Diagnostyka chorób wątroby

Starszy niż rok
Jeśli chodzi o badania wykonywane w celu oceny funkcji oraz morfologii wątroby, wszystko zaczyna się najczęściej w gabinecie lekarza rodzinnego. Już podczas badania fizykalnego pacjenta można bowiem znaleźć kilka pośrednich dowodów dysfunkcji tego narządu.

Podczas badania palpacyjnego lekarz może stwierdzić powiększenie narządu poprzez ocenę stosunku jego położenia do łuku żebrowego prawego, jak również stwierdzić takie objawy, jak: pajączki naczyniowe, rumień dłoni, zażółcenie białkówek oczu i skóry, poszerzenie żył na powłokach brzusznych, obecność płynu w jamie brzusznej i jeszcze wiele innych, które zapalają w głowie czerwoną lampkę i nakazują wdrożyć odpowiednie postępowanie diagnostyczne w celu znalezienia przyczyny takiego stanu. Sam wywiad lekarski może przynieść bardzo przydatne informacje, które także mogą ukierunkować diagnostykę we właściwym kierunku.

Zobacz też: Czym jest wątroba i jakie pełni funkcje w organizmie?

Rozpoznawanie chorób wątroby

Najczęściej jedne z pierwszych badań, jakie wykonywane są w podejrzeniu uszkodzenia wątroby, stanowią: morfologia krwi, OB, czynniki i czasy krzepnięcia. Do szczegółowych (aczkolwiek również podstawowych) badań zaliczamy oznaczanie poziomów enzymów wątrobowych, tzw. profil wątrobowy, a więc oznaczenie ASPAT (aminotransferazy asparaginowej) oraz ALAT (aminotransferazy alaninowej), których podwyższony poziom mówi nam o uszkodzeniu komórek wątroby.

Dodatkowo często wykonuje się oznaczenie ALP (fosfatazy zasadowej) – przydatne w przypadku podejrzenia niedrożności przewodów żółciowych, GGTP (gamma glutaminotransferaza) – wzrost wartości m.in. w alkoholowym uszkodzeniu wątroby. Przydatnym badaniem jest również tzw. proteinogram, czyli badanie pozwalające na szczegółowe, ilościowe określenie wartości białek ustrojowych.

Zobacz jak rozpoznać: Marskość wątroby

W przypadku podejrzenia wirusowego zapalenia wątroby wykonywane są szczegółowe badania profilów przeciwciał oraz antygenów swoistych dla poszczególnych typów wirusów. Jeżeli objawy nakazują czujność onkologiczną, to wykonywane są oznaczenia tzw. markerów nowotworowych CEA (antygen carcinoembrionalny) oraz AFP (alfa fetoproteina), których podwyższone wartości obserwuje się m.in. w przypadku raka wątroby czy raka dróg żółciowych.

Czytaj: GGTP - badanie krwi stosowane w diagnostyce chorób wątroby

Jak przygotować się do badań?

Wszystkie powyższe badania wykonywane są z pobranej krwi żylnej. Przygotowanie do większości powyższych badań wygląda podobnie jak do pobrania krwi na morfologię, a więc należy zgłosić się na czczo, po minimum ośmiogodzinnym odpoczynku, chyba że lekarz zaleci inaczej bądź występuje konieczność pobrania krwi niezależnie od wymienionych czynników (stany nagłe).

Wątroba jest bardzo dobrze dostępna w czasie badania USG, które jest najczęściej jednym z pierwszych badań obrazowych, jakie stosowane są w diagnostyce tego narządu. Do badania należy się przygotować, a więc przyjść na czczo, a gdy występują problemy ze wzdęciami – wziąć środek im zapobiegający. Jako że rzadko wykonuje się samodzielne badanie USG wątroby, a najczęściej jest to badanie USG jamy brzusznej, należy zadbać o to, aby pęcherz moczowy był dobrze wypełniony. Ma to bardzo duże znaczenie w możliwości oceny zarówno samego pęcherza moczowego, jak i narządów miednicy mniejszej. W badaniu lekarz może zmierzyć narząd, stwierdzić, czy występują w nim jakieś niepokojące zmiany, ocenić pęcherzyk żółciowy, drogi żółciowe oraz naczynia wątroby.

Zobacz też: Porfiria - objawy, leczenie, diagnostyka

W przypadku podejrzenia różnego rodzaju zmian często wykonuje się także badanie tomograficzne jamy brzusznej. Jest to bardzo dokładne badanie, w którym radiolog dokładnie może ocenić wielkość zmian, ich zakres, unaczynienie, ewentualne powiększenie węzłów chłonnych w zakresie jamy brzusznej.

Zobacz też: Rewolucja w transplantologii.

W przypadku znalezienia zmian ogniskowych w wątrobie często istnieją wskazania do wykonania biopsji. Biopsja jest procedurą, która polega na pobraniu fragmentu tkanek za pomocą specjalnej igły, najczęściej pod kontrolą USG (czasem tomografii komputerowej). Pobrany w ten sposób materiał tkankowy poddaje się ocenie histopatologicznej. Badaniem, które wykonuje się w przypadku podejrzenia kamicy dróg żółciowych (kamica pęcheryzka żółciowego) bądź w celu konkretnej interwencji w świetle przewodów żółciowych, jest ECPW (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna).

Czytaj również: Żylaki przełyku - czym są? Objawy, leczenie, dieta

Czytaj: Nowotwory wątroby – co należy o nich wiedzieć?

Zobacz też: Biopsja wątroby – wskazania i przebieg badania

Sprawdź: Badanie AST (Aminotransferaza asparaginianowa) - diagnoza wątroby

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA