Glista ludzka - objawy, leczenie oraz opis cyklu rozwojowego

Brudne dłonie
Źródło: 123RF
Według szacunków ekspertów, na glistnicę, czyli chorobę wywoływaną przez pasożyty – glisty ludzkie, cierpi, w zależności od okresu, od 1 do nawet 18 procent mieszkańców Polski. Oznacza to, że w szczytowych momentach zachorowalności, jest nią zarażony nawet co piąty Polak. Często jej ofiarami padają dzieci, bo glista ludzka to pasożyt, który w szczególności „lubi” tych będących na bakier z codzienną higieną. Choroba ta jest niebezpieczna, ale jak najbardziej uleczalna. Najpierw trzeba jednak być świadomym, że jest się na nią w ogóle chorym, a nie jest to takie proste, bo w szczególności w początkowej fazie schorzenie przebiega na ogół bezobjawowo.

Spis treści

Glista ludzka oraz wywoływana przez nią glistnica (zwana askariozą) występuje na całym świecie. Zgodnie z wyliczeniami specjalistów, choruje na nią około 1 mld populacji na globie. Dużym problemem jest w tych miejscach, w których wiele domostw nie ma dostępu do kanalizacji, czyli m.in. w południowo-wschodniej Azji (około 80 procent mieszkańców) i w Afryce (około 35 procent mieszkańców). W Polsce obecność glisty ludzkiej u pacjenta stwierdza się nieco rzadziej niż takich pasożytów ludzkich jak owsik czy włosogłówka.

Jak można zarazić się glistą ludzką?

Glistnica należy do grona chorób tzw. brudnych rąk. Do zarażenia nią dochodzi przede wszystkim, kiedy nie przestrzega się podstawowych zasad higieny. Oto kilka przypadków, które często kończą się zakażeniem glistą ludzką:

  • nieumyte ręce, zwłaszcza po skorzystaniu i wyjściu z toalety (wcześniej mogła korzystać z niej osoba zarażona glistą ludzką),
  • niedomyte owoce i warzywa (w szczególności te jedzone na surowo), na których znajdują się jaja glisty ludzkiej,
  • w przypadku dzieci są to brane do ust przedmioty podnoszone wcześniej bezpośrednio z ziemi, jak również branie do buzi samej ziemi,
  • jaja glisty ludzkiej mogą zostać przyniesione do domu czy mieszkania na podeszwach butów, dziecięcych zabawkach, a także kołach wózków dziecięcych; następnie mogą trafić na podłogę, a stamtąd wcześniej czy później, np. również z przedmiotem podnoszonym z dywanu, do ust,
  • napicie się wody w trakcie kąpieli w stawie lub jeziorze, w której znajdowały się jaja glisty,
  • zabawa dzieci w brudnej piaskownicy, w tym branie przez nie do ust wykorzystywanych wówczas zabawek oraz nieumycie rąk po wizycie w takiej zanieczyszczonej piaskownicy.

Jak wygląda glista ludzka?

W organizmie człowieka glista ludzka bytuje w jelicie cienkim. Wyglądem przypomina nieco dżdżownicę. Jest bladoróżowa i lekko zwężona na obu końcach. Na jednym z nich posiada otwór gębowy z trzema wargami. To za jego pomocą jest w stanie przyczepić się do ścian jelita, a następnie odżywiać się nabłonkiem uszkadzanego organu i wszystkim tym pokarmem, który trafia do tego jelita. Wśród glist ludzkich występują zarówno samice, jak i samce.

Samice są nieco większe, tzn. mają zazwyczaj od 20 do 40 cm długości i od 3 do 6 mm średnicy. Długość samców waha się z kolei od 10 do maksymalnie nieco ponad 30 cm długości i około 2 – 4 mm średnicy. Samice glist ludzkich składają około 200 tys. jaj na dobę. Ciało tego pasożyta ma na powierzchni specjalną warstwę, która sprawia, że nie jest on trawiony przez człowieka.

Cykl rozwojowy glisty ludzkiej

Wprowadzone do ust jaja glisty ludzkiej są połykane i w ten sposób trafiają do żołądka, a następnie do jelita cienkiego. Tam wykluwają się z nich larwy, które dostają się do naczyń krwionośnych, a wraz z nimi, przez wątrobę i serce, do płuc. Taka wędrówka jest dla tego pasożyta niezbędna, ponieważ do dalszego rozwoju potrzebuje tlenu.

Kiedy znajdujące się w płucach larwy osiągną długość około 2 mm, przemieszczają się dalej, m.in. przez oskrzela i tchawicę, do krtani. W niej są automatycznie połykane przez człowieka i w ten sposób trafiają znowu do żołądka i jelita cienkiego, gdzie się rozmnażają. Dlatego, w zależności od zaawansowania choroby, zakażony może mieć w sowim ciele od kilku do nawet setek tych pasożytów. Glista ludzka w przewodzie pokarmowym człowieka może przeżyć około rok.

Glista ludzka – objawy

Na samym początku osoba, która zaraziła się glistą ludzką, nie odczuwa zazwyczaj żadnych dolegliwości. Symptomy glistnicy dają o sobie znać na ogół po tym, jak dojdzie do namnożenia się pasożytów. Są one inne, w zależności od tego, na jakim etapie wędrówki znajdują się osobniki:

  • kiedy larwy glisty są w płucach, zarażony może uskarżać się m.in. na: kaszelproblemy z oddychaniem, odkrztuszane plwociny z krwią, silne migreny, podwyższoną temperaturę, zmiany skórne (np. pokrzywka, świąd skóry, obrzęk twarzy i rąk), jak również może zachorować na astmę, padaczkę lub zapalenie opon mózgowych.
  • kiedy glista ludzka osiągnie już dojrzałą postać, u osoby nią zarażoną zaczynają na ogół występować dolegliwości ze strony układu pokarmowego, m.in.: brak łaknienia i apetytu, silne bóle brzucha, wzdęcia, nudności, wymioty, biegunka i zaparcia.
  • w przypadku dzieci mogą dojść również takie objawy jak: trudności w skupieniu uwagi, nadmierna pobudliwość, niespokojny sen, jak również zapalenie spojówek.

Glista ludzka – badanie

Osoba, która zaobserwowała u siebie symptomy mogące świadczyć o obecności glisty ludzkiej, by mieć pewność, co do jej istnienia, powinna wykonać badanie krwi na obecność tych pasożytów, a także badanie kału (wraz z nimi są wydalane zarówno larwy glisty, jak i dorosłe osobniki). Jeśli wynik badania krwi będzie dodatni, to taka osoba powinna udać się niezwłocznie do lekarza, by ten poprowadził leczenie.

Należy jednak mieć na uwadze, że wynik ujemny nie daje niestety stuprocentowej gwarancji, iż nie jest się chorym na glistnicę. Jeśli badanie zostało wykonane zbyt wcześnie (tzn. zanim minęły trzy miesiące od momentu zakażenia), badanie krwi może jeszcze nie wykazać obecności pasożytów. Podobnie jest w przypadku badania kału. Wynik dodatni jest niewątpliwym potwierdzeniem obecności pasożyta w organizmie. Wynik ujemny także w tym przypadku nie daje całkowitej pewności, co do bycia zupełnie zdrowym. Może być on spowodowany np. niewielką ilością pasożytów w danym ciele albo też faktem, iż nie są jeszcze dojrzałe do rozmnażania lub też są stare i obumierające.

Glista ludzka – leczenie

Pozbycie się glisty ludzkiej z organizmu nie jest skomplikowane. Podczas leczenia pacjent zażywający preparaty przeciwpasożytnicze przebywa w domu. Zadaniem przepisanych przez lekarza medykamentów jest obumarcie glist bytujących w danym organizmie, a następnie ich wydalenie. Najczęściej stosowanymi w tym przypadku medykamentami są: albendazol, mebendazol oraz pyrantel. Zazwyczaj rezultat przynosi jedna terapia, ale jeśli w badaniach kontrolnych okaże się, że nie udało się pozbyć wszystkich glist z organizmu, należy ją powtórzyć.

Glista ludzka – leczenie domowymi sposobami

Wielu specjalistów zaleca, by wraz z leczeniem farmakologicznym prowadzącym do pozbycia się glisty ludzkiej z organizmu, stosować naturalne, wspomagające metody. Wśród tych przynoszących najlepsze rezultaty są wymieniane przede wszystkim pestki dyni i olej z pestek dyni, które uszkadzają układ nerwowy pasożytów. W przypadku glistnicy eksperci zalecają także spożywanie marchwi, porów, czosnku i cebuli.

Oceń artykuł

(liczba ocen 22)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA