Jak wzmocnić swoją odporność?


 
Starszy niż rok
O dobrą odporność warto zadbać szczególnie jesienią. Suplementacja witaminami, wartościowe odżywianie, szczepienia czy odpowiednia higiena to czynniki, na które mamy naprawdę duży wpływ.

Choroby infekcyjne, zwłaszcza dotyczące układu oddechowego, są najczęstszą przyczyną zachorowań u niemowląt i małych dzieci. Układ odpornościowy maluchów nie jest bowiem jeszcze w pełni dojrzały, co przekłada się na zwiększoną podatność na zakażenia. Noworodki i niemowlęta karmione piersią przez pierwsze pół roku życia chronione są przed drobnoustrojami chorobotwórczymi dzięki przeciwciałom, które przekazuje im matka. Później odporność nabyta od matki zanika. Rozpoczyna się okres rozwijania własnej odporności dziecka, czemu towarzyszą częste infekcje. Pod wpływem antygenów bakteryjnych i wirusowych atakujących dziecko układ immunologiczny zaczyna produkować przeciwciała, które zwalczają mikroorganizmy chorobotwórcze.

Co pomaga a co szkodzi

Organizm zapamiętuje ich antygeny w tzw. komórkach pamięci immunologicznej, które przy ponownym ataku tych samych drobnoustrojów stymulują bardzo szybką produkcję przeciwciał neutralizujących wroga. W ten sposób układ odpornościowy małego dziecka stopniowo dojrzewa i w wieku 3-4 lat osiąga właściwą wydolność immunologiczną. Dlatego infekcje dróg oddechowych występujące również u dzieci w wieku szkolnym i u dorosłych nie są już tak nagminne jak u dzieci młodszych.

Czytaj też: Czosnek, miód i świeże powietrze dają odporność

Dobra odporność organizmu na zakażenia zależy od sprawnego i skutecznego działania naszego układu odpornościowego. A na to znaczący wpływ ma styl życia oraz różnorodne czynniki z naszego otoczenia, które mogą zwiększyć podatność na zakażenia. Zalicza się do nich m.in.:

  • palenie tytoniu
  • nieregularne odżywianie
  • nadużywanie alkoholu
  • nieregularny tryb życia
  • stresy i napięcia emocjonalne
  • częste podróże i zmiany klimatu
  • antybiotykoterapia

Korzystnie na odporność wpływają natomiast:

  • właściwe odżywianie
  • prawidłowa pielęgnacja ciała
  • hartowanie organizmu
  • szczepienia ochronne
  • spożywanie preparatów naturalnie uodparniających np. z aloesu

Odżywianie jest ważne już od pierwszych dni naszego życia. Dla noworodka i niemowlęcia najlepszym pokarmem jest mleko matki, ponieważ ma nie tylko optymalny skład odżywczy, ale jest również bogate w przeciwciała odpornościowe, dzięki czemu dzieci karmione piersią rzadziej chorują. Wraz z kolejnymi miesiącami i latami życia dziecka dietę wzbogacamy o produkty takie jak: warzywa, owoce, mięso i jajka będące źródłem niezbędnych składników odżywczych, wielu witamin i minerałów. Właściwie zbilansowana dieta zabezpiecza dzieci i dorosłych przed niedoborami pokarmowymi i osłabieniem odporności. Warto tu wymienić takie składniki odżywcze jak np.:

  • witaminę C, która zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych włosowatych i wzmacnia ich ściany, dzięki czemu zwiększa się odporność błon śluzowych na zakażenie
  • cynk, który bierze udział w produkowaniu przeciwciał odpornościowych
  • żelazo, które zapobiega niedokrwistości usposabiającej do zwiększonej podatności na infekcję

Na naszą dietę należy zwrócić szczególną uwagę zimą, kiedy rośnie apetyt na zawiesiste zupy, dania tłuste i smażone, słodycze oraz kaloryczne przekąski będące źródłem energii dla zmarzniętego organizmu. Wybieramy wówczas często potrawy mączno-białkowe kosztem warzyw i owoców, które zimą są zdecydowanie droższe, więc rzadziej kupowane, choć to one są źródłem niezbędnych dla naszej odporności witamin i minerałów.

Pielęgnacja ciała obejmuje ubiór oraz zabiegi higieniczne. Dbając o zdrowie swoje i dzieci, dostosowujemy strój do warunków pogodowych, zwracając uwagę, żeby zbyt gruba odzież lub zbyt duża liczba warstw nie przegrzewały nas. Ubiór powinien być przewiewny, co zapewnia właściwą cyrkulację powietrza i odprowadzanie nadmiaru wytwarzanego ciepła przez organizm. Po każdym wysiłku fizycznym związanym z pracą zawodową, pracą na działce, w ogródku czy sportem rekreacyjnym albo wyczynowym należy wykąpać się pod prysznicem. Dzieci również oswajamy z codzienną niezbyt gorącą kąpielą. Dorośli mogą po rozgrzaniu ciała prysznicem zakończyć kąpiel biczami z zimnej wody. W pierwszych dniach polewanie trwające maksymalnie 40 sekund ograniczamy tylko do stóp. Jeśli zabieg ten tolerujemy dobrze, to co kilka dni możemy poszerzać obszar zimnego biczowania o kolejno: podudzia, uda, ręce, przedramiona, ramiona, tułów, kończąc na karku. W ten sposób stopniowo przyzwyczajamy skórę do strumienia zimnej wody, nie wywołamy szoku termicznego, a jednocześnie hartujemy swój organizm.

Czytaj także: Pora na relaks: tężnie solankowe

Co wpływa na odporność

Najważniejszymi czynnikami hartującymi nasze ciało są: powietrze, słońce i woda. Podczas hartowania dochodzi do mobilizacji układu odpornościowego, który zaczyna skuteczniej radzić sobie z infekcjami wirusowymi lub bakteryjnymi. Najlepiej hartowanie zaczynać już w okresie niemowlęctwa. Wielu młodych rodziców popełnia podstawowy błąd, przetrzymując malucha w zbyt ciepłym pokoju, który jest rzadko wietrzony. Przegrzewane dziecko staje się wtedy podatne na każdą infekcję. Tymczasem niemowlę może spokojnie spędzać co najmniej kilka godzin dziennie na dworze, nawet w porze jesienno-zimowej, jeśli tylko nie ma silnego mrozu, jest ubrane odpowiednio do pory roku i osłonięte od wiatru lub słońca. Starszym dzieciom pozwalajmy również na jak najdłuższe zabawy na dworze, niezależnie od pory roku. Korzystnie na odporność wpływają regularne zajęcia na pływalni. Oprócz nabywania umiejętności pływackich, woda doskonale hartuje młodego człowieka. Myśląc o hartowaniu ciała, nie można zapomnieć o warunkach cieplnych we własnym mieszkaniu. Zimą najlepsza temperatura w pokojach to 18-20oC. Pokoje powinny być oczywiście codziennie wietrzone, ponieważ gromadzą się w nich kurz, roztocza, dym z papierosów i bakterie. Zimowa aura nie powinna odstraszać od wyjścia na dwór. Nawet przy temperaturze -5 czy nawet -10oC warto uprawiać regularne marszobiegi lub długie spacery. Dzięki nim poprawi się kondycja i odporność organizmu.

Szczepienia ochronne zapobiegają poważnym, a nawet śmiertelnym chorobom zakaźnym, pobudzając odporność swoistą organizmu. Dzięki szczepieniu w sytuacji kontaktu z drobnoustrojem, przeciwko któremu zostaliśmy uodpornieni, komórki układu immunologicznego bardzo szybko zaczynają produkować przeciwciała przeciwko temu drobnoustrojowi tak, że choroba się nie rozwija lub ma przebieg lekki.

O immunostymulacji dla osób, które nie chcą bądź nie mogą stosować się do powyższych zaleceń, czytaj więcej w artykule „Immunostymulacja – jak pobudzić układ odpornościowy”.

Czytaj: Hartowanie ciała. Sposób na odporność zimą

Czytaj też: Co jeść, żeby nie chorować? 10 produktów żywnościowych, które podnoszą odporność