Alergia pokarmowa - objawy, leczenie. Testy skórne


 
Starszy niż rok
Alergia pokarmowa występuje zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Spowodowana jest niewłaściwą reakcją na spożyty pokarm, układ odpornościowy traktuje niektóre składniki pożywienia jak intruza i chce się go pozbyć. Wywołuje to objawy ze strony układu pokarmowego, oddychania, nerwowego, a także skórne. Najpoważniejsze reakcje alergiczne mogą prowadzić nawet do wstrząsu anafilaktycznego, dlatego nie wolno lekceważyć alergii pokarmowych.

Alergia pokarmowa często mylona jest z nietolerancja pokarmową, która jest znacznie łagodniejsza. Nietolerowanie pokarmu może wywołać np. dolegliwości żołądkowe, natomiast alergia może spowodować obrzęki, reakcje skórne, a nawet wstrząs anafilaktyczny.

Alergia pokarmowa – przyczyny

Alergia pokarmowa jest niewłaściwą reakcją układu immunologicznego na określone składniki pożywiania, gdyż organizm identyfikuje je jako szkodliwe i zamierza je zwalczyć. Alergia z reguły pojawia się w krótkim czasie od kontaktu z alergenem. Mogą ją wywołać wszystkie pokarmy, jednak najczęściej są to:

Należy pamiętać o występowaniu tzw. alergii krzyżowej, w której osoba uczulona na orzechy włoskie zareaguje alergicznie również na orzechy laskowe. Podobnie jest z owocami morza czy mlekiem.

Alergia pokarmowa – objawy

Objawy alergii zależne są od jej nasilenia oraz ilości alergenu, dotyczą układu pokarmowego, oddechowego, a także skóry.

Symptomy alergii z zakresu układu pokarmowego mogą być następujące:

  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • wzdęcia biegunki,
  • kolki,
  • niestrawność,
  • refluks przełykowy,
  • krew w stolcu.

Jest to tylko część objawów jakie towarzyszą alergii pokarmowej. Uwagę powinny zwrócić także:

  • utrudnione oddychanie,
  • świszczący oddech,
  • zaburzenia widzenia,
  • zawroty głowy,
  • bóle głowy,
  • napadowe kichanie,
  • wodnisty katar,
  • łzawienie oczu.

Najbardziej niebezpiecznym objawem alergii pokarmowej jest wstrząs anafilaktyczny. Wymaga on natychmiastowej interwencji lekarskiej, gdyż może doprowadzić nawet do śmierci. Jego objawy to:

  • spadek ciśnienia tętniczego,
  • spadek pulsu,
  • utrata przytomności,
  • zaburzeniem, a nawet zatrzymaniem krążenia.

Niezbędna jest wtedy szybka reakcja, dlatego najlepiej wezwać pogotowie lub podać adrenalinę, jeśli uczulony ją posiada.

Alergia pokarmowa – objawy skórne

Objawy skórne przy alergii pokarmowej występują najczęściej i także najszybciej są powiązywane ze spożytym posiłkiem. Trzeba zwrócić uwagę na:

Po wystąpieniu wyżej wymienionych objawów należy przede wszystkim zwrócić uwagę na spożyte pokarmy, aby wyeliminować ten, który wywołuje alergię. Należy także udać się do lekarza w celu podjęcia odpowiedniego leczenia.

Alergia pokarmowa u noworodka i alergia pokarmowa u niemowląt 

Alergia pokarmowa u dzieci jest najczęściej wywołana reakcją na podawanie mieszanki mleka modyfikowanego z mlekiem krowim, które staje się alergenem. Objawia się tak jak w przypadku dorosłych, jednak najczęściej pojawiają się:

Alergia pokarmowa u niemowlaka - objawy

  • wymioty,
  • biegunka,
  • wzdęcia i gazy,
  • kolki,
  • wysypka lub pokrzywka,
  • nieżyt nosa.

W takim wypadku należy niezwłocznie udać się do pediatry, który skieruje do odpowiedniego specjalisty w celach diagnostycznych i podjęcia leczenia.

Ważna jest także dieta eliminacyjna – w przypadku kobiet karmiących piersią trzeba usunąć podejrzane pokarmy na około miesiąc, natomiast jeśli dziecko karmione jest mlekiem modyfikowanym konieczne jest wprowadzenie preparatu o wysokim stopniu hydrolizy białka również na okres około miesiąca.

Alergia pokarmowa u dzieci

Alergia pokarmowa u dzieci staje się obecnie coraz bardziej powszechna. Przekazywana jest również genetycznie, dlatego jeśli rodzice są alergikami istnieje prawdopodobieństwo, że ich pociechy także nimi będą. W takich przypadkach zaleca się karmienie dzieci do 6 miesiąca tylko mlekiem matki oraz ograniczenie spożywania przez kobietę najpopularniejszych alergenów.

Alergia pokarmowa u dzieci zazwyczaj nie pojawia się od razu, a po kilkukrotnym zetknięciu się z danym składnikiem pożywienia. Wykształca się nadwrażliwość na alergen i powstają przeciwciała, które usiłują go zwalczyć.

Alergia u dzieci najczęściej dotyczy mleka krowiego, choć zdarzają się także uczulenia na inne alergeny. Objawia się przez reakcje układu pokarmowego oraz skórne.

Alergia pokarmowa u dorosłych

Alergia pokarmowa u dorosłych zdecydowanie częściej niż u dzieci dotyczy cytrusów, orzechów, skorupiaków i ryb.

Reakcja alergiczna może pojawić się w każdym wieku, mimo że wcześniej spożywanie pokarmów nie dawało żadnych objawów.

Alergia pokarmowa – testy i diagnostyka

Nie istnieje jeden test, który posiadałby zadowalającą skuteczność w określeniu czy aby na pewno, odczuwane przez nas dolegliwości są wynikiem alergii pokarmowej. Zatem dla jednoznacznego rozpoznania choroby konieczne jest korzystanie z różnych metod diagnostycznych.

  • Wywiad chorobowy powinien być połączony z wywiadem żywieniowym. Liczy się nie tylko ocena objawów klinicznych, ale także ustalenie z jakimi alergenami pacjent miał styczność. Ważne są także informacje dotyczące obciążenia rodzinnego chorobami alergicznymi. Badania wykazują, że ryzyko zachorowania rośnie o ok. 40%, gdy jedno z rodziców jest chore, natomiast gdy oboje rodzice cierpią na alergię, ryzyko wzrasta nawet do 80%.
  • Testy skórne, które wykonuje się w celu wykrycia nadwrażliwości uzależnionej od ilości przeciwciał IgE (w przypadku alergii jest wyraźne zwiększenie ich ilości w skórze; warto jednak wiedzieć, że podwyższone stężenie przeciwciał IgE może oznaczać także zakażenie bakteryjne i wirusowe).
  • Badanie krwi służy przede wszystkim do określenia stężenia przeciwciał IgE we krwi oraz do badania eozynofilów we krwi obwodowej.
  • Testy prowokacyjne – prowadzone w warunkach szpitalnych podawanie alergenów pokarmowych, podejrzanych o wywoływanie objawów klinicznych, zgłaszanych wcześniej przez chorego. W celu zwiększenia prawdopodobieństwa uzyskania jednoznacznych wyników, podejrzane produkty należy wykluczyć z diety na ok. 7-14 dni przed próbą. Test wymaga ścisłej obserwacji pacjenta i występujących objawów, w celu wykrycia właściwego alergenu oraz leczenia ewentualnych powikłań, którym może być nawet wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego.

Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka reakcji na spożywane pokarmy jest niezwykle istotna, gdyż daje podstawę do rozpoczęcia właściwego procesu terapeutycznego. Warto dodać, że pomimo podobnego przebiegu alergii i nietolerancji pokarmowej leczy się je inaczej.

Alergia pokarmowa - leczenie

Podstawą w leczeniu alergii pokarmowej jest eliminacja alergenów z codziennej diety. Jednak czasami odpowiedni jadłospis nie wystarcza i konieczne jest wprowadzenie odpowiednich leków antyhistaminowych. Niekiedy konieczna jest również terapia glikokortykosteroidami.

Lekarz wskazuje również leki, które łagodzą objawy ewentualnych reakcji alergicznych. Ważne jest aby osoby narażone na silną reakcję alergiczna posiadały przy sobie zawsze ampułkostrzykawkę z adrenaliną. Podaje się ją domięśniowo w przypadku wstrząsu anafilaktycznego, który jest bezpośrednim zagrożeniem dla życia.

Warto pamiętać, że alergia, która początkowo była rozpoznana jako łagodna w każdej chwili może przybrać na sile, dlatego też tak ważne jest trzymanie się zaleceń lekarza.

 

Czytaj także: