Choroba wrzodowa - boli jesienią i wiosną

Zamyślona kobieta leżąca na kanapie i trzymająca się za brzuch
Źródło: 123RF
Bóle wywołane chorobą wrzodową lubią nawracać co kilka miesięcy, zwykle jesienią i wiosną. Wrzód trawienny to różnej wielkości ubytek w błonie śluzowej wyściełającej od wewnątrz żołądek i dwunastnicę. Może przytrafić się w każdym wieku, najczęściej jednak powstaje u ludzi młodych i w średnim wieku.

Wszędobylska bakteria

Wciąż jeszcze pokutuje przekonanie, że wrzody to efekt stresów, niewłaściwej diety i nadużywania alkoholu. Tymczasem przyczyną prawie wszystkich wrzodów dwunastnicy i większości wrzodów żołądka jest bakteria o nazwie Helicobacter pylori. Zakażonych jest nią ponad 80 procent dorosłych Polaków, ale tylko u niektórych dochodzi do powstania wrzodów. Dlaczego? Zależy to prawdopodobnie od szczepu bakterii oraz predyspozycji genetycznych.

Nadmiar leków przeciwbólowych

Drugą co do częstości przyczyną powstawania wrzodów jest nadużywanie leków przeciwbólowych z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych, takich jak aspiryna, ibuprofen, naproksen czy diklofenak. Dlatego bez porozumienia z lekarzem nie należy stosować ich dłużej niż kilka dni, a w razie dłuższej kuracji trzeba przyjmować także leki działające osłonowo na żołądek.

Jedynymi bezpiecznymi dla wrzodowców lekami przeciwbólowymi są dostępne bez recepty preparaty zawierające paracetamol - np. Apap, Codipar, Panadol, lub tramadol - np. Tramal, Poltram. Ostatni z wymienionych leków ma bardzo silne działanie, dlatego jest dostępny wyłącznie na receptę.

A co z dietą?

Obecnie uważa się, że sposób odżywiania nie ma wpływu na powstawanie wrzodów. Jednak niektóre pokarmy i alkohole mogą nasilić dolegliwości lub wywołać tzw. objawy dyspeptyczne: zgagę, wzdęcia i odbijania. Wrzodowcy powinni zatem unikać potraw tłustych, ciężkostrawnych, pikantnych, kwaśnych (zwłaszcza z octem) oraz powodujących wzdęcia.

Pamiętaj palaczu!

Składniki dymu tytoniowego współdziałają w wywoływaniu wrzodów, dlatego palacze chorują częściej, a wrzody trudniej się u nich goją.

Bóle na czczo i po posiłkach

Niektóre osoby mając wrzody nie odczuwają z tego powodu żadnych dolegliwości. Częściej jednak choroba wrzodowa powoduje bolesne objawy:

- wrzody żołądka wywołują ból w górnej, najczęściej środkowej części brzucha. Występują one wkrótce po jedzeniu, zwykle od kilkunastu minut do pół godziny, często towarzyszą im wzdęcia, uczucie pełności w brzuchu oraz wymioty, które na ogół przynoszą zmniejszenie dolegliwości.

- w przypadku wrzodów dwunastnicy bóle lokalizują się w nadbrzuszu nieco po prawej stornie. Pojawiają się wtedy, gdy żołądek jest pusty: kilka godzin po posiłkach oraz w nocy.

Dolegliwości trwają na ogół kilka tygodni i rzadko ustępują bez leczenia. Częściej ulegają one nasileniu lub prowadzą do powikłań: krwawienia lub perforacji, czyli przedziurawienia wrzodu. W przypadku krwawienia z wrzodu pojawiają się krwiste lub fusowate wymioty oraz czarne jak smoła stolce. Długotrwałe krwawienia, nawet niewielkie, mogą być przyczyną niedokrwistości. Masywne krwawienia mogą zagrażać życiu. Perforacja natomiast objawia się ostrym, nie ustępującym po lekach bólem, silniejszym niż dotychczasowe dolegliwości.

Czytaj tez: Choroba wrzodowa jako choroba cywilizacyjna

Jak rozpoznać chorobę wrzodową?

Zalecanym na całym świecie badaniem do wykrywania choroby wrzodowej jest obecnie gastroskopia. W przeciwieństwie do sztywnych i grubych gastroskopów stosowanych w przeszłości, obecnie używa się przyrządów cienkich i giętkich, zawierających na końcu mikrokamerę. Dzięki niej lekarz może obejrzeć wnętrze przełyku, żołądka i dwunastnicy. W trakcie gastroskopii można także pobrać wycinki do dokładniejszych badań pod mikroskopem oraz poszukiwania bakterii Helicobacter pylori.

Wiele osób, niesłusznie obawiając się gastroskopii, woli diagnozować chorobę wrzodową za pomocą badania radiologicznego. Tymczasem jest ono o wiele mniej dokładne niż endoskopia: nie uwidoczni wszystkich wrzodów, stanów zapalnych błony śluzowej czy niewielkich nadżerek. Za pomocą badania radiologicznego nie jest także możliwe pobranie z wrzodu wycinków w celu wykluczenia nowotworu.

Jak leczyć?

Jeśli przyczyną wrzodów okaże się bakteria, najskuteczniejszym sposobem leczenia jest skojarzona kuracja antybiotykami oraz lekami zmniejszającymi kwaśność soku żołądkowego. W wielu przypadkach taka terapia pozwala raz na zawsze wyeliminować zakażenie i związane z nim dolegliwości.

Czytaj też: Żywienie w chorobie wrzodowej

Elżbieta Koman

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA