Colostrum – fakty i mity

Na przestrzeni ostatnich lat, ponieważ zauważono i dowiedziono bogactwo składu i działania colostrum, jego suplementacja stała się bardzo popularna. Jak to zwykle bywa z popularnością – narasta wokół niej mnóstwo plotek, faktów i mitów. O ile rozpowszechnianie wiedzy opartej na nauce i faktach jest zjawiskiem jak najbardziej pożądanym, o tyle nieprawdziwe informacje są zwyczajnie szkodliwe, i należy je do skutku obalać. Żyjemy w czasach, gdzie dowolne informacje w przestrzeni publicznej może zamieszczać każdy, a szeroko pojęte poradnictwo zdrowotne nie jest już tylko domeną personelu medycznego z odpowiednią wiedzą merytoryczną. Dlatego koniecznym jest uporządkowanie wiedzy na temat colostrum, wyszczególnienie faktów oraz wypunktowanie mitów wraz z ich obaleniem.
Colostrum

Artykuł sponsorowany

Fot. Materiały prasowe

Spis treści

MITY

Mit 1
Colostrum działa na wszystko, wszystkie układy i narządy, wszystkie jednostki chorobowe, „czyni cuda”

Chociaż byśmy chcieli, by wreszcie znalazło się panaceum na wszelkie dolegliwości, a może i lek na nieśmiertelność – niestety, powiedzenie „jeszcze się taki nie urodził, co by wszystkim dogodził” ma zastosowanie również w tym przypadku. Pomimo że skład colostrum jest niezmiernie bogaty i wykazuje wiele dobroczynnych właściwości, jest on jednak konkretny, przez co posiada równie konkretne wskazania. Do głównych czynników należą  laktoferyna, lizozym, polipeptydy, laktoalbumina, glikomakropeptyd, immunoglobuliny, cytokiny, czynniki wzrostu, białka bogate w prolinę (PRP), kazeina, a także witaminy i sole mineralne. Składniki te odpowiadają za wspieranie i regulację układu immunologicznego, wzmocnienie bariery jelitowej oraz regenerację nabłonków i błon śluzowych. Zatem wskazaniami do suplementacji doustnej będzie wsparcie układu odpornościowego w okresie infekcyjnym i rekonwalescencji po infekcjach, wsparcie mikrobioty jelitowej po antybiotykoterapii oraz błędach dietetycznych, a także przyśpieszenie regeneracji powysiłkowej u osób wykonujących wzmożony wysiłek fizyczny np. sportowcy. Colostrum jako składnik kosmetyków będzie miał zastosowanie w pielęgnacji skóry, w tym także skóry głowy celem ich regeneracji, łagodzenia podrażnień, hamowania procesów starzenia.

Mit 2
Zawartość immunoglobulin klasy G (IgG) jako jedyny benefit z colostrum oraz wyznacznik jakościowy

Jak wspomniano przy okazji obalenia poprzedniego mitu, colostrum posiada bogaty skład o wielu cennych właściwościach. Immunoglobulinom oczywiście „należy się” uwaga i uznanie, ponieważ wspomagają cały układ odpornościowy, a przed przejściem procesu wchłaniania z jelit do krwi - chronią śluzówkę jelitową poprzez wspieranie fizjologicznej flory jelitowej oraz eliminację flory chorobotwórczej. Natomiast w składzie colostrum znajdują się równie wartościowe substancje. 

Są to m.in.

  • laktoferyna – posiada właściwości bakteriostatyczne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwpierwotniakowe, działa bakteriobójczo na chorobotwórczą florę jelitową i jednocześnie ochrania florę fizjologiczną, moduluje i chroni układ odpornościowy, pomaga w dojrzewaniu i odbudowywaniu układu immunologicznego
  • lizozym – posiada właściwości bakteriostatyczne, w połączeniu z laktoferyną – bakteriobójcze, przyśpiesza gojenie stanów zapalnych
  • aminokwasy – dostarczają budulec do wytwarzania komórek odpornościowych
  • kazeina – produkty powstające w wyniku trawienia kazeiny wspomagają procesy: gospodarki wapniowo-fosforanowej, mają działanie ochronne przed rozwojem tzw. chorób cywilizacyjnych, wspierają szpik kostny w produkcji białek odpornościowych
  • laktoalbimuna – działa przeciwwirusowo, ochronnie na błony śluzowe, wspomaga barierę jelitową, 
  • polipeptyd bogaty w prolinę – wspomaga dojrzewanie komórek układu odpornościowego, hamuje reakcje nadwrażliwości, wspomaga poprawę funkcji poznawczych u chorych na Alzheimera
  • glikomakropeptyd – hamuje przyleganie bakterii do tkanek, wspomaga komórki żerne do niszczenia patogenów, zmniejsza agregację płytek krwi
  • laktoperoksydaza, properdyna, konglutynina, ubikwityna – ma działanie wspomagające i regulatorowe przy zwalczaniu infekcji bakteryjnych
  • laktoza – rozkłada się w jelitach do kwasu mlekowego, który wspomaga prawidłową florę jelitową; zawartość laktozy w colostrum jest o wiele mniejsza niż w mleku, dzięki czemu nie odgrywa ona roli prowokującej nietolerancje pokarmowe
  • czynniki wzrostu, cytokiny, hormony – regulują funkcje tkanek i narządów, biorą udział w gojeniu i regeneracji tkanek
  • witaminy i minerały

Wobec powyższego wielokierunkowego działania różnych składowych colostrum, ilościowa zawartość immunoglobulin nie ma aż tak dużego znaczenia, i jest często przeceniana. Lepszą miarą bioaktywności colostrum jest jego zdolność do wspierania wzrostu i proliferacji komórek układu odpornościowego (limfocytów B, T, cytokin, składowych układu dopełniacza) a także regeneracji i odbudowy tkanek skóry i błon śluzowych. 

Mit 3
Colostrum - ma znaczenie zdrowotne tylko dla noworodków

Zarówno doświadczenia stosowanej od wieków medycyny ludowej, w której stosowano colostrum we wsparciu leczenia chorych dzieci – starszych niż noworodki, jak i wyniki współczesnej medycyny opartej na badaniach naukowych wyraźnie pokazują, że colostrum jak najbardziej wywiera korzystne efekty przy suplementacji także przez osoby starsze niż noworodki – dzieci, dorośli, osoby w podeszłym wieku. Badania wręcz potwierdzają tę skuteczność, ponieważ ze względu na aspekty bioetyczne obecnie prawie nie wykonuje się badań klinicznych z udziałem tak małych dzieci, jak noworodki czy niemowlęta, a ponadto podaż nieprzetworzonych produktów mleka krowiego, w tym siary bydlęcej jest niewskazana na tym etapie życia dzieci. Jeśli zaś chodzi o dzieci starsze, to pomimo że również nie dysponujemy zbyt dużą liczbą badań, to liczne doświadczenia pediatrów, lekarzy rodzinnych, a także i doświadczenia własne rodziców wskazują na to, że colostrum jest wyjątkowo skutecznym środkiem dla wspierania odporności. Zdawać by się mogło, że samo doświadczenie to dosyć ubogi dowód, jeśli chodzi o skuteczność danej metody w świetle EBM (Evidence Based Medicine).

Jednakże należy pamiętać, że układ immunologiczny w warunkach fizjologicznych jest na tyle złożonym systemem, iż nie wykazuje poprawy swego działania w sposób spektakularnie widoczny w badaniach laboratoryjnych. Poszukiwanie zmian np. w profilu cytokinowym, poziomie przeciwciał, czy poszczególnych frakcji komórkowych jest w tej sytuacji postępowaniem absolutnie kuriozalnym.

FAKTY

Fakt 1  
Colostrum działa przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo

Działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe, a także przeciwgrzybicze i przeciwpierwotniakowe colostrum zawdzięcza bogactwu poszczególnych składowych. Substancjami o udowodnionym działaniu na drobnoustroje są: laktoferyna, lizozym, cytokiny, laktoalbumina, laktoperoksydaza, properdyna, konglutynina, ubikwityna. Ich funkcję w tym zakresie wspiera m.in. glikomakropeptyd, który hamuje adhezję bakterii do tkanek, a także wspomaga makrofagi  (komórki żerne) do niszczenia patogenów. Działanie wspomagające posiada również polipeptyd bogaty w prolinę, ponieważ reguluje dojrzewanie komórek układu odpornościowego tak, aby cały układ immunologiczny mógł właściwie funkcjonować. Zawarte w colostrum aminokwasy dostarczają budulec do tworzenia się komórek i enzymów odpowiedzialnych za działanie układu odpornościowego. Dzięki takiej aktywności colostrum jest szczególnie cennym preparatem w sezonie infekcyjnym – jako prewencja zachorowań, postępowanie wspomagające w trakcie infekcji, a także wzmacniające w trakcie rekonwalescencji po przebytej chorobie.

Fakt 2   
Colostrum reguluje funkcję immunologiczną jelit oraz korzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową

Podobnie jak w przypadku poprzedniego faktu – powyższa cecha wynika z obecności konkretnych substancji składu colostrum wraz z ich bioaktywną czynnością. Regulacja jelit jako organu odpornościowego odbywa się m.in. dzięki zawartym w colostrum immunoglobulinom – chronią one śluzówkę jelitową, wspierają fizjologiczną florę jelitową przy jednoczesnej eliminacji flory chorobotwórczej. Podobne działanie, polegające na ochronie flory fizjologicznej i zwalczaniu chorobotwórczej posiada także laktoferyna. Obecna w colostrum laktoza stanowi funkcję prebiotyczną -  rozkłada się w jelitach do kwasu mlekowego,  wspomagając tym samym prawidłową florę jelitową.  Działanie pomocnicze posiada tutaj także laktoalbumina - wspomaga barierę jelitową, dzięki czemu jest ona uszczelniana. Regulacja jelit i ich mikrobioty przez colostrum ma szczególne znaczenie w suplementacji po antybiotykoterapii, po błędach dietetycznych – któż z nas ich nie popełnia?

Fakt 3 
Redukuje proces zapalny i przyspiesza gojenie tkanek

Zdolność do ograniczania stanów zapalnych oraz ich gojenia colostrum zawdzięcza przede wszystkim takim składowym jak laktoferyna, lizozym, laktoalbumina, a także czynnikom wzrostu, cytokinom, hormonom. Poprzez bioaktywne działanie tych substancji colostrum pomaga w odbudowie, usprawnieniu, gojeniu i regeneracji uszkodzonych tkanek oraz w łagodzeniu powstałego z tego powodu stanu zapalnego.  Dzięki takim zdolnościom colostrum jest wykorzystywane w leczeniu aft, nadżerek i stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, a także w laryngologii – np. po zabiegach typu  adenotomia czy wspierająco w tamponadzie z powodu epistaxis (krwawienia z nosa). Siara bydlęca wykorzystywana jest również w produkcji kosmetyków do skóry oraz skóry głowy i włosów. Kremy, maseczki czy szampony produkowane na bazie colostrum łagodzą podrażnienia, stymulują odbudowę i regenerację skóry, zapewniają optymalne nawilżenie, odbudowują barierę ochronną skóry, hamują procesy starzenia, dostarczają skórze wysokoskoncentrowanych składników odżywczych, wzmacniają naturalne mechanizmy obronne skóry, a także przywracają skórze elastyczność i jędrność.

Genactiv oferuje suplementy z colostrum w różnych formach – w postaci kapsułek, tabletek, saszetek, a także zawiesin: https://genactiv.eu/colostrum-colostrigen-zawiesina

 

O autorze:

Lek. Agnieszka Zarębska-Dusznik jest absolwentką II Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Anglojęzycznym Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Obecnie w trakcie specjalizacji z pediatrii, którą rozpoczęła w 2016 roku w Oddziale Zakaźnym Dziecięcym w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Wojewódzkim im. J. Bożego w Lublinie, aktualnie kontynuuje w Szpitalu Dziecięcym Polanki im. M. Płażyńskiego w Gdańsku. Do jej zainteresowań w dziedzinie pediatrii należą choroby zakaźne, alergologia, immunologia kliniczna.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!