Napoje energetyzujące – pić czy nie pić?

Starszy niż rok
Producenci napojów energetyzujących zachwalają, że poprawiają one zdolność koncentracji, przeciwdziałają senności i dodają energii. Nie ma jednak róży bez kolców – energetyki mogą także prowadzić do uzależnienia, rozregulowywać nasz układ nerwowy, a w skrajnych przypadkach zwiększać ryzyko zawału.

Napoje energetyzujące, działając na system nerwowy, stymulują naszą wydolność psychofizyczną. Mają za zadanie dostarczyć organizmowi łatwo i szybko przyswajalnej energii w maksymalnie krótkim czasie. Czujemy się po nich ożywieni, nasz umysł pracuje jasno, znika senność i zmęczenie.

Zobacz: Energy drinki poważnym zagrożeniem dla zdrowia

Energy drik - skład

Osiągnięciu tego typu efektów fizjologicznych służą tzw. biostymulatory, jakie znajdują się w energetykach. Oprócz węglowodanów w skład klasycznego energy drinka wchodzą składniki o działaniu pobudzającym, takie jak:

  • kofeina – przyśpiesza pracę serca, polepsza nastrój, pobudza m.in. układ nerwowy poprzez stymulację wydzielania neuroprzekaźników i hormonów, utrudnia zasypianie i poprawia koncentrację;
  • tauryna – aminokwas przedłużający efekt pobudzenia nerwowego i wypływający na prawidłowe działanie układu mięśniowego, zwiększa wydolność organizmu;
  • inozytol – składnik fosfolipidów; ma za zadanie zapobiegać chorobom układu krążenia, poprawiać sprawność umysłową, działa uspokajająco;
  • glukuronolakton – zmniejsza uczucie senności, podwyższa zdolność koncentracji i szybkość reakcji, działa regenerująco;
  • L-karnityna – pomaga spalać tłuszcz, jest niezbędna do prawidłowej pracy serca i mięśni, wpływa na utrzymanie dobrej kondycji;
  • guarana – ekstrakt z rośliny, której ziarna zawierają nawet trzykrotnie więcej kofeiny niż kawa; działa pobudzająco, wzmacniająco, przeciwdziała zmęczeniu;
  • witaminy z grupy B – są odpowiedzialne za metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów; wspomagają pracę mózgu, działają pobudzająco;
  • miłorząb japoński, żeń-szeń – mają za zadanie poprawiać zdolność zapamiętywania oraz wytrzymałość organizmu.

Większość wyżej wymienionych substancji w odpowiednich proporcjach może się przysłużyć naszemu organizmowi. Problem polega na tym, że napoje energetyzujące są nimi zwykle przeładowane i nietrudno o zatrucia i przedawkowanie. Objawami są kołatanie serca, zawroty głowy, bezsenność, drażliwość, pobudzenie, drżenie rąk. W skrajnych przypadkach przedawkowanie może się również wiązać z zagrożeniem dla naszego zdrowia.

Poważnym błędem jest też twierdzenie, że napoje energetyzujące mogą być stosowane wymiennie z izotonicznymi. Izotoniki charakteryzują się bowiem zupełnie inny składem (nie zawierają biostymulatorów takich jak np. kofeina czy tauryna!), uzupełniają substancje niezbędne do wykonywania pracy podczas wzmożonego i długiego treningu, mają niską zawartość cukru oraz dwutlenku węgla i nawadniają organizm. Jak łatwo się domyślić, napoje energetyczne działają odwrotnie: zwiększają zdolność wysiłkową organizmu w czasie intensywnego, ale krótkiego wysiłku (w następnych dniach liczyć się jednak trzeba ze spadkiem wydolności organizmu!), są nasycone dwutlenkiem węgla, mają więcej węglowodanów, mogą też doprowadzić do odwodnienia.

Przeczytaj, czy warto pić napoje izotoniczne

Choć na specjalistycznych forach możemy spotkać się z komentarzami, że energetyki są „idealnym rozwiązaniem tylko dla sportowców”, po napoje energetyzujące sięgają nie tylko osoby aktywnie trenujące. W świadomości konsumentów popularne energy drinki pomagają zmęczonym kierowcom (przeciwdziałają senności), studentom przed egzaminami (wspomagają koncentrację) lub wszystkim tym, którzy nie chcą szybko rezygnować z dobrej zabawy (energetyki redukują zmęczenie). Warto jednak odnotować, że picie „energetycznych koktajli” (energy drinków w połączeniu z alkoholem) nie jest bezpieczne. Nie dość, że napoje te sprawiają, że nasz organizm szybciej przyswaja alkohol (wydaje nam się, że jesteśmy bardziej trzeźwi niż w rzeczywistości), to jeszcze możemy poważnie się odwodnić. Ostatnio za sprawą reklam, w których napoje energetyzujące przedstawione są jako środki wspomagające odchudzanie, po popularne energetyki sięga także – częściej niż poprzednio – płeć piękna.

Przeciwwskazania

Energy drinków na pewno nie powinny pić osoby z nadciśnieniem, chorujące na serce, cukrzycę, wrażliwe na kofeinę, kobiety w ciąży i karmiące oraz dzieci i młodzież – grupa docelowa, do której kierowane są w większości akcje marketingowe wielkich koncernów. Za złe nawyki żywieniowe najmłodszych winić można niektórych rodziców, którzy nie widzą nic złego we włączaniu napojów energetyzujących do domowej diety. Wynik? Coraz rzadziej spożywamy energy drinki w sytuacjach awaryjnych – niestety, dla większości z nas są one zwykłym napojem gaszącym pragnienie.

Czytaj też: Woda mineralna – pij na zdrowie! Ale jaką?

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

Pytanie: Jak często pijesz kawę?

  wcale

  raz na kilka dni

  codziennie

  2-3 dziennie

  więcej niż 3 dziennie

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA