Porady

Borelioza – jak bardzo groźne są kleszcze?

2013-06-10

Borelioza to schorzenie spowodowane przez bakterię Borrelia burgdorferi. Choroba przenoszona jest przez kleszcze, dlatego zachorowania odnotowuje się głównie na wiosnę oraz w lecie, kiedy kleszcze żerują w lasach i na łąkach. Zakażenie krętkiem trwające tygodnie, miesiące czy nawet lata może prowadzić do chorób serca, zanikowego zapalenia skóry, zaburzeń neurologicznych, a także zmian zapalnych i zwyrodnieniowych w obrębie dużych stawów.

Nazwa choroby – borelioza z Lyme, pochodzi od miasta Old Lyme (USA), gdzie po raz pierwszy opisano przypadek zachorowania. Choroba ta może występować u osób w każdym wieku, ale 30-50% wszystkich przypadków odnotowuje się u dzieci i młodzieży.

Borelioza z Lyme

W przebiegu boreliozy z Lyme można na ogół zaobserwować dwa etapy choroby różniące się objawami z okresami ich zaostrzeń i remisji. W pierwszym etapie choroby głównym objawem jest zaczerwienienie (plamka lub guzek) pojawiające się w miejscu ugryzienia przez kleszcza, które powiększa się („wędruje”) – jest to tzw. rumień wędrujący. Rumień występuje zwykle na kilka dni do miesiąca po ukąszeniu kleszcza. Zaczerwienienie rozwija się i przyjmuje formę pierścienia (jasnoczerwony pierścień otaczający ukąszenie nosi miano „bawolego oka”). Rumień różni się pod względem wielkości – może być mały, o średnicy monety, albo obejmować duży obszar ciała, np. całe plecy (średnica nawet do 50 cm). Zmiana nie jest bolesna ani swędząca, możliwe jest odczuwanie ciepła w miejscu zaczerwienienia. Niestety około połowa wszystkich osób zakażonych nie obserwuje u siebie zmiany skórnej, co sprawia trudności w zdiagnozowaniu choroby.

Zobacz też: Jak dokładnie przebiega zarażenie boreliozą?

We wczesnym etapie choroby pojawiają się także objawy niespecyficzne, grypopodobne, tj.: gorączka, dreszcze, ból głowy, bóle stawów, ścięgien i mięśni, uczucie zmęczenia i rozbicia, sztywność karku, czasem zapalenie spojówek. Na tym etapie u niektórych osób mogą się także rozwinąć zaburzenia neurologiczne, takie jak senność (ospałość), utrata pamięci, zmiany nastroju i niemożność skupienia uwagi.

Leczenie boreliozy

W przypadku braku leczenia może dojść do rozwoju drugiego etapu choroby, który pojawia się w ciągu kolejnych tygodni. W obrębie gatunku Borellia burgdorfeli występuje kilka odmian genetycznych (tzw. genogatunków, gentypów), które różnią się nie tylko pod względem genetycznym, ale także pod względem lokalizacji i namnażania w tkankach i narządach.
Choroba może przyjąć różne formy w zależności od zaatakowanego układu:

  • neuroborelioza (układ nerwowy),
  • borelioza stawów (układ ruchu),
  • borelioza układu krążenia, borelioza skórna.

Przy czym jeden kleszcz może być nosicielem różnych genogatunków bakterii i u jednego pacjenta rozwijać się może równocześnie kilka typów boreliozy.

Zobacz też: Kleszcze - jak się chronić?

  • układ nerwowy – charakterystyczne objawy to limfocytarne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, porażenie nerwów na ogół jednostronne (szczególnie nerwu twarzowego), zapalenie korzeniowo-nerwowe, objawiające się jako tzw. bóle korzonków;
  • układ ruchu – dotyczą bólów i nawracających zapaleń stawów. Pojawiają się także obrzęki związane z zapaleniem błony maziowej;
  • układ krążenia – objawy występują u około 5-8 procent pacjentów; są to zawroty głowy, duszność i nieregularny rytm serca, może dojść do rozwoju zapalenia osierdzia i mięśnia sercowego;
  • postać skórna – występującej u około 1% chorych, głównie u dzieci, objawia się ograniczonymi nacieczeniami skóry (chłoniak limfocytowy skóry, łac. lymphocytoma). Jest to niebolesny, czerwononiebieski guzek umiejscowiony na ogół na małżowinie usznej, brodawce sutkowej lub mosznie.

Czytaj także: Babeszjoza - groźna nie tylko dla zwierząt

Objawy drugiej fazy choroby zwykle całkowicie ustępują po kilu tygodniach lub miesiącach, ale nieleczona choroba prowadzi do dalszych zmian i nieodwracalnych uszkodzeń w organizmie. Przewlekła borelioza trwająca miesiące czy lata może prowadzić do uszkodzeń nerwów i trwałych porażeń, zaburzeń psychicznych, zespołu chronicznego zmęczenia. Rozwój przewlekłej formy zapalenia stawów może prowadzić do obrzęków (przewlekłe zapalenie błony maziowej), które dotyczą zwykle dużych stawów: kolan, ramion, rzadziej łokci, kostek i nadgarstków czy stawów biodrowych. Stają się one obrzmiałe i bolesne, a długotrwały stan zapalny prowadzi do ciężkiego uszkodzeniem chrząstki i kości, przerostu błony maziowej i zwłóknienia tkanek.

Zobacz też: Borelioza – liczba chorych wzrasta.

Objawami przewlekłej postaci skórnej jest tak zwane zanikowe zapalenie skóry. Zmiany w postaci obrzęków i przebarwień skóry (czerwone lub niebiesko-czerwone) pojawiają się na kończynach. Dochodzi do zmian zanikowych, owrzodzeń, przeczulicy, chory może odczuwać ból i świąd. Uszkodzenie często obejmuje także mięśnie i nerwy położone w głębszych warstwach pod zmianą skórną.


Pharma Partner Sp. o. o. informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Kliknij Zgadzam się, aby ta informacja nie pojawiała się więcej. Kliknij Polityka prywatności, aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies za pośrednictwem swojej przeglądarki internetowej.