Nowy sklep

już ON-LINE

Migotanie przedsionków a udar mózgu. Co to arytmia serca?

Migotanie przedsionków jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń pracy serca. Szacuje się, że na arytmię serca cierpi 400 tysięcy Polaków. W czasie niemiarowej pracy przedsionków zwykle dochodzi do zastoju krwi, co z kolei sprzyja tworzeniu się skrzeplin, będących jedną z głównych przyczyn udaru mózgu. Sprawdź, czym jest migotanie przedsionków, jak się objawia oraz jak można je wykryć.
Migotanie przedsionków
Fot. 123RF
 

Migotanie przedsionków 

Migotanie przedsionków (AF) jest jedną z najczęściej występujących arytmii serca. Wśród wszystkich pacjentów trafiających do szpitala z powodu zaburzeń pracy serca, migotanie przedsionków stwierdza się u 30 proc. hospitalizowanych. Szacuje się, że na tę chorobę cierpi 400 tysięcy Polaków, a częstość jej występowania wzrasta wraz z wiekiem. 

Migotanie przedsionków cechuje się nieskoordynowaną i przyspieszoną czynnością elektryczną przedsionków serca, wynoszącą zwykle powyżej 350 skurczów na minutę. Arytmia prowadzi do zaburzeń w przepływie krwi – zwykle zastoju krwi w przedsionkach, co sprzyja tworzeniu się skrzeplin. Migotaniu przedsionków może także towarzyszyć przyspieszenie częstotliwości rytmu komór serca.

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne wyróżnia cztery postaci migotania przedsionków: 

  • napadowe – trwające poniżej 7 dni i ustępujące zwykle samoistnie, 
  • nawracające – stwierdzane wtedy, gdy wystąpiły co najmniej 2 napady,
  • przetrwałe – trwające powyżej 7 dni, a do jego przerwania niezbędna jest kardiowersja,
  • utrwalone – arytmia, która nie poddaje się umiarowieniu, nawraca po kardiowersji lub która nigdy nie została poddana próbie umiarowienia. 

Migotanie przedsionków a udar mózgu 

Migotanie przedsionków jest jedną z głównych przyczyn niedokrwiennego udaru mózgu, który charakteryzuje się zamknięciem lub zwężeniem światła naczynia mózgowego lub doprowadzającego krew do mózgu. Niedokrwienny udar mózgu jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu i wymaga natychmiastowej hospitalizacji. Wśród przyczyn zawału mózgu wymienia się głównie zaawansowaną miażdżycę oraz zatory naczyń mózgowych.

Do zatorów doprowadza zwykle skrzeplina powstała w jamie serca w przebiegu migotania przedsionków. Z tego powodu u pacjentów z rozpoznanym AF wprowadza się zwykle leczenie przeciwzakrzepowe, mające na celu zmniejszenie ryzyka wystąpienia udaru mózgu. Szacuje się, że migotanie przedsionków aż 5 krotnie zwiększa to ryzyko, co oznacza, że odpowiada za 25 proc. zawałów mózgu. Co gorsza, udar u pacjentów cierpiących na migotanie przedsionków zwykle wiąże się z gorszymi rokowaniami dotyczącymi przeżycia oraz późniejszej sprawności. 

Jak wykryć migotanie przedsionków? Objawy arytmii serca 

Jak zatem wykryć migotanie przedsionków, by móc uchronić się przed udarem mózgu? W literaturze medycznej wymienia się takie objawy migotania przedsionków jak: 

  • ból w klatce piersiowej, 
  • kołatanie serca, 
  • duszności, 
  • zawroty głowy, 
  • męczliwość, 
  • potliwość, 
  • nudności, wymioty, 
  • uczucie lęku. 

Należy jednak zaznaczyć, że są to objawy nieswoiste, charakterystyczne dla wielu różnych chorób, na podstawie których trudno postawić diagnozę. Co gorsza, w przypadku utrwalonego AF pacjenci zwykle nie odczuwają żadnych objawów podmiotowych. 

Migotanie przedsionków zwykle wykrywa się na podstawie rutynowego badania EKG. Artymia serca uwidacznia się poprzez brak załamków P, nieregularne odstępy R-R, różnokształtną falę migotania (najwyraźniej widoczną w odprowadzeniach V1 i V2) oraz wąskie zespoły QRS. 

EKG wykonujemy jednak sporadycznie, ale nie musi tak być. Na rynku medycznym pojawił się bowiem ciśnieniomierz z możliwością samodzielnego wykonania badania EKG w domowym zaciszu. Co bardzo ważne, urządzenie Veroval 2 w 1 wykrywa migotanie przedsionków oraz w prosty i intuicyjny sposób nas o tym informuje. 

Objawy udaru mózgu 

Ponieważ migotanie przedsionków może przebiegać bezobjawowo, u niektórych pacjentów pierwszym objawem AF jest udar mózgu. Udar zwykle przychodzi niespodziewanie. Można go rozpoznać po nagłych niedowładach twarzy lub kończyn, zaburzeniach czucia, mowy, widzenia, równowagi czy zawrotach głowy. W razie wystąpienia takich objawów należy niezwłocznie wezwać pomoc. Niekiedy pacjenci odczuwają tzw. objawy zwiastujące, które pojawiają się na kilka dni/tygodni przed udarem i samoistnie ustępują. Do objawów zwiastujących należy opadanie kącika ust czy osłabienie kończyn po jednej stronie. Tych symptomów udaru nie należy lekceważyć. Zaobserwowanie ich w porę może uratować życie. 

Migotanie przedsionków – leczenie 

Migotanie przedsionków nie musi doprowadzić nas do udaru. Istnieje bowiem wiele metod leczenia tej artymii serca – począwszy od leczenia farmakologicznego lekami antyarytmicznymi poprzez kardiowersję elektryczną (przywracanie prawidłowego rytmu serca za pomocą impulsów elektrycznych) na ablacji serca (zabieg chirurgiczny) kończąc. Wybór odpowiedniej metody jest uzależniony od wielu czynników, między innymi. od czasu trwania oraz intensywności migotania przedsionków, a także od schorzeń współistniejących. 

Czytaj: 

Bibliografia

  • Mazur R., Świerkocka-Miastkowska M., Udar mózgu — pierwsze objawy, Choroby Serca i Naczyń 2005, tom 2, nr 2, 84–87
  • Mysiak A., Kaaz K., Kobusiak-Prokopowicz M., Migotanie przedsionków – praktyczne aspekty terapii przeciwzakrzepowej, Family Medicine & Primary Care Review 2013; 15, 3: 471–473.
  • Sałacki A.J., Wysokiński A., Pacjent z migotaniem przedsionków w praktyce lekarza rodzinnego, Forum Medycyny Rodzinnej 2016, tom 10, nr 3, 111–118.
  • Wytyczne ESC dotyczące leczenia migotania przedsionków w 2016 roku, opracowane we współpracy z EACTS, Kardiologia Polska 2016; 74, 12: 1359–1469.

Oceń artykuł

(liczba ocen 9)

Pytanie: Jaki świąteczny prezent ucieszyłby Cię najbardziej?

  ręcznie wykonany

  kosmetyki

  dobry alkohol

  odzież

  coś z wyposażenia wnętrz lub małe AGD

  karta podarunkowa do wykorzystania na dowolny zakup

  bilety na kulturalne wydarzenie

  voucher na atrakcję