Nieswoiste choroby zapalne jelit a osteoporoza

Osteoporoza wtórna często jest chorobą towarzyszącą nieswoistych zapaleń jelit, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Co jest za nią bezpośrednio odpowiedzialne?

W przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit, czyli głównie choroby Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (łac. colitis ulcerosa, CU), często dochodzi do rozwoju wtórnej osteoporozy. W odróżnieniu od osteoporozy pierwotnej, która jest chorobą samą w sobie, a jej przyczyna nie jest do końca poznana, o osteoporozie wtórnej mówimy wówczas, gdy powstaje w następstwie innych toczących się w organizmie procesów chorobowych.

Czytaj także: Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna

Jedną z podstawowych ról w patogenezie osteoporozy u chorych na nieswoiste zapalenia jelit odgrywa przyjmowanie glikokostykosteroidów, które są głównymi lekami stosowanymi w terapii zaostrzeń tych schorzeń. Sterydy sprzyjają rozwojowi osteoporozy na drodze dwóch mechanizmów, tj. zwiększenia resorpcji kości i hamowania ich budowy. Nawet umiarkowane dawki tych leków wykazują hamujące działanie na dojrzewanie osteoblastów – komórek biorących udział w tworzeniu kości. Glikokostykosteroidy mogą także zwiększać utratę wapnia z moczem oraz niekorzystnie wpływać na metabolizm witaminy D. W konsekwencji stosowania sterydów dochodzi do zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zwiększenia ryzyka złamań.

Wiadomo, że niedobór hormonów płciowych w starszym wieku jest czynnikiem sprzyjającym rozwojowi osteoporozy. Niestety, zaburzenia hormonalne występują też często u pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Jest to najprawdopodobniej związane z wpływem samego schorzenia oraz z działaniem wspomnianych już wcześniej glikokortykosteroidów, które hamują produkcję hormonów płciowych, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. 

Czytaj także: Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny choroby

U pacjentów cierpiących na nieswoiste choroby zapalne jelit częstym zjawiskiem jest niedobór witaminy D, która jak wiadomo odgrywa ogromną rolę w prawidłowym metabolizmie szkieletu. Witamina D należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. U osób z chorobami zapalnymi jelit bardzo często dochodzi do zaburzenia trawienia i wchłaniania tłuszczów, a więc i upośledzenia wchłaniania rozpuszczonej w nich witaminy D.

Wapń jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowej mineralizacji kości. U pacjentów cierpiących na choroby zapalne jelit obserwuje się zaś zmniejszone stężenie tego pierwiastka. Do głównych przyczyn takiego stanu rzeczy należą: zaburzenia jego wchłaniania, zwiększone wydalanie z moczem (głównie na skutek stosowania glikokortykosteroidów) oraz zmniejszona podaż z dietą (cennym źródłem tego pierwiastka są produkty zawierające laktozę –mleko, kefiry, sery, a u osób z chorobami zapalnymi jelit często dochodzi do zaburzeń trawienia tego cukru, a tym samym zmniejszenia tolerancji produktów go zawierających).

Czytaj także: Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna

U pacjentów cierpiących chorobę Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego sama obecność schorzenia może być przyczyną osteoporozy. Ma to związek z występowaniem w jelitach przewlekłego stanu zapalnego, w przebiegu którego dochodzi do produkcji i uwolnienia dużej ilości niekorzystnie działających substancji, tzw. cytokin prozapalnych. Odpowiadają one w dużej mierze za resorpcję kości. 

Czytaj także: Jak zapobiegać osteoporozie w NZJ?

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA