Leki na zaparcia: u dzieci i dorosłych. Jakie skuteczne?

Zaparcia są dolegliwością, z którą boryka się około 30 proc. ludzi. Znacznie częściej dotyka ona kobiety, uprzykrzając im codzienne funkcjonowanie. Problem z wypróżnianiem występuje także u dzieci, już w wieku niemowlęcym. Jakie leki na zaparcia stosować, by były bezpieczne dla organizmu, nie powodowały uzależnień i skutków ubocznych?
Mężczyzna stoi z papierem toaletowym
źródło:123RF

Spis treści

Leki na zaparcia bez recepty

Jak znaleźć najlepszy lek na zaparcia – to pytanie, które zadaje sobie bardzo wielu pacjentów borykających się z problemami z wypróżnianiem. Dolegliwość ta często nie jest spowodowana poważnym stanem chorobowym, a jedynie związana ze stylem życia, dlatego często pacjenci szukają naturalnych rozwiązań lub leków bez recepty niewymagających wizyty u lekarza. 

Są one dostępne w aptekach stacjonarnych i internetowych pod postacią:

  • tabletek,
  • tabletek do ssania,
  • syropów,
  • kropli,
  • saszetek do rozpuszczania w wodzie,
  • czopków.

Należy jednak pamiętać, że leki na zaparcia bez recepty, stosowane bez wyraźnych wskazań lekarskich mogą być zażywane jedynie sporadycznie. Ich regularne przyjmowanie rozleniwia układ trawienny i powoduje, że organizm domaga się wspomagania metabolizmu z zewnątrz, w coraz większych dawkach.

Leki na zaparcia dla dorosłych

Leki na zaparcia działają w różnoraki sposób:

  • pęczniejąco – powodują zwiększenie objętości treści kałowej w jelitach, zawierają błonnik, ich działanie wzmacnia obecność wody, dlatego przy ich przyjmowaniu należy zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu,
  • zmiękczająco – głównie w formie czopków glicerynowych, zmiękczają treść kałową, ułatwiając jej wydalanie,
  • powlekająco – tworzą osłonkę wewnętrznej ściany jelit, która powoduje poślizg treści kałowej, ułatwiając jej przesuwanie się i wydalanie, zawierają np. parafinę, olej rycynowy,
  • osmotycznie – zawierają laktulozę lub makrogole, przyczyniają się do przenikania wody do jelit i tym samym rozrzedzania treści kałowej,
  • pobudzająco na pracę jelita grubego – zawierają związki antrachinowe pobudzające zwoje nerwowe w jelitach. Lek tego rodzaju jest najbardziej skuteczny spośród środków na zaparcia, działa szybko, ale też szybko uzależnia i może powodować skutki uboczne w postaci reakcji alergicznej, biegunki, bólów brzucha, a nawet zapalenia jelita grubego.

Jakie leki na zaparcia wybrać? Które będą dobre i silne, gdy problem narasta i utrudnia aktywności życia codziennego? Wybór odpowiednich środków najlepiej jest skonsultować z lekarzem rodzinnym, lub – gdy to konieczne – ze specjalistą gastrologiem. Warto pamiętać, że istnieją także leki na zaparcia na receptę, które wskazane są przy problemie o charakterze przewlekłym lub nawracającym.

Lek bez recepty może być skuteczny w stosowaniu doraźnym, przyjmowany sporadycznie, np. po jednorazowym spożyciu ciężkostrawnego pokarmu.

Leki na zaparcia dla dzieci

Zaparcia są dolegliwością dotykającą nie tylko osoby dorosłe, ale również dzieci, w tym nawet niemowlęta i noworodki. Dla dziecka w pierwszych miesiącach życia najlepszym pokarmem jest mleko matki, lecz nawet u maluszków karmionych wyłącznie piersią niekiedy pojawiają się problemy z wypróżnianiem. 

Sytuacja taka jest o tyle trudna, że leki na zaparcia dla niemowląt muszą być szczególnie bezpieczne, nie mogą powodować skutków ubocznych ani rozleniwiać układu trawiennego. Jakie zatem będą dobre? Najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie naturalnych metod, przede wszystkim odpowiedniej diety. 

Kiedy jednak rozwiązania dietetyczne okazują się nieskuteczne, najlepiej sięgnąć po doodbytnicze czopki glicerynowe (są one najpopularniejszą i najbezpieczniejszą formą leków na zaparcia u dzieci bez recepty), ewentualnie herbatki ziołowe na zaparcia i wzdęcia u noworodków i niemowląt, np. z kopru włoskiego. Przepajanie nim dzieci rozluźnia stolec i rozbija w jelitach pęcherzyki powietrza powodujące kolkę.

Leki na zaparcia w ciąży i przy karmieniu piersią

Naturalne metody leczenia zaparć są dobre nie tylko dla dzieci, ale też matek karmiących i kobiet w ciąży. W czasie ciąży często dochodzi do uciążliwych zaparć, a sięganie po silniejsze leki może być szkodliwe dla płodu. Kiedy dieta nie przynosi rezultatów i konieczne jest zastosowanie leków na zaparcia, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Przy karmieniu piersią ważna jest dieta matki – powinna ona spożywać produkty lekkostrawne. Skuteczna na zaparcia malucha okazuje się często filiżanka kawy naturalnej wypita przez matkę karmiącą. Należy jednak pamiętać, że kawa źle wpływa na układ nerwowy dziecka, więc nie można pić jej zbyt często.

Warto również zadbać o częste spożywanie produktów bogatych w błonnik przyspieszający trawienie i ułatwiający wydalanie. Produkty o wysokiej zawartości błonnika to przede wszystkim produkty zbożowe, rośliny strączkowe, owoce i warzywa.

Naturalne leki na zaparcia

Ponieważ leki na zaparcia, szczególnie te pobudzające zwoje nerwowe w jelitach, mogą powodować uzależnienie, wielu pacjentów pyta o naturalne leki i herbaty ziołowe. Są one powszechnie dostępne w większości aptek bez recepty. Należy jednak pamiętać, że częste stosowanie, nawet leków naturalnych, może rozleniwić jelita i doprowadzić do tego, że nie będą one pracować samodzielnie, a domagać się coraz to większej dawki wsparcia z zewnątrz. 

Ziołowe leki na zaparcia przeważnie zawierają substancje działające przeczyszczająco, np.:

  • sok z liści aloesu,
  • korę kruszyny,
  • korzeń rzewienia,
  • liść senesu.

Domowe metody na zaparcia

Ponieważ wszystkie – nawet naturalne – leki na zaparcia mogą uzależniać organizm i powodować skutki uboczne, np. biegunkę (szczególnie u dzieci i osób starszych), najlepiej leczyć dolegliwość naturalnymi metodami, czyli przede wszystkim odpowiednią dietą

Jak taka dieta powinna wyglądać?

  • Przede wszystkim musi być lekkostrawna. Częste spożywanie produktów ciężkostrawnych (np. orzechów, słodyczy) przyczynia się do zagęszczania mas kałowych i ich długotrwałego zalegania w jelitach. Posiłki lekkostrawne są szybciej przetwarzane przez układ trawienny i znacznie łatwiej wydalane na zewnątrz.
  • Musi obfitować w produkty płynne i półpłynne. Rozrzedzają one treść kałową, ułatwiając jej wydalanie.
  • Dieta na zaparcia musi zapewniać organizmowi odpowiednie nawodnienie. Przy problemach z wypróżnianiem powinno się wypijać co najmniej 2 litry płynów dziennie, przede wszystkim wody. Dobrze nawilżona śluzówka pracuje prawidłowo, ponadto nawadnianie treści w jelitach rozrzedza ją i ułatwia jej wydalanie.
  • Powinna również być bogata w błonnik – substancję skutecznie wspomagającą trawienie pokarmów.  

Lekkostrawna dieta bogata w błonnik może również skutecznie zastąpić leki na zaparcia u osób starszych. Pacjenci w podeszłym wieku są szczególnie narażeni na problemy z wypróżnianiem ze względu na ich osłabioną aktywność fizyczną. Należy bowiem pamiętać, że ruch sprzyja regularnemu wypróżnianiu i może okazać się skuteczną metodą walki z zaparciami.

Czytaj też:

Bibliografia

  • ● Jarosław Daniluk, Przewlekłe zaparcia – niedoceniany problem kliniczny, Varia Medica 2018tom 2, nr 4, strony 286–296

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!