zażyć je dopiero po badaniu. 
  4. Pacjent, który zgłosi się na badaniem powinien usiąść w poczekalni i odczekać 15 minut zanim zostanie pobrana mu krew – to ważne, bo wysiłek fizyczny może wpłynąć na wynik badania OB.

Reklama

Norma OB

Wartości odczynu Biernackiego jest zróżnicowana w zależności od wieku pacjenta i jego płci. 

Dla różnych grup prawidłowy wynik powinien się mieścić w następujących granicach:

  • u noworodków tuż po urodzeniu: 0 - 2 mm na godzinę,
  • u noworodków między 8. a 14. dniem życia: 4 mm na godzinę,
  • u noworodków od 14. dnia życia: 17 mm na godzinę,
  • u niemowląt do 6. miesiąca życia: 12-17 mm na godzinę,
  • u dzieci powyżej 6. miesiąca życia: 7-8 mm na godzinę
  • u pań poniżej 50. roku życia: 6 - 11 mm na godzinę
  • u pań powyżej 50. roku życia: do 30 mm na godzinę
  • u panów poniżej 50. roku życia: 3 - 8 mm na godzinę,
  • u panów powyżej 50. roku życia: do 20 mm na godzinę

Pacjent może spotkać się także z innym zakresem norm OB, ponieważ nie ma jednych uniwersalnych wartości dla wszystkich laboratoriów wykonujących badania. Laboratoria pracują na różnych odczynnikach i różnym sprzęcie, dlatego interpretację wyniku zawsze powinno się zostawić lekarzowi zlecającemu badanie.

Przyczyny podwyższonego OB

Przyczyny wysokiego OB mogą być różne, u niektórych osób podwyższone OB jest stanem naturalnym i wcale nie musi oznaczać choroby. Dzieje się tak m.in. u kobiet ciężarnych (od 10. tygodnia ciąży do 6 tygodni po porodzie), u kobiet w tuż przed menstruacją, u pań stale przyjmujących tabletki antykoncepcyjne i osób żyjącym w ogromnym stresie.

Wysokiego OB nie wolno jednak bagatelizować, bo przede wszystkim towarzyszy wielu groźnym stanom chorobowym, m.in.:

●      stanom zapalnym w organizmie (np. zapaleniu płuc, zapaleniu wyrostka robaczkowego),

●      anemii,

●      chorobie reumatycznej,

●      chorobom autoimmunologicznym,

●      zawałowi serca,

●      niektórym nowotworom (np. białaczce, ziarnicy złośliwej, szpiczakowi mnogiemu),

●      marskości wątroby i innym chorobom w obrębie tego organu,

●      gammapatii,

●      zespołowi nerczycowemu,

●      urazom i stanom pooperacyjnym (w tym martwicy tkanek),

●      niedoczynność/nadczynności tarczycy,

●      hipercholesterolemii,

●      różnym chorobom zakaźnym,

●      zakażeniu bakteryjnemu,

●      sepsie.

Przyczyny niskiego OB

Zbyt wolne opadanie erytrocytów w osoczu krwi powoduje, że w wartość OB jest niższa od normy. To także sygnał toczących się w organizmie chorób. Najczęściej niskie OB występuje, gdy pacjent ma:

●      niedokrwistość (różne rodzaje),

●      przewlekłą niewydolność krążeniową,

●      niedobór fibrynogenu, który odpowiada za proces krzepnięcia krwi,

●      obniżone stężenie haptoglobiny,

●      żółtaczkę,

●      alergie lub wstrząs anafilaktyczny,

●      czerwienicę prawdziwą.

Zobacz też: Małopłytkowość krwi

Badanie krwi – OB a CRP

Jeśli lekarz podejrzewa, że w organizmie pacjenta rozwija się stan zapalny, zleci mu nie tylko badanie OB, ale także oznaczenie poziomu białka reaktywnego (CRP), który wzrasta, gdy potrzebna jest reakcja immunologiczna organizmu chorego pacjenta. Badanie CRP jest pomocne w diagnozie, bo poziom tego białka szybciej rośnie przy stanach zapalnych oraz infekcjach wirusowych, grzybiczych i bakteryjnych niż poziom OB.

OB jest za to bardziej pomocne przy diagnozie przewlekłych stanów zapalnych i chorób reumatologicznych.  Badania wykonuje się także w trakcie leczenie, żeby zobaczyć postęp terapii oraz raz w roku w ramach badań profilaktycznych. Nieprawidłowe wyniki są wstępem do dalszej rozszerzonej diagnostyki, bo choć mówią wiele o tym, że coś dzieje się niepokojącego w organizmie pacjenta, to nie pozwalają stwierdzić, gdzie zlokalizowany jest stan chorobowy.

  • Dokładne badanie poziomu żelaza. Sprawdź, co to jest: Ferrytyna

Oceń artykuł

(liczba ocen 34)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->