Mokry kaszel. O czym świadczy i jak go leczyć?

Artykuł sponsorowany
Kaszel to naturalny sposób układu oddechowego na oczyszczanie dróg oddechowych z zalegającej w nich wydzieliny oraz zanieczyszczeń. Jako objaw chorobowy stanowi najczęstszą przyczynę wizyt u lekarza pierwszego kontaktu. O czym świadczy mokry kaszel i jak skutecznie sobie z nim radzić.

Kaszel jako odruch oczyszczający drogi oddechowe rozpoczyna się w oskrzelach, kiedy to podrażnione zostają receptory kaszlowe. Do ośrodka kaszlu znajdującego się w rdzeniu przedłużonym docierają impulsy nerwowe, które pobudzają do działania mięśnie klatki piersiowej, przeponę oraz krtań. Ze względu na rodzaj wyróżnia się kaszel suchy (bezproduktywny) oraz mokry (produktywny z odkrztuszaną wydzieliną http://www.mucosolvan.pl/chesty-cough-symptoms). W zależności od czasu trwania kaszel klasyfikuje się jako ostry (trwa do 3 tyg.), podostry (między 3 a 8 tyg.)oraz przewlekły (dłużej niż 8 tyg.). Do głównych przyczyn kaszlu należą choroby układu oddechowego, takie jak zapalenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChOP), zespół przewlekłego kaszlu związany z górnymi drogami oddechowymi, astma, przewlekłe zapalenie oskrzeli oraz rozstrzenia oskrzeli. Kaszel mogą powodować też poza pulmonologiczne czynniki, jak np. choroby autoimmunologiczne, wysiłek fizyczny, palenie papierosów.

Mokry kaszel – charakterystyka i przyczyny

Przy kaszlu o charakterze wykrztuśnym drogi oddechowe oczyszczają się z zalegającej w nich wydzieliny. Pojawia się odruch kaszlowy, który pomaga pozbyć się flegmy, a wraz z nią chorobotwórczych drobnoustrojów.

Mokry kaszel towarzyszy zazwyczaj wirusowym infekcjom dróg oddechowych i pojawia się po bezproduktywnym kaszlu suchym. Może jednak świadczyć również o chorobie o podłożu bakteryjnym, np. o bakteryjnym zapaleniu płuc lub gruźlicy. Przewlekły kaszel produktywny z odkrztuszaniem wydzieliny i trwający ponad 8 tygodni występuje m.in. w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, rozstrzeniach oskrzeli, mukowiscydozie.

Na podstawie wyglądu odkrztuszanej plwociny można określić charakter choroby. Ropna zielona lub żółta wydzielina może świadczyć o zakażeniu zatok przynosowych, oskrzeli lub płuc. Śluzowa, gęsta i lepka plwocina pojawiająca się najczęściej w godzinach porannych to typowy objaw przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz POChP. Grzybica dróg oddechowych oraz mukowiscydoza charakteryzują się wydzieliną z obecnością grudek i czopów, a przezroczysta i lepka plwocina występuje przy astmie. Wydzielina z obecnością krwi może wskazywać na zapalenie oskrzeli, raka płuc, gruźlicę i bakteryjne zapalenie płuc. Przy rozstrzeniu oskrzeli (trwałym rozszerzeniu dróg oddechowych, dokładnie poszerzeniu oskrzeli) ropna wydzielina odkrztuszana jest w dużych ilościach.

Syrop na mokry kaszel – leczenie kaszlu produktywnego

Kaszel stanowi jedynie objaw choroby, dlatego podejmuje się leczenie nie samego kaszlu, ale choroby, która go wywołuje. Lekarz ustala przyczynę kaszlu, a następnie ją usuwa. Produktywny, mokry kaszel pozwalający usuwać wydzielinę z dróg oddechowych należy do korzystnych mechanizmów obronnych. Zamiast więc powstrzymywać kaszel wykrztuśny, poprawia się jego efektywność i stosuje metody ułatwiające pozbywanie się wydzieliny.

Żeby rozrzedzić wydzielinę i łatwiej ją odkrztuszać, stosuje się mukolityczne syropy na mokry kaszel zawierające np. ambroksol. Substancja wzmaga produkcję rzadkiego śluzu, przez co łagodzi kaszel i ułatwia ewakuację flegmy z dróg oddechowych http://www.mucosolvan.pl/products/chesty-cough/mucosolvan-cough-syrup. Syropy wykrztuśne przyjmuje się tylko wtedy, kiedy wydzielina jest wyjątkowo gęsta, a jej odkrztuszanie utrudnione. Syropy na mokry kaszel zawierające ambroksol oprócz tego, że rozrzedzają wydzielinę, zwiększają też jej ilość. Obecność większej objętości flegmy w drogach oddechowych może spowodować nadkażenie bakteryjne (zalegająca flegma staje się doskonałą pożywką dla bakterii). Dlatego rozpoczęcie terapii lekiem na kaszel należy zawsze skonsultować z lekarzem. Syrop wykrztuśny przyjmuje się nie później niż do godziny 16.00 – podany przed snem utrudnia spokojny wypoczynek.

Dobrym i nieinwazyjnym sposobem na rozrzedzenie wydzieliny i ułatwienie odkrztuszania są inhalacje z roztworu soli fizjologicznej. Najlepiej stosować je z użyciem nebulizatora. Inhalacje można połączyć również z oklepywaniem stosowanym najczęściej u małych dzieci, u których występuje jeszcze ograniczony odruch kaszlowy. Dziecko należy położyć na brzuchu u siebie na kolanach z opuszczoną główką i dłonią ułożoną w łódeczkę delikatnie oklepywać górną część pleców malucha. Czynność należy powtarzać kilka razy dziennie. Przy mokrym kaszlu warto również dodatkowo nawilżać powietrze w pomieszczeniu, stosując nawilżacze pokojowe.

Kaszel mokry – kiedy konieczna wizyta u lekarza?

Choć mokry kaszel uważa się za sprzymierzeńca w walce z chorobą, kiedy pojawia się ropna wydzielina o żółtawo-zielonkawej barwie zawsze należy zgłosić się do lekarza. Prawdopodobnie doszło do nadkażenia bakteryjnego i konieczne będzie zastosowanie antybiotykoterapii. W przypadku pojawienia się bakterii samo odkrztuszanie nie pomoże zwalczyć choroby, a jej zbagatelizowane może prowadzić do poważnych powikłań.

Do lekarza należy zgłosić się również wtedy, kiedy kaszel z białą wydzieliną trwa dłużej niż 6 tygodni, zawsze wtedy, kiedy w plwocinie pojawia się krew oraz wtedy, kiedy przy kaszlu występuje też wysoka gorączka. W przypadku dzieci, bez względu na charakter wydzieliny towarzyszącej kaszlowi, zawsze należy skonsultować się z lekarzem po 3-4 dniach od wystąpienia pierwszych objawów.

Niepokojące i wymagające dokładnych badań są również nawracające infekcje oskrzeli i płuc u dzieci oraz obfity śluz często wywołujący wymioty. Takie objawy mogą świadczyć o mukowiscydozie – ciężkiej genetycznej chorobie wpływającej na układ oddechowy i pokarmowy.

Mokry kaszel zazwyczaj świadczy o tym, że organizm walczy z chorobą i oczyszcza drogi oddechowe. Może też być sygnałem alarmującym o poważnych i przewlekłych dolegliwościach. Nie należy go więc lekceważyć i zawsze warto skonsultować pojawienie się kaszlu wykrztuśnego z lekarzem pierwszego kontaktu.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Źródła:

  • https://pulmonologia.mp.pl/wywiady/70472,kiedy-kaszel-jest-objawem-choroby
  • https://pulmonologia.mp.pl/objawy/70135,kaszel
  • https://pochp.mp.pl/lista/93158,postepowanie-i-leczenie-rozstrzeni-oskrzeli
  • https://podyplomie.pl/medical-tribune/21523,kaszel-jako-wyzwanie