Łańcuchowy przeszczep nerek - sukces polskiej transplantologii

23 czerwca 2015 roku zespół specjalistów Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie przeprowadził pierwsze w Polsce przeszczepienie łańcuchowe nerek, w którym udział wzięły 3 pary pacjentów.
 

Operację pobrania nerek i ich przeszczepienia wykonali: prof. Andrzej Chmura, prof. Artur Kwiatkowski oraz dr n. med. Rafał Kieszek. Pary do przeszczepienia przygotowane zostały przez nefrologów: dr n. med. Jolantę Gozdowską oraz dr Martę Serwańską-Świętek. Koordynatorem transplantacyjnym była mgr Aleksandra Tomaszek.

Nowoczesna metoda transplantacji

Łańcuchowe przeszczepienie nerek to nowoczesny system transplantacji polegający na tym, że przynajmniej trzy pary dawca-biorca „wymieniają się” nerkami, w przypadku, gdy bezpośrednie przeszczepienie w parach jest niemożliwe z uwagi na niezgodność grup krwi lub niekompatybilność immunologiczną. Tego rodzaju przeszczepienie pozwala pobrać nerki od wszystkich trzech dawców i przeszczepić każdą z nich „nieswojemu” biorcy. Ta wspaniała metoda pozwala skrócić czas oczekiwania chorego na organ i umożliwia transplantację nerek pomimo niezgodności w parach. Programy przeszczepień łańcuchowych działają na świecie od około 10 lat i stanowią około 10 procent wszystkich przeszczepów nerek. Realizują je: Holandia, Norwegia, Szwajcaria, Wielka Brytania, Czechy, Stany Zjednoczone, Australia, Kanada. 23 czerwca do tego grona dołączyła również Polska.

Twórcy sukcesu

„Od kilku lat przygotowywaliśmy się do wykonania przeszczepienia łańcuchowego, obserwując sukcesy lekarzy m.in. ze Stanów Zjednoczonych. Ten rodzaj przeszczepienia to szansa dla wszystkich tych, którzy ze względu na niezgodność tkankową nie mogą otrzymać nerki od bliskiej osoby” – mówi profesor Andrzej Chmura, Kierownik Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie. „Realizując przeszczepienie łańcuchowe dołączyliśmy do wiodących ośrodków transplantacyjnych na świecie wykonujących tego rodzaju operacje" – dodaje profesor Artur Kwiatkowski. Podkreśla, że ten sukces to efekt pracy, zaangażowania i pasji całego zespołu interdyscyplinarnego, złożonego ze specjalistów wielu dziedzin: chirurgów, internistów, nefrologów transplantologów, immunologów, anestezjologów, radiologów, kardiologów, urologów, psychologa oraz koordynatora żywego dawcy.

Wymiana nerek u trzech par

Podczas pierwszej operacji przeszczepienia łańcuchowego wykonano zabiegi pobrania i przeszczepienia nerki pomiędzy trzema parami pacjentów jednoczasowo. Dawcami nerek byli: syn, który ze względów immunologicznych nie mógł oddać nerki swojej dializowanej matce; mąż, który również ze względów immunologicznych nie mógł oddać narządu swojej dializowanej żonie; siostra, która z powodu niezgodności grup krwi nie mogła pomóc swojemu bratu. Zabiegi pobrania nerki wykonano nowoczesną metodą małoinwazyjną - laparoskopia zewnątrzotrzewnowa z ręczną asystą w technice 3D.

Program „Żywy Dawca Nerki”

W ramach realizowanego w Klinice programu „Żywy Dawca Nerki” rozwijane są przeszczepienia nerek od żywych dawców w systemie wymiany par i przeszczepienia krzyżowe. Warunkiem prowadzenia tego typu zabiegów jest zebranie jak największej liczby par dawca – biorca, którzy są ze sobą niekompatybilni. Zostają dopasowani dzięki pracy immunologów i przy użyciu specjalnego programu komputerowego. „Stworzyliśmy największą w Polsce bazę par dawca-biorca kwalifikowanych do operacji, z niekompatybilną grupą krwi lub niezgodnych immunologicznie. Dzięki takiej bazie pacjenci mają większą szansę na znalezienie odpowiedniego dla siebie dawcy. Ważne jest, aby jak najwięcej osób wiedziało o takiej możliwości leczenia” – mówi chirurg transplantolog Rafał Kieszek.

Zobacz: Jadłospis dla osoby chorej na nerki

Przeszczep - skuteczna metoda leczenia

Przeszczepienie nerki od żywego dawcy jest najskuteczniejszą metodą leczenia pacjentów cierpiących na schyłkową niewydolność nerek. Nerki przeszczepione od żywego dawcy działają średnio 15 lat, czyli około 5 lat dłużej w porównaniu z przeszczepem od dawcy zmarłego. Przeszczepienie od dawcy żywego jest też jedyną szansą na skrócenie okresu oczekiwania na narząd. „W Polsce blisko 1000 pacjentów rocznie oczekuje na przeszczepienie nerki, a każdego roku umiera około 50 osób z tej listy, które można byłoby uratować, gdyby był dla nich dostępny narząd do przeszczepienia. Oddanie nerki jest przy prawidłowej kwalifikacji bezpieczne dla dawcy i nie powoduje negatywnych konsekwencji dla jego zdrowia" – mówi Aleksandra Tomaszek, koordynator transplantacyjny programu „Żywy Dawca Nerki”.

Przeszczepy a prawo

Polskie prawo nie pozwala na pobranie i przeszczepienie nerki od dawcy altruistycznego. Ustawa o transplantacjach dopuszcza jednak, za zgodą sądu - wniosek składa kandydat na dawcę - możliwość przekazania narządów osobie niespokrewnionej w wypadku „szczególnych względów osobistych". Tak było zarówno w przypadku przeszczepienia łańcuchowego, jak i przeszczepienia krzyżowego, które odbyło się w tym samym szpitalu 10 lutego tego roku.

Aktywny ośrodek transplantacyjny

W Katedrze i Klinice Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wykonuje się przeszczepienia nerek, wątroby, trzustek i wysepek trzustkowych. W 2014 roku przeprowadzono tu 236 transplantacji, co stawia Klinikę wśród najbardziej aktywnych ośrodków transplantacyjnych w Europie i na świecie. W ostatnich latach ponad 40 procent operacji przeszczepianiu nerek od żywych dawców wykonano właśnie tutaj.

Poznaj: Najczęstsze choroby nerek

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA