Mięśniaki macicy - diagnoza i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za podbrzusze
Źródło: 123RF
Mięśniaki są najczęściej występującym nowotworem łagodnym macicy. Guzy mogą pojawić się w każdym wieku, lecz najczęściej diagnozowane są u kobiet między 35. a 50. rokiem życia. Gdy są małe wymagają jedynie stałej kontroli ginekologicznej, gdy urosną i są przyczyną licznych dolegliwości, wymagają leczenia hormonalnego a czasem operacji.

Szacuje się, że mięśniaki macicy pojawiają się aż u 40 procent kobiet, które przekroczyły 35. rok życia. Ich rozwój ma związek z produkcją estrogenu, dlatego mogą rosnąć podczas ciąży i kurczyć się po porodzie oraz w okresie menopauzy, gdy spada poziom tego hormonu. U kobiet, u których stwierdza się zwiększony poziom estrogenów oraz jednoczesny obniżony poziom progesteronu, mięśniaki macicy występują częściej.

Do końca nie wiadomo jednak, jakie są bezpośrednie przyczyny powstawania tych łagodnych nowotworów, zaobserwowano jednak, że istnieją pewne predyspozycje genetyczne, częstej występują też u kobiet otyłych oraz Afroamerykanek. Dopóki mięśniaki są małymi zmianami, nie wymagają leczenia, pacjentka powinna być jednak pod stałą kontrola ginekologa. Problem pojawia się, gdy rosną i są przyczyną bolesnych dolegliwości.

Objawy mięśniaków macicy

Bóle podbrzusza, uczucie pełności lub ciężkości w miednicy, nadmierne krwawienia, przedłużające się miesiączki, plamienia między miesiączkami, ucisk na pęcherz moczowy, uczucia parcia na mocz, ucisk jelit prowadzący do zaparć i wzdęć, ucisk na część krzyżowa kręgosłupa, niepłodność a także problemu z utrzymaniem ciąży – wszystkie te objawy mogą świadczyć o tym, że w macicy pojawiły się mięśniaki i swoim rozmiarem zakłócają pracę organizmu. Co piąta pacjentka z mięśniakami uskarża się na ból odczuwany w obrębie miednicy mniejszej. Jednak u niektórych pań mięśniaki nie dają żadnych objawów i często są diagnozowane dopiero podczas rutynowego badania ginekologicznego.

Mięśniaki to guzy, które zbudowane są z mięśni gładkich, tak samo, jak ściany macicy, na których rosną. Guzy mogą pojawiać się pojedynczo (choć to rzadkość) lub w grupach po kilka lub kilkanaście. Ich wielkość waha się od kilka milimetrów do nawet 20 cm.

Ze względu na umiejscowienie można podzielić mięśniaki macicy na różne rodzaje. Na zewnątrz trzonu macicy rosną mięśniaki podsurowicówkowe (mogą powodować ból krzyża, promieniujący do nóg, a także uczucie pełności w pęcherzu oraz zaparcia), wewnątrz macicy pojawiają się mięśniaki śródścienne (mogą odpowiadać za ból oraz uczucie ciężkości w obrębie miednicy, powodują obfite krwawienia miesiączkowe, bóle pleców oraz uczucie pełności w dole brzucha), a w kierunku błony śluzowej macicy rosną mięśniaki podśluzówkowe (powodują przedłużające się miesiączki i plamienia prowadzące do anemii). Rozróżnia się także mięśniaki połączone z macicą pasmem tkanki łącznej, tzw. mięśniaki uszypułowanie.

Leczenie farmakologicznie

Mięśniaki macicy można wykryć podczas badania ginekologicznej i przez dopochwowe USG. Ginekolog oceni ich wielkość oraz położenie i na tej podstawie zdecyduje, czy wystarczy obserwacja guzów, czy potrzebne jest leczenie farmakologiczne lub operacyjne. Terapia farmakologiczna polega na wywołaniu u kobiety tzw. menopauzy farmakologicznej, podczas której guzy się zmniejszają, a niektóre zanikają. Skutkiem ubocznym leczenia są jednak uciążliwe objawy typowe dla kobiet w okresie pokwitania (uderzenia gorąca, potliwość, skłonność do osteoporozy, wahania nastrojów), dlatego pacjentce można zalecić równolegle hormonalną terapię zastępczą.

Na polskim rynku pojawił się też nowy lek do leczenia mięśniaków macicy zawierający octan uliprystalu. Terapia trwa do 3 miesięcy i nie wywiera wpływu na inne gruczoły wydzielania wewnętrznego. Miesiączka u pacjentki zwykle wraca po miesiącu od odstawienia leku.

Leczenie operacyjne

Część mięśniaków wymaga jednak leczenia operacyjnego. U młodych pacjentek, które planują jeszcze ciążę, wykonuje się tzw. zabiegi oszczędzające, polegające jedynie na wyłuszczeniu mięśniaków. Samo wycięcie guzów pozwala na utrzymanie płodności pacjentki, ale trzeba pamiętać, że istnieje ryzyko nawrotów. Bardziej radykalna jest operacja usunięcia trzonu macicy lub całej macicy wraz z jajnikami. Zabiegi chirurgiczne wiążą się z najmniej czterodniowym pobytem w szpitalu oraz sześciotygodniowy okres rekonwalescencji. 

Pacjentki stojące przed koniecznością operacji powinny rozważyć poddanie się embolizacji mięśniaków macicy. To małoinwazyjny zabieg w znieczuleniu zewnątrzoponowym, podczas którego blokowane jest dopływ krwi do mięśniaków, co powoduje ich obumieranie i zmniejszenie objętości. W ciągu pierwszych trzech miesięcy po zabiegi guzy kurczą się o 30-50 procent, w ciągu roku do 80 procent, a część zmian znika całkowicie.

Mięśniaki można usuwać także za pomoc ą termoterapii laserowej, podczas której wiązka lasera zamyka naczynie doprowadzające krew do mięśniaka powodując jego obumieranie. Gdy do koagulacji tkanek otaczających mięśniaka wykorzystuje się impulsy elektryczne mamy wtedy do czynienia z zabiegiem miolizy. Tymczasem kriomioliza polega na zamrażaniu tkanek wokół guza ciekłym azotem. Zdarza się też atakować mięśniaka wiązkami ultradźwięków, które są sterowane za pomocą rezonansu magnetycznego MRg-FUS. Zabieg nazywa termoablacją. 

Zobacz też:

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA