Nagła śmierć łóżeczkowa – co to jest i jak jej zapobiec?

Nagła śmierć łóżeczkowa to ogromne przeżycie dla rodziców. Pojawia się znienacka, przeważnie pomiedzy 2 a 4 miesiącem życia zdrowego niemowlęcia. Do dzisiaj trudno określić przyczyny syndromu nagłej śmierci łóżeczkowej. Znane są jednak czynniki zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia SIDS. Czy da się zapobiec temu traumatycznemu zjawisku?
Puste łóżeczko dla dziecka
źródło:123RF

Spis treści

Co to jest śmierć łóżeczkowa?

Śmierć łóżeczkowa określana jest jako zespół nagłego zgonu niemowląt, co w języku angielskim nazywane jest sudden infant death syndrome, w skrócie SIDS. 

Co to jest śmierć łóżeczkowa? To nagłe zejście wydawałoby się zdrowego niemowlaka podczas snu. Do dziś naukowcy i lekarze poszukują przyczyn występowania tego zjawiska. Obecnie przypuszcza się jedynie, co może powodować śmierć łóżeczkową u malutkich dzieci. Znane są także czynniki zwiększające ryzyko pojawiania się tego rodzaju zgonów u niemowląt. 

Pomimo określenia tego syndromu do śmierci łóżeczkowej może dojść nie tylko w łóżku dziecka bądź rodziców dziecka (jeśli maluszek śpi razem z nimi czy z rodzeństwem), ale także w wózku, czy nawet w ramionach rodziców. Odpowiada ona za większość zgonów zdrowo urodzonych dzieci. W Polsce rocznie z tego powodu umiera od kilkudziesięciu do kilkuset niemowląt. Nie jest to zatem znaczny odsetek, jednak świadomość występowania takich przypadków spędza sen z powiek niejednej mamie i niejednemu tacie. 

komu-zagraza-smierc-lózeczkowa?">

Komu zagraża śmierć łóżeczkowa?

Do kiedy grozi nagła śmierć łóżeczkowa? Najczęściej dotyczy dzieci, które nie ukończyły pierwszego roku życia. Obserwuje się, że statycznie zespół śmierci łóżeczkowe dotyczy przede wszystkim niemowląt między drugim a czwartym miesiącem życia. Poza tym to przykre zjawisko w większości przypadków pojawia się u niemowląt płci męskiej. Co więcej, występuje częściej u niemowląt urodzonych przed czasem, czyli u wcześniaków (przed 37 tygodniem ciąży) lub u dzieci z ciąży donoszonej, lecz które w chwili przyjścia na świat miały niską masę urodzeniową (poniżej 2,5 kg). Biorąc pod uwagę czynniki pogodowe do takich incydentów częściej dochodzi w zimnych miesiącach, kiedy temperatura spada na tyle nisko, że konieczne jest włączanie ogrzewania, krąży więcej wirusów, dziecko jest wówczas zbyt ciepło ubierane, okrywane grubą kołdrą, czy dodatkowym kocem, itd. 

Stąd wyczulenie na ten problem u rodziców niemowląt, które nie osiągnęły roku. Niektórzy z nich, by nie dopuścić do przegapienia kłopotów z oddechem u swojego dziecka zakładają na łóżeczkach monitory oddechu, które alarmują kiedy maleństwo przestało oddychać. Dużo częściej jednak urządzenia te wzbudzają fałszywe alarmy, które wywołują u rodziców niepotrzebny stres. W poszczególnych przypadkach jednak, szczególnie u dzieci zagrożonych syndromem śmierci łóżeczkowej (np. rodzeństwo dziecka, które zmarło na SIDS) instalacja monitora oddechu będzie wręcz zalecana. 

przyczyny-smierci-lózeczkowej">

Przyczyny śmierci łóżeczkowej

Nie do końca wiadomo skąd się bierze śmierć łóżeczkowa. Przyczyny tego zjawiska są wciąż badane. Na obecnym etapie badań wiadomo, że prawdopodobnymi powodami, przez które dochodzi do SIDS są:

  • niedotlenienie dziecka (spowodowane np. przykryciem noska dziecka, przez co wdychało ono jedynie dwutlenek węgla pochodzący z własnego wydechu, układaniem dziecka do snu na brzuszku, itp.);
  • zaburzenia krążeniowo-oddechowe u dziecka;
  • inne przyczyny leżące po stronie niemowlęcia, o których jużwspomniano(wcześniactwo, niska masa urodzeniowa, chłopczyk);
  • wystąpienie śmierci łóżeczkowej u rodzeństwa (ryzyko pojawienia się tego zjawiska u rodzeństwa jest dwudziestokrotnie wyższe niż u reszty populacji);
  • palenie papierosów przez matkę dziecka, jak i innych domowników (w życiu płodowym nikotyna może niekorzystnie wpłynąć na rozwój układu oddechowego i krążenia, w życiu niemowlęcym stanowi truciznę dla maleńkich płuc);
  •  choroby, które przeszła mama dziecka w czasie ciąży (np. niedokrwistość, zakażenie, krwawienie);
  • młody wiek matki (do 19 roku życia);
  • niski poziom wykształcenia matki;
  • brak opieki przedporodowej;
  • niewłaściwa pielęgnacja dziecka.
jak-zapobiec-smierci-lózeczkowej?">

Jak zapobiec śmierci łóżeczkowej?

Co robić, aby nie przydarzyła się tak traumatyczna sytuacja, jaką niewątpliwie jest śmierć łóżeczkowa? Jak zapobiec temu zjawisku? Rodzice dziecka, a przede wszystkim jego mama powinni dołożyć wszelkich starań, aby ciąża przebiegała prawidłowo, a po jej zakończeniu – narodzone maleństwo miało zaspokojone najważniejsze potrzeby. 

Jeśli matka dziecka pali, powinna rzucić palenie natychmiast po uzyskaniu informacji na temat swojego stanu. Podobnie powinien zrobić ojciec dziecka. Po urodzeniu matka nie powinna wracać do nałogu. Nawet jeśli nie pali ona w obecności dziecka, to maluszek wdycha dym nikotynowy, który wżera się mocno w ubranie i inne tkaniny, a także w skórę i włosy. 

Maleństwo nie powinno być przegrzewane. W pomieszczeniach, w których przebywa dziecko należy utrzymywać temperaturę między 18 a 21 stopni Celsjusza.

Niemowlę powinno spać samo, we własnym łóżeczku, ale we wspólnym pokoju z rodzicami. Nie należy umieszczać go w łóżku z rodzicami, czy rodzeństwem. Maluszek powinien mieć nowy, czysty, twardy materacyk. Niemowlę nie potrzebuje poduszki, ani nawet kołderki. Wystarczy je dobrze ubrać. Dobrym rozwiązaniem są śpiworki dla niemowląt. Powinno się unikać zakładania czapeczek do spania. W łóżeczku dziecka nie powinno być zabawek oraz przedmiotów, które mogą na nie spaść i uniemożliwić oddychanie.

Nie powinno się także układać dziecka do spania na brzuchu (w ciągu dnia, pod kontrolą osób dorosłych zaleca się taki rodzaj układania niemowlęcia, jednak na noc najbezpieczniejsza będzie pozycja horyzontalna, na plecach). 

Ryzyko śmierci łóżeczkowej jest mniejsze jeśli mama karmi niemowlę piersią. Takie dzieci są bardziej odporne na infekcje i silniejsze. Jeśli niemowlę ukończyło 6 tygodni i jest karmione piersią można podawać mu smoczek, którego rzucie zmniejsza prawdopodobieństwo śmierci łóżeczkowej. 

z-czym-róznicowac-nagla-smierc-lózeczkowa?">

Z czym różnicować nagłą śmierć łóżeczkową?

Śmierć łóżeczkowa dziecka zostaje stwierdzona, wówczas kiedy nie ma okoliczności, które mogłyby wskazać, że zgon nastąpił z winy osób trzecich, w wyniku ostrej, czy przewlekłej choroby dziecka, w wyniku nieszczęśliwego wypadku. Śmierć łóżeczkowa niemowląt nie dotyczy zatem sytuacji, kiedy dziecko jest maltretowane lub/oraz zaniedbywane przez rodziców lub opiekunów do tego stopnia, że powoduje to jego zgon. 

Lekarze stwierdzając nagłą śmierć łóżeczkową wykluczają inną przyczynę zgonu (np. problemy zdrowotne, czy wrodzone, nieujawnione wcześniej lub niewłaściwie leczone, bądź nieleczone wcale) na podstawie sekcji zwłok, diagnostyki biochemicznej i obrazowej oraz wywiadu rodzinnego. Co więcej dokonuje się oględzin pomieszczenia, w którym dziecko zmarło. Ten rodzaj śmierci przychodzi we śnie, zatem odejście jest spokojne. Nie mogą się więc pojawić żadne przesłanki, które mogłyby wskazywać na to, że dziecko cierpiało. 

Czytaj też:

 

Bibliografia

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Nagła_śmierć_łóżeczkowa
  • Murkoff Heidi, Eisenberg Arlene, Hathaway B.S.N. Sandee, W oczekiwaniu na dziecko. Poradnik dla przyszłych matek i ojców, Dom Wydawniczy Rebis Sp. z o.o., VI, Poznań, 2003, ISBN 83-7301-428-4.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!