Mutacja – nie taki diabeł straszny

Starszy niż rok

Ocena użytkowników

(liczba ocen 3)

W czasie dojrzewania płciowego w organizmach naszych dzieci zachodzi wiele zmian, zarówno w sferze psychiki, jak i w obszarach dotyczących cielesności. Do takich należy m.in. zmiana brzmienia głosu, czyli mutacja.

Mutacją głosu nazywamy zmianę wysokości i skali głosu występującą w okresie dojrzewania płciowego. Proces ten trwa zwykle około 2-3 lat i coraz częściej zaczyna się około 12. roku życia dziecka, przy czym największe nasilenie mutacji przypada na 13. lub14. rok życia. U dziewczynek mutacja głosu zaczyna się zazwyczaj wraz z pierwszą miesiączką. Mutację głosu kojarzymy przede wszystkim z chłopcami, u których przejawia się ona znacznie silniej niż u dziewcząt. Głos chłopców obniża się wówczas o 1 oktawę, a głos dziewcząt tylko o 3-4 tony. Czasem zdarza się, że zmiana ta jest bardziej nasilona i zmiana głosu może objąć nawet 2 oktawy.

Powiększenie krtani

Hormony płciowe, a głównie testosteron produkowany w dużych ilościach w jądrach u chłopców, wpływają między innymi na powiększenie krtani. Chrząstki krtaniowe rozrastają się, a struny głosowe ulegają wydłużeniu. Powiększa się też tchawica i przestrzeń pod krtanią. W tym czasie na szyi u chłopców zaczyna się zaznaczać zarys powiększonej chrząstki tarczowatej krtani (tzw. jabłko Adama). U dziewcząt krtań aż tak bardzo się powiększa, dlatego ich szyja pozostaje bez zmiany w wyglądzie. W czasie mutacji nie można przewidzieć, jakie brzmienie przyjmie głos po jej zakończeniu, tzn. czy głos przekształci się w tenor, baryton lub bas. Po mutacji dziewczęta nadal mają zdolność śpiewania wyższych dźwięków, chłopcy zaś niższych niż przed mutacją. Jednocześnie chłopcy tracą trwale możliwość czystego śpiewania wysokich dźwięków i pozostaje im falset tj. śpiew na niedomkniętych i nienaturalnie mocno napiętych strunach głosowych.

U chłopców zmianom w budowie krtani mogą często towarzyszyć dolegliwości ze strony głosu. U większości pojawia się chrypka oraz trudności w panowaniu nad wysokością głosu, co objawia się wydawaniem na przemian wysokich i niskich dźwięków. Przyczyną tych problemów jest przebudowa krtani, wydłużenie strun głosowych, zaburzenia w koordynacji mięśni krtani, przekrwienie błony śluzowej i zwiększone wydzielanie śluzu.

Pomoc w czasie mutacji

Warto zadbać o dobre nawilżenie pomieszczeń, w których przebywa nastolatek. Suche powietrze w mieszkaniach z centralnym ogrzewaniem podrażnia górne drogi oddechowe i krtań, co może nasilać chrypkę i dyskomfort z nią związany. Dla dobrego brzmienia głosu ważne jest nawadnianie organizmu. Dlatego pilnujmy, aby dojrzewający chłopiec wypijał w ciągu dnia około 2 litrów napojów dziennie, koniecznie bezkofeinowych, bezalkoholowych i niegazowanych, nawet jeśli nie czuje pragnienia. Konieczne jest także popijanie wody podczas dłuższego wystąpienia, np. w czasie wygłaszania referatu w szkole lub podczas udziału w szkolnym przedstawieniu.

Ciekawostka! Skutecznym preparatem w leczeniu nasilonej chrypki jest homeopatyczny preparat do ssania, dostępny w aptekach bez recepty.

Trudności w panowaniu nad wysokością głosu wymagają zwrócenia uwagi na to, w jakich sytuacjach do nich dochodzi (czy np. podczas śpiewu). Jeśli nastolatek je pozna, będzie mógł ćwiczyć swój głos w zaciszu domowym. W ten sposób nabierze wprawy w opanowaniu strun głosowych, co na pewno ułatwia dobre funkcjonowanie w życiu codziennym.

Czy wiesz, że: W chrypce może pomóc homeopatia

Śpiew jest naszą naturalną czynnością, która może dawać wiele przyjemności i zadowolenia – jednakże chłopcy w okresie mutacji nie powinni rozpoczynać nauki śpiewu, która związana jest ze wzmożonym wysiłkiem głosowym. Przeciążanie krtani lekcjami śpiewu przy dolegliwościach mutacyjnych trwających rok czy dwa lata doprowadza do zmian w wydobywaniu głowy, czyli w tzw. emisji, i może doprowadzić do trwałych zmian w strunach głosowych czy niepożądanych zmian w brzmieniu głosu.

Dlaczego powstaje mutacja

Mutacja zachodzi w okresie dojrzewania płciowego, dlatego nie pojawia się ona u chłopców z niedorozwojem gruczołów płciowych spowodowanym zaburzeniami chorobowymi lub kastracją polegająca na chirurgicznym usunięciu jąder. Przyczyną braku mutacji lub jej opóźnienia mogą być również zaburzenia chromosomalne.

U niektórych dojrzewających dzieci mutacja ulega znacznemu wydłużeniu w czasie lub jej przebieg jest nieprawidłowy. Może to być spowodowane nieprawidłowościami w budowie krtani, a także zaburzeniami hormonalnymi lub czynnikami natury neurologicznej albo psychiatrycznej.

Najważniejsze jest ustalenie przyczyny braku lub opóźnienia mutacji głosu czy innych jej zaburzeń. Może to zrobić tylko i wyłącznie lekarz, dlatego z problemem tym należy zgłosić się do swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który skieruje nasze dziecko do lekarza foniatry. Foniatra po zbadaniu nastolatka informuje rodziców lub opiekunów w jakim kierunku należy prowadzić dalszą diagnostykę, aby ustalić przyczynę zaburzenia i zaleci odpowiednie leczenie – często są to specjalnie dobrane ćwiczenia głosu. Leków, które przyśpieszałyby mutację nie ma, ale farmakologicznie można leczyć choroby, które opóźniają lub zaburzają przebieg mutacji.

  • mruczenie „męskim" niskim głosem angażując w to mięśnie klatki piersiowej;
  • wypowiadanie niskim głosem głosek: „a", „e", „o", „u”;
  • wypowiadanie niskim głosem sylab: „ma", „me", „mo", „mu", „da", „de", „do", „du", „ba", „be", „bo", „bu";
  • wypowiadanie niższym głosem całych wyrazów, od krótszych i łatwiejszych do coraz trudniejszych. Na początku należy unikać słów z „i" oraz „y";
  • głośne czytanie tekstów przy użyciu niskiego głos;
  • próby używania niskiego głosu na co dzień, np. podczas zakupów;

Dojrzewanie nie przebiega w tym samym tempie u wszystkich nastolatków. Wśród chłopców i dziewcząt tego samego rocznika są osoby, u których dojrzewanie mocno się już zaznaczyło i takie, które jeszcze nie weszły w ten okres życia. Ale niezależnie od etapu dojrzewania, dorastająca młodzież chce znać, jakie zmiany zachodzą w ich organizmach. Okres ten wymaga szczególnej opieki, zainteresowania i zrozumienia ze strony zarówno rodziców jak i nauczycieli, bo od nich nastolatki powinny przede wszystkim czerpać wiedzę.

Zobacz: 

Mutacja dynamiczna

Mutacja recesywna

Mutacja punktowa (genowa)

Temat miesiąca: Skuteczne sposoby na ból gardła