Co powinniśmy wiedzieć o wirusowych zapaleniach wątroby?

Choć wirusowe zapalenia wątroby (WZW) charakteryzują się podobnymi objawami, różną się zwykle przyczyną, przebiegiem i sposobem leczenia. Niezależnie jednak od rodzaju WZW, wszystkie zapalenia – jeśli zostaną zbagatelizowane – mogą grozić uszkodzeniem wątroby, co z kolei prowadzić może nawet do pełnej niewydolności tego organu.

Zakażenie wirusem A

Wirusowe zapalenie wątroby typu A w zdecydowanej większości przypadków przenoszone jest drogą pokarmową, choć możliwe jest także zakażenie poprzez kontakt seksualny lub poprzez skażoną igłę (np. wśród narkomanów). Jako że choroba zaliczana jest do tzw. „chorób brudnych rąk”, zakażenie najczęściej dotyczy dzieci. Przeciwciała odpornościowe powstałe po przechorowaniu WZW A występują u ponad 90 proc. osób dorosłych. Choroba przebiega bardzo często bezobjawowo – jeżeli pojawiają się objawy kliniczne, to najczęściej są to: nudności, wymioty, stan podgorączkowy, bóle kostno-mięśniowe, czasem pojawia się żółtaczka i związany z nią świąd skóry. Diagnostyka opiera się na stwierdzeniu podwyższonych wartości enzymów wątrobowych, jednak jedynym potwierdzeniem zachorowania jest stwierdzenie przeciwciał anty-HAV w klasie IgM. W przypadku WZW typu A nie występuje leczenie przyczynowe, dlatego stosuje się postępowanie objawowe, najczęściej polegające na odpowiedniej diecie, odpoczynku i nawodnieniu organizmu. W nielicznych tylko przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Rzadko występują powikłania oraz trwałe uszkodzenie wątroby. Zakażeniu zapobiega przestrzeganie zasad higieny osobistej oraz szczepionka ochronna.

Zakażenie wirusem D

Do zakażenia wirusem typu D niezbędne jest zakażenie wirusem typu B. Do zakażenia wirusami dochodzi najczęściej na drodze krwiopochodnej lub kontaktu seksualnego, możliwe jest także zakażenie okołoporodowe. Jako że wirus typu D jest tzw. wirusem niekompletnym, nie występują zakażenia tylko tym typem wirusa. Szacuje się, że u około czterech na stu chorych zakażonych wirusem typu B występuje koinfekcja wirusem typu D. Występują bardzo podobne objawy, jak w przypadku zakażenia wirusem typu A – z tym jednak zastrzeżeniem, że rozwój objawów może być bardziej wydłużony w czasie.

Podobnie jak w zakażeniu wirusem typu A, dochodzi do wzrostu poziomu enzymów wątrobowych we krwi. W celu potwierdzenia określenia stadium zakażenia oraz jego monitorowania przeprowadza się badania w kierunku obecności przeciwciał oraz antygenów swoistych dla wirusów. Zakażenie w postaci ostrej niejednokrotnie wymaga hospitalizacji. Podobnie jak w przypadku WZW typu A nie stosuje się leczenia przyczynowego, dlatego konieczne jest odpowiednie postępowanie objawowe.

Zobacz też: Czym jest wątroba i jakie pełni funkcje w organizmie?

Zakażenie wirusem B

W przypadku zakażenia WZW B (inaczej niż w przypadku WZW A) mogą się pojawić dotkliwe powikłania. Może dojść do przejścia w zakażenie przewlekłe oraz do trwałego uszkodzenia miąższu wątroby. Bardzo groźna jest postać tzw. piorunująca, w której bardzo szybko dochodzi do niewydolności narządu. W celu ograniczenia rozprzestrzeniania się zakażenia konieczne jest ścisłe przestrzeganie sterylności procesów medycznych i innych, w których istnieje możliwość kontaktu z krwią, poprzez stosowanie np. sprzętu jednorazowego użytku i wprowadzanie odpowiednich procedur sterylizacji sprzętu wielokrotnego użytku. Istnieje też szczepionka o bardzo dużej skuteczności stosowana w profilaktyce swoistej zakażenia WZW B. Szczepienie jest zalecane przed każdym zabiegiem naruszającym ciągłość tkanek. Wykonuje się je w schemacie: pierwsza dawka -> druga dawka po 4 tygodniach -> trzecia dawka po 6 miesiącach od pierwszej. Od 1992 roku w Polsce profilaktycznie szczepione są wszystkie noworodki.

Do zakażenia wirusem i zapalenia wątroby typu C dochodzi na drodze krwiopochodnej oraz stosunku seksualnego. Zakażenie na ogół przebiega bezobjawowo lub z objawami podobnymi jak w wyżej opisanych typach zakażenia. Podobna jest również diagnostyka w przypadku zakażenia tym wirusem (poszukuje się przeciwciał swoistych <<anty-HCV>> oraz materiału genetycznego <<RNA HCV>>).

W leczeniu – oprócz metod wymienionych wyżej – stosuje się interferony oraz nowoczesne leki przeciwwirusowe. Bardzo duża część zakażeń (nawet ponad 50 proc.) przechodzi w postać przewlekłą, a nawet u jednego na pięciu spośród tych chorych rozwinie się marskość wątroby. Bardzo dużym problemem społecznym jest fakt, że duża część chorych ze względu na brak objawów nie wie o swoim zakażeniu. Niestety, wciąż brakuje szczepionki uodparniającej na zakażenie wirusem typu C. Sposoby zapobiegania zakażeniu są podobne jak opisane w przypadku WZW typu B.

Czytaj też: Marskość wątroby – przyczyny, objawy i leczenie

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA