Marzec miesiącem świadomości raka jelita grubego

Rak jelita grubego to nowotwór podstępny, bo niedający wczesnych objawów, późno wykrywany, a przez to i słabo rokujący. Z jego powodu w Polsce każdego roku umiera ponad 8 tys. osób, a około 13 tys. zapada na tę chorobę. Miesiąc świadomości raka jelita grubego to idealna okazja, by dowiedzieć się, jakie objawy powinny nas niepokoić, jak zapobiegać i w porę wykryć chorobę.

Rak jelita grubego to nowotwór mogący rozwinąć się w okrężnicy, zgięciu esiczo-odbytniczym i odbytnicy. W badaniach epidemiologicznych prowadzonych na całym świecie jest on drugim najczęstszym nowotworem występującym u kobiet (10%) i trzecim u mężczyzn (12%). Według raportu Krajowego Rejestru Nowotworów z 2010 roku taka sytuacja ma również miejsce w Polsce. W naszym kraju rak jelita grubego jest drugą przyczyną zgonów z powodu nowotworów u mężczyzn (12%) i trzecią u kobiet (12%).[1]

Zobacz też: Przyczyny zachorowań na raka jelita grubego

Objawy raka jelita grubego

Wczesne zauważenie objawów pozwala na szybkie rozpoczęcie ewentualnej terapii. Warto znać także czynniki ryzyka – niektóre z nich można wyeliminować, co daje nam szansę na zmniejszenie prawdopodobieństwa zachorowania. Nie bez znaczenia jest profilaktyka.

Zobacz wideo: Czy każdy nowotwór powoduje ból?

Do objawów, których występowanie należy koniecznie zgłosić lekarzowi zalicza się krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Należy jednak pamiętać, że objawem takiego krwawienia poza świeżą krwią w stolcu, może być również jego czarne zabarwienie. Często również zdarza się, że krwawienie ma charakter utajony, a na  jego wykrycie pozwalają jedynie badanie laboratoryjne kału. Pierwszą uchwytną konsekwencją utraty krwi, może być wzmożona męczliwość i osłabienie spowodowane narastającą niedokrwistością. U chorych na raka jelita grubego mogą występować wzdęcia oraz zmiany w rytmie wypróżnień (śluzowa biegunka, zaparcia, zmiana kształtu stolca, zmiana pór wypróżnień). Kolejnym niepokojącym objawem jest ból brzucha, bez uchwytnej przyczyny. Może być to ból o charakterze kolki jelitowej, ale również i niecharakterystyczny ból brzucha o różnym umiejscowieniu. Należy również mieć na uwadze objawy niespecyficzne takie jak: utrata masy ciała, brak apetytu czy utrzymująca się podwyższona ciepłota ciała. W przypadkach nowotworów o znacznym zaawansowaniu może wystąpić niedrożność przewodu pokarmowego oraz objawy z innych narządów zajętych przez przerzuty. 

Ryzyko zachorowań

Czynniki ryzyka zachorowania na raka jelita grubego można podzielić na dwie grupy. Czynniki modyfikowalne, czyli takie, na które mamy wpływ, oraz czynniki niemodyfikowalne, których niestety zredukować nie możemy.

Do pierwszej grupy zaliczamy: nadciśnienie tętnicze, otyłość, źle leczoną cukrzycę, niekorzystny profil lipidowy (wysoki poziom cholesterolu LDL i/lub niski poziom HDL), palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, małą aktywność fizyczna, dietę ubogobłonnikową, wysokokaloryczną oraz bogatotłuszczową.

Czynniki niemodyfikowalne to: wiek (częściej chorują osoby w wieku > 50 lat), choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz choroba Leśniowskiego-Crohna), rasa (częściej chorują Afroamerykanie), uwarunkowania genetyczne (dodatni wywiad rodzinny, rodzinna polipowatość gruczolakowata, polipowatość jelita grubego).

Na koniec należy wspomnieć o profilaktyce. Wysiłek fizyczny oraz dieta bogatobłonnikowa (składająca się z dużej ilości warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych) są niewątpliwie czynnikami ochronnymi, jednak podstawowymi metodami prewencji pierwotnej i wtórnej są badania przesiewowe, czyli:

  1. Test na krew utajoną w kale – zalecany jest co 12 miesięcy u osób po 50 roku życia, a jego nieprawidłowy wynik jest wskazaniem do kolonoskopii.
  2. Kolonoskopia zalecana jest raz na 10 lat u osób w wieku od 50 do 65 roku życia, oraz u osób w wieku od 40 do 49 roku życia, które miały w rodzinie krewnego pierwszego stopnia z rakiem jelita grubego.[ii]

W związku z trwającym Miesiącem Świadomości Raka Jelita Grubego zachęcamy wszystkich do prowadzenia zdrowego trybu życia, zwracania uwagi na objawy alarmujące oraz do przeprowadzania kolonoskopii.

Autor: Łukasz Stelmaszczyk

Czytaj też: Rak jelita grubego – skąd się bierze i jakie są metody jego leczenia?

Zobacz też: Polipy jelita grubego - leczenie i dieta

Czytaj także: Nieszczelne jelita - objawy, dieta i leczenie

Źródła:


1 Krajowy Rejestr Nowotworów: http://onkologia.org.pl/ [dostęp 15 marca 2016]

[ii]Program badań przesiewowych: http://pbp.org.pl/ [dostęp 15 marca 2016]

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA