Jeśli masz alergię wziewną, prawdopodobnie cierpisz także na…

alergia
Źródło: 123RF
Starszy niż rok
Aż 30 procent chorych na alergię wziewną jest uczulonych również na niektóre pokarmy. Wszystko przez podobieństwa strukturalne w budowie chemicznej alergenów wziewnych, kontaktowych i pokarmowych.

Co to jest alergia krzyżowa?

Wiadomo, że białka obecne w pyłkach roślin bywają identyczne lub bardzo zbliżone pod względem budowy chemicznej do niektórych alergenów pokarmowych. Wobec tego przeciwciała IgE wytwarzane przez układ immunologiczny w odpowiedzi na kontakt z alergenem mogą nie rozpoznać różnic w budowie poszczególnych antygenów i potraktować je jako tożsame. „Myląc się”, atakują wszystkie podobne do siebie białka, czego skutkiem jest współwystępowanie objawów klinicznych alergii u osób wykazujących jednoczasową nadwrażliwość na alergeny pokarmowe, wziewne i kontaktowe. Tak właśnie definiuje się alergię krzyżową w medycynie.

Poznaj: 5 sposobów na alergie

Pyłki, owoce, warzywa

Klasyczne alergiczne reakcje krzyżowe zachodzą przede wszystkim pomiędzy pyłkami roślin oraz niektórymi owocami i warzywami (np. brzoza–jabłko–marchew; bylica–arbuz–seler), a dotyczą zwykle chorych z objawami alergicznego nieżytu nosa i astmy oskrzelowej. Objawy tego typu uczulenia mogą wywołać również niespokrewnione gatunki roślin (np. buk–brzoza–leszczyna–grab), lateks i owoce (banan, kiwi, awokado,
kasztan jadalny), roztocze kurzu domowego i owoce morza (krab, krewetka, ostryga), wieprzowina i sierść kota, a także mleko krowie i pochodzące od innych ssaków (np. kozy, owcy) oraz jaja kurze i inne, np. przepiórcze, kacze, indycze, perlicze czy nawet strusie.

Kiedy powstają alergiczne reakcje krzyżowe?

„W 1976 roku odkryto, że to profiliny, czyli białka szeroko rozpowszechnione w królestwie roślin są „mostem łączącym alergię pokarmową i wziewną” - mówi alergolog, dr n. med. Zygmunt Nowacki, Profiliny odpowiadają za alergiczne reakcje krzyżowe na linii: pyłek brzozy/bylicy–seler–przyprawy czy pyłek traw–seler–marchew. Podobnie reakcje krzyżowe lateksu z bananem, ananasem, selerem czy papryką tłumaczy się obecnością w nich profilin. Należy wspomnieć również o białkach przenoszących lipidy. To one kryją się za reakcjami krzyżowymi między niespokrewnionymi warzywami i owocami (np. brzoskwinia, śliwki, jabłka, wiśnie, kukurydza, brokuł, pietruszka) oraz między nimi a jęczmieniem, pszenicą, soją czy orzechami. W tym przypadku do uczulenia może dojść na drodze doustnej, niekoniecznie związanej z alergią na pyłki roślin.

Zobacz: Domowe sposoby na alergię

Jak objawia się takie uczulenie?

Objawy choroby mogą być zróżnicowane. Jeśli dotyczą osób z jednoczesną alergią wziewną i pokarmową, dają o sobie znać zwykle 15–30 min po spożyciu świeżych owoców i warzyw. Generalnie chorzy na alergię krzyżową mogą jeść gotowane lub pieczone owoce/warzywa, a muszą wystrzegać się surowych. Natomiast w przypadku alergenów takich jak mleko czy pszenica obróbka termiczna nie wystarcza. Alergia krzyżowa najczęściej objawia się zaburzeniami ze strony układu oddechowego: nieżyt nosa oraz kaszel i napady duszności, oraz układu pokarmowego: bóle brzucha, biegunki, nudności, wymioty. U osób uczulonych na pyłki roślinne po spożyciu reagujących z nimi krzyżowo owoców i/lub warzyw obserwuje się również tzw. zespół alergii jamy ustnej. Objawia się on świądem, pieczeniem, mrowieniem w gardle oraz obrzękiem warg, podniebienia, języka. Alergiczne reakcje krzyżowe mogą również wywołać symptomy skórne, np. pokrzywkę, rumień czy zaostrzenie zmian w przebiegu atopowego zapalenia skóry. Z kolei u chorujących jednocześnie na astmę oskrzelową istnieje ryzyko wystąpienia ostrych objawów ogólnoustrojowych, zagrażających życiu.

Gdzie szukać pomocy? – diagnostyka medyczna

Lekarze wciąż nie potrafią z całą pewnością odpowiedzieć na pytanie, czy u danego pacjenta wystąpiła alergia krzyżowa. Możliwe jest tylko określenie prawdopodobieństwa takiej reakcji. Diagnostyka klasycznej reakcji krzyżowej bazuje na badaniu z wykorzystaniem alergenów rekombinowanych i nowych technik diagnostycznych, takich jak np. ImmunoCAP ISAC (Immuno Solid-Phase AlleroChip). Metoda ta jest precyzyjną wskazówką, niestety dużo kosztuje, co stanowi istotne jej ograniczenie.

Farmakoterapia i nie tylko

Kluczowym elementem terapii alergii krzyżowej jest unikanie
czynnika wywołującego objawy chorobowe. Należy wykluczać ewentualne produkty spożywcze po zaobserwowaniu symptomów schorzenia bezpośrednio po ich spożyciu. Lekarz może również zalecić przyjmowanie leków antyhistaminowych. Warto pamiętać, że nowsze leki z tej grupy, tj. II generacji – np. feksofenadyna, desloratadyna czy bilastyna nie mają wpływu kardiotoksycznego i nie zaburzają czynności psychomotorycznych. Takie działanie mają natomiast leki antyhistaminowe I generacji, np. antazolina, klemastyna, prometazyna. Jedną z metod leczenia alergii krzyżowej jest również immunoterapia swoista. Polega ona na regularnym przyjmowaniu alergenów pierwotnie uczulających, np. pyłek brzozy, w minimalnej dawce, która nie wywołuje objawów alergii, ale stopniowo uodparnia organizm na jej działanie. Pozwala to zrezygnować ze stałej aplikacji leków i wreszcie odetchnąć z ulgą.

Czy wiesz, że: Alergia jest piętnem cywilizacji

Materiały prasowe

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA