Najciekawsze Nagrody Nobla dla medycyny

Nagroda Nobla, otrzymywana w dziedzinie fizjologii i medycyny, co roku trafia do osób, których odkrycia i osiągnięcia w znacznym stopniu przyczyniły się do rozwoju lecznictwa. Oto wybór najciekawszych odkryć.

Leczenie chorób zakaźnych

Odkrycia medyczne, które nadały kształt współczesnej medycynie, miały miejsce w XX wieku. Najważniejsze z nich dotyczyły prób zrozumienia mechanizmów chorób zakaźnych, takich jak jak malaria, gruźlica czy tyfus, a wiele lat później także wirusa HIV.

Za odkrycie praw rządzących malarią nagrodzono w 1902 roku Rolanda Rosa z Wielkiej Brytanii. Swoją pracą przedstawił mechanizm działania choroby zakaźnej. Kolejne osiągnięcia dotyczyły badań nad gruźlicą. Robert Koch, pochodzący z Cesarstwa Niemieckiego, odkrył prątki odpowiedzialne za rozwój choroby, która do dziś pozostaje jedną z najbardziej niebezpiecznych chorób zakaźnych.

Mechanizm działania wirusów

W kolejnych latach dokonywano ważnych odkryć, które dotyczyły mechanizmu działania chorób wirusowych. W 1979 roku Nagrodę Nobla otrzymała para amerykańskich lekarzy, Baruch Samuel Blumberg oraz Daniel Carleton Gajdusek, którzy zidentyfikowali wirusa wątroby typu B oraz wynaleźli przeciwko niemu szczepionkę.

Ważnym osiągnięciem nagrodzonym Nagrodą Nobla w 2008 roku było odkrycie wirusa nabytego braku odporności, czyli inaczej HIV. Dokonała tego dwójka francuskich naukowców, Françoise Barré-Sinoussi i Luc Montagnier. Dzięki temu odkryciu HIV jest dziś jednym z najlepiej zbadanych wirusów.

Wynalezienie leku na cukrzycę

Ważnym osiągnięciem XX-wiecznej medycyny było odkrycie insuliny, które wyróżniono Nagrodą Nobla w 1923 roku. Dokonali tego dwaj uczeni z Kanady – Frederick Grant Banting oraz John James Richard Macleod. To przełomowe odkrycie przyczyniło się do kolejnych badań. Dzięki odkryciu insuliny osoby chore na cukrzycę mogły zrezygnować z bardzo restrykcyjnego stylu życia.

Pierwszy antybiotyk

W 1945 roku Nagrodą Nobla uhonorowano odkrywcę penicyliny, nazywanej pierwszym antybiotykiem. Grupa naukowców, wśród których był sir Alexander Fleming, dzięki swoim badaniom przyczynili się do skutecznej walki z chorobami zakaźnymi.

Wkrótce po odkryciu penicyliny zaczęto poszerzać grupę antybiotyków, które coraz lepiej radziły sobie z wirusami. Dziś antybiotyki należą do grupy najskuteczniejszych leków przeciwwirusowych, przyczyniając się do zmniejszenia liczby osób umierających z powodu chorób zakaźnych.

Nagroda dla lobotomii

Kontrowersyjną decyzją, ocenianą tak z perspektywy czasu, było nagrodzenie Portugalczyka Egasa Moniza za odkrycie lobotomii – ówczesnej metody leczenia psychozy. Leczenie polegało na przecinaniu płatów czołowych, co skutkowało  osłabieniem objawów choroby u  pacjenta. Wiele lat później lobotomię uznano za szkodliwą i niezgodną z etyką lekarską. Pierwszy raz w historii laureatowi Nagrody Nobla z dziedziny medycyny groziło jej odebranie.

Nowoczesne odkrycia medyczne

Koniec II wojny światowej przyniósł odkrycia w zakresie mutacji oraz promieniowania. Amerykański naukowiec Hermann Joseph Muller udowodnił dzięki swoim badaniom, że promieniowanie rentgena przyczynia się do mutacji genów. To ważne odkrycie przyniosło mu prestiżową nagrodę w 1946 roku.

Rok 1990 stał pod znakiem odkryć dotyczących transplantacji komórek oraz organów. Amerykanie, Edward Donnall Thomas oraz Joseph Murray, dokonali dwóch udanych przeszczepów – nerki i szpiku kostnego.

Sukces transplantacji przyczynił się do zainteresowania medycyny tą metodą leczenia. Dziś transplantologia jest jedną z najprężniej rozwijających się dziedzin medycyny. W 2008 roku w Barcelonie przeprowadzono pierwszą udaną operację przeszczepu całej twarzy.

Odkrycia XXI wieku

Odkryciami, które do dziś wzbudzają kontrowersje, są wyróżnione przez Nagrodę Nobla badania nad komórkami macierzystymi oraz mechanizm zapłodnienia in vitro. Za pierwsze z osiągnięć, nagrodzone w 2007 roku, odpowiedzialna jest trójka lekarzy – Mario Capecchi i Oliver Smithies ze Stanów Zjednoczonych, oraz sir Martin Evans z Wielkiej Brytanii.

Badania nad komórkami macierzystymi dotyczyły zrozumienia mechanizmu ich działania oraz przemian genowych. Komórki macierzyste odpowiedzialne są za powstanie tkanek, kontrowersje wzbudza jednak sposób ich pozyskiwania – z ludzkich lub zwierzęcych zarodków. Ich wykorzystanie w leczeniu daje jednak niezwykłe rezultaty.

Nagroda Nobla z 2010 roku trafiła natomiast do lekarza, który odkrył nowatorską metodę in vitro. Brytyjczyk, Robert Edwards, stworzył metodę sztucznego zapłodnienia, polegającą na wprowadzeniu plemników do komórki jajowej w warunkach laboratoryjnych. Metoda ta bywa skuteczna w przypadku leczenia bezpłodności. Wzbudza jednak zastrzeżenia natury etycznej.

Czytaj też: 7 leków, które zmieniły historię ludzkości

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA