Historyczne oblicza medycyny - część 1

Jak wyglądało leczenie w starożytności? Jaką wiedzę o medycynie mieli starożytni Egipcjanie i Grecy? Czym było dla nich serce?

Medycyna to jedna z tych gałęzi nauki, która cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem. Dopiero dokładne przyjrzenie się mrocznej historii medycyny pozwala docenić jej obecny, zadziwiający wciąż rozwój.

Rozwój medycyny należy do jednego z barwniejszych w historii ludzkości. Dawne metody leczenia do dziś mrożą krew w żyłach. Należy jednak pamiętać, że podobnie jak człowiek, medycyna uczyła się stawiać pierwsze kroki, patrzeć na świat i używać odpowiednich słów do wyrażenia tego, co widzi. Dopiero z perspektywy czasu możliwa była ocena działań i skuteczności w ratowaniu ludzkiego zdrowia oraz życia.

Czytaj też: Historia medycyny nuklearnej

Medycyna starożytna sięga swymi początkami rozwoju kultury Mezopotamii, Dalekiego Wschodu, Grecji oraz Rzymu. Problemy zdrowotne towarzyszą człowiekowi od samych jego początków. Był on zmuszony do szukania takich rozwiązań, które pomogą mu w zwalczaniu bólu i choroby. Wraz z biologią rozwijała się sfera kulturowa człowieka. Skutkiem tego było początkowe oddanie swego życia w ręce magii. Rolę lekarzy przejmowali kapłani lub szamani, którzy odwoływali się do bóstw, sił przyrody i tym podobnych źródeł ponadludzkiej energii.

Leczenie a religia

Leczenie miało więc charakter sakralny. To bóstwa były tymi istotami, które dawały i odbierały życie. U nich poszukiwano jedynej, słusznej pomocy. Na przykład dość popularną formą leczenia w Starożytnym Egipcie był magnetyzm. Poprzez dotyk, bliskość ciała, opukiwanie oraz chuchanie, kapłan próbował wyleczyć pacjenta z bólu i drobnych schorzeń. Zmagano się w ten sposób także z gorączką. Jednocześnie, obok zaklęć rozwijało się ziołolecznictwo. Dobra natury, odkrywane powoli i testowane na ludzkim zdrowiu, do dziś przecież cieszą się sporą popularnością w leczeniu przeróżnych drobnych schorzeń.

Wraz z rozwojem medycyny, na obszarze Starożytnej Grecji, zawód lekarza stał się możliwy do wykonywania także dla uczonych – matematyków czy filozofów. Tym samym, nauka anatomii oraz chirurgii zaczęła być przeprowadzana na świniach, a nie jak dotychczas, w sposób eksperymentalny, jedynie na ludziach. Dla porównania, Egipcjanie zupełnie nie znali anatomii człowieka. Nauka ta mogła się rozwinąć dopiero w Starożytnej Grecji.

Najwięcej informacji o metodach i skutkach starożytnego leczenia odnaleźć można w papirusach oraz traktatach spisanych przez ówczesnych lekarzy. Wspominano w nich o leczeniu ginekologicznym oraz weterynaryjnym, rozwoju chirurgii, chorobach wewnętrznych, stosowanych lekach. Dzięki takiej lekturze widać wyraźnie, że obok leczenia doraźnego konieczne było wykonywanie skomplikowanych operacji. Początkowo były one dość prymitywne i bardzo kosztowne. Nie zawsze też zapewniały skuteczność. Jednak w obliczu utraty cennego zdrowia często ryzykowano życie.

Serce

Szczególnym zainteresowaniem starożytnych lekarzy, zwłaszcza w egipskim obszarze kulturowym, cieszyło się serce. Organ ten stanowił dla ówczesnych olbrzymią zagadkę. Mimo że Egipcjanie nie przywiązywali wagi do organów człowieka (podczas mumifikacji po prostu wyrzucali je, bez chęci ich analizy czy odkrycia znaczenia dla ludzkiego życia), w przypadku serca było inaczej. Informowało ich zdaniem o zdrowiu człowieka.

To właśnie wtedy zapoczątkowano mierzenie pulsu. Mawiano wówczas, że „serce jest bogiem, a jego kaplicą żołądek”. Toteż wszelkich schorzeń próbowano doszukiwać w problemach żołądkowych. Leczenie polegało na oczyszczaniu organizmu ze szkodliwych substancji poprzez wywołanie wymiotów oraz lewatywę. Oba sposoby leczenia schorzeń były szeroko stosowane.

W kolejnej odsłonie powrócimy do czasów średniowiecza, które do dziś zadziwiają swoim podejściem do ludzkiego ciała. Trepanacja czaszki, pierwsze cesarskie cięcie oraz spuszczanie krwi, to tylko niektóre z niezwykłych zabiegów przeprowadzanych w średniowieczu.

Czytaj też: Medycyna tybetańska - skuteczna czy nie?

Czytaj też: Żywność dobra dla skóry. Co poleca dietetyk?

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA