Działania niepożądane szczepień

Starszy niż rok
Jakie są możliwe działania niepożądane szczepień i czy ewentualność ich wystąpienia warta jest ryzyka, na jakie można się narazić odstępując od przyjęcia szczepionki?

Wątpliwości co do konieczności i możliwości bycia zaszczepionym rozwieje lekarz, który każdorazowo przed szczepieniem przeprowadza badanie lekarskie i w wypadku wystąpienia przeciwwskazań dyskwalifikuje od szczepienia.

Czytaj także: Kontrowersyjne szczepienia – dobro czy zło konieczne?

Jak działają szczepionki

Szczepionki – podobnie jak każdy inny preparat przyjmowany przez ludzi – posiadają określone działania niepożądane, które zdarzają się jednak stosunkowo rzadko i mają zwykle niezagrażający ani zdrowiu, ani życiu charakter.

Odczyny poszczepienne mają na ogół charakter miejscowy i najczęściej mają związek z przerwaniem ochronnej bariery, jaką jest skóra. Zależą one od rodzaju podanej szczepionki, drogi podania, miejsca podania itd. Najczęściej pojawiają po upływie 2–48 godzin od podania dawki szczepionki. Są to głównie: zaczerwienienie, obrzęk oraz bolesność w miejscu wkłucia. Objawy te na ogół mijają po 2–3 dniach, nawet bez leczenia. Są to tzw. miejscowe odczyny poszczepienne. Bardziej dotkliwe, choć nadal bardzo rzadko niebezpieczne, są odczyny ogólnoustrojowe po szczepieniu. Najczęściej są to: stan podgorączkowy/gorączka, gorsze samopoczucie, swędząca wysypka, która może się pojawić na całym ciele, bóle kostno-mięśniowe. Objawy ogólne, podobnie jak i miejscowe, na ogół zanikają po kilku dniach, nie pozostawiając po sobie śladu. Wszystkie odczyny poszczepienne, jeżeli zostały zgłoszone lekarzowi, powinny być odnotowywane w karcie szczepień oraz dokumentacji medycznej punktu szczepień.

Powikłania poszczepienne

Za powikłania uznajemy takie działania niepożądane, które wiązać mogą się z zagrożeniem zdrowia wywołanym nieprawidłową reakcją poszczepienną. Przyczyny powikłań mogą być bardzo zróżnicowane i czasem nawet trudne do określenia. Przykładem może być powstanie rozległych ropni, długo i źle gojących się miejsc po wkłuciu po nieprawidłowym podaniu szczepionki BCG (zamiast śródskórnie szczepionkę omylnie podano podskórnie bądź domięśniowo). Kolejnym przykładem może być pojawienie się nadmiernej reakcji alergicznej – ze wstrząsem łącznie – po podaniu szczepionki. Jest to niezmiernie rzadko występujące powikłanie, ale bardzo niebezpieczne i wymagające natychmiastowej pomocy specjalistycznej. Mogą też wystąpić powikłania charakterystyczne dla poszczególnych szczepionek, np. po szczepieniu na różyczkę może wystąpić odczynowe zapalenie stawów, małopłytkowość po szczepieniu na odrę, odczyny neurologiczne po szczepieniu na krztuśca.

Czytaj także: Czy należy się szczepić? Obalamy mity

Działania niepożądane występują po podaniu szczepionek tak samo, jak i po podaniu innych leków. Warto zauważyć, że niebezpieczne powikłania zdarzają się w odsetku zdecydowanie mniejszym niż promil. Przy decyzji dotyczącej zaniechania szczepienia z powodu możliwości wystąpienia działania niepożądanego warto wziąć pod uwagę, jakie niebezpieczeństwo może spaść na osobę niezaszczepioną, gdyby zachorowała na chorobę, na którą się nie zaszczepiła. Jeżeli szczepienie jest prowadzone zgodnie z wytycznymi, z przestrzeganiem przeciwwskazań, to objawy niepożądane zdarzają się niezmiernie rzadko i strach przed nimi nie powinien prowadzić do zaniechania szczepień.

Zobacz: Czy szczepienia wywołują choroby?

Czytaj więcej: Działania niepożądane szczepień

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA