Porady

Jak wyleczyć zatoki, czyli od płukania do operacji

2016-12-28

Leczenie zatok wcale nie jest takie proste, bo często przy stanach zapalnych zatok nie sprawdza się rutynowe podawanie antybiotyku. Zdarza się, że źle dobrana metoda terapeutyczna prowadzi do stanów przewlekłych i oporności bakterii na niektóre leki. Jednym pacjentom pomaga leczenie objawowe i płukanie zatok, inni muszą liczyć się z zabiegiem endoskopowym, a nawet operacją.

Sposób leczenia zapalenia zatok zależy od tego, co wywołało dolegliwość, jak długo ona trwa i jak intensywny ma przebieg. Żeby wybrać najlepszą metodę terapeutyczną, pacjent musi być dokładnie zdiagnozowany. W tym celu laryngolog przeprowadza z chorym wywiad, a następnie przeprowadza rynoskopię, czyli badanie, które przy pomocy wziernika i lampy pomaga zajrzeć pacjentowi do wnętrza jamy nosowe. Badanie pozwala ocenić budowę anatomiczną, drożność nosa i zatok, stan błony śluzowej i wygląd wydzieliny.

Dokładniejsze badanie można przeprowadzić za pomocą endoskopu, widać wtedy, czy w zatoce są polipy i to one są powodem stanu zapalnego. W przypadku wątpliwości laryngolog może skierować pacjenta z zapaleniem zatok na tomografię komputerową, która jest najbardziej precyzyjnym badaniem. Zdarza się, że laryngolog zleci chorem także rezonans magnetyczny, jeśli ma podejrzenie zmian chorobowych w błonie śluzowej zatok i nosa.

Jakie leki na zatoki?

Jeśli mamy do czynienia z ostrym zapaleniem zatok wywołanym przez wirusy lekarz może zalecić środki przeciwbólowe, leki przeciwgorączkowe, krople obkurczające naczynia krwionośne w nosie, płukanie nosa solą fizjologiczną. Czasem pacjent podlega jedynie obserwacji, gdyż 40 procent przypadków ostrego zapalenia zatok ma szansę samo się wyleczyć.

Gdy pojawia się bakteryjne zakażenie, a choroba się zaostrza, stosuje się dodatkowo donosowe przeciwzapalne glikokortykosteroidy i płukanie nosa roztworem chlorku sodu, a także doustnie antybiotyki. Gdy pacjent w ciągu ostatniego miesiąca nie brał antybiotyku często podawana jest amoksycylina, która zwalcza pneumokoki (także te oporne na penicylinę), cefuroksym, klarytromycyna i azytromycyna. Antybiotykoterapia w przypadku zatok powinna trwać co najmniej 10-14 dni. Żeby antybiotykoterapia przyniosła skutki lekarz powinien jednak wiedzieć, jaki rodzaj i gatunek drobnoustroju wywołał stan zapalny, a także jaka jest jego oporność na antybiotyki, dlatego dobrze żeby pobrał materiał do badania laboratoryjnego (najlepiej gdy jest on podbierany w trakcie punkcji).

Przy alergicznym i grzybiczym zapaleniu zatok pacjent oprócz przeciwzapalnych leków dostaje także środki przeciwgrzybicze i preparaty przeciwhistaminowe, a także zaleca unikania alergenów.

Endoskopowa operacja zatok

Wielu pacjentów z zapaleniem zatok przynosowych jest źle leczonych i trafia do laryngologów w zaawansowanych stadium choroby. Wtedy może się okazać, że pomóc im może endoskopowa operacja zatok, podczas której usuwana jest zmieniona błona śluzowa zatok i powiększane ujście łączące z jamą nosową. Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym, za pomocą endoskopu, który wprowadza się przez dziurkę nosa. Szacuje się, że 90 procent pacjentów poddanych zabiegom z użyciem endoskopu odczuwa poprawę. W 10-20 procentach przypadków, w ciągu pierwszych pięciu lat od przeprowadzenia zabiegu, pacjent wymaga jednak ponownej operacji.

Czasem, choć coraz rzadziej, lekarz decyduje się na przeprowadzeniu radykalnej operacji, która polegają na wykonaniu szerokiego drenażu chorej zatoki do nosa i całkowitym usunięciu błony śluzowej z wnętrza chorej zatoki. Drenaż nie zawsze jest robiony w miejscu naturalnego ujścia zatoki, dlatego rekonwalescencja trwa zdecydowanie dłużej niż przy endoskopowym zabiegu.

Płukanie zatok - tzw. metoda hydrodebridera

Jedna z najnowszych metod leczenia ostrego i przewlekłego stanu zapalnego zatok jest płukanie zatok z zastosowaniem urządzenia Hydrodebrider, które pozwala na dotarcie do wszystkich zachyłków zatok i usunięcia z nich tzw. biofilmu. To zwarta warstwa bakterii, które produkują ochronną warstwą polimerową i stają się oporne na leczenie antybiotykami. Tylko całkowite pozbycie się biofilmu z zatok daje szansę, że objawy nie wrócą. Płukanie wykonuje się podczas zabiegu endoskopowego, dlatego warunkiem zastosowania tej terapii są wskazania do leczenia operacyjnego. Lekarz wprowadza przez nos specjalne giętkie końcówki wprost do zatok i usuwa za ich pomocą warstwę bakterii.

Zapalenie zatok leczenie domowe

Zapalenie zatok przynosowych można też spróbować łagodzić domowymi sposobami. W stanach ostrych szybką ulgę przyniesie płukanie zatok roztworem soli fizjologicznej. Irygację można wykonać samodzielnie w domu wykorzystując dostępne na rynku zestawy do płukania. Składają się one z preparatu, który rozpuszcza się w wodzie i specjalnego irygatora z końcówką. Pacjent pochylony nad umywalka powinien przystawić końcówkę irygatora do jednej dziurki  i oddychając ustami wpompować płyn do nosa. Roztwór i zalegający katar powinny wypłynąć drugą dziurką. Resztę płynu trzeba wydmuchać z nosa i przeprowadzić płukanie drugiej dziurki.

Ulgę przy bólach głowy przeniesie też masaż okolic nosa, regularnie powtarzany co 3 godziny. Przez 20 sekund powinno się delikatnie uciskać palcami nos po obu stronach, od nasady do skrzydełek. Z domowych sposobów na zatoki można wybrać też inhalację gorącą parą wodną, ziołowe parówki, najlepiej wykonane z rumianku, tymianu i mięty. Pomocna będzie też aromaterapia, czyli inhalacje z użyciem olejków: eukaliptusowego, miętowego, kamforowego. Zatoki udrożni również wdychanie krojonej cebuli, tartego chrzanu, picie gorącej herbaty z imbirem. Można także stosować okłady z podgrzanego lnianego woreczka wypełnionego grubą solą lub grochem. 

Czytaj też:

Zobacz także


Dołącz do nas