Niewydolność wątroby, stłuszczenie wątroby, marskość wątroby - najczęstsze choroby wątroby

Kobieta z pigułką na chorą wątrobę

Artykuł sponsorowany

Źródło: Materiały partnera
Artykuł sponsorowany
Wątroba jest największym gruczołem w organizmie człowieka – waży nawet 1,5 kilograma. Jest czerwonobrązowej barwy i znajduje się pod prawym łukiem żebrowym. Zbudowana jest z komórek miąższowych – hepatocytów, komórek Browicza Kupffera oraz z komórek nabłonka dróg żółciowych. Wątroba pełni wiele złożonych funkcji, nie tylko związanych z przewodem pokarmowym. Podobnie jak wiele narządów naszego organizmu, narażona jest na różne czynniki chorobotwórcze.

Marskość wątroby – przyczyny

Marskość wątroby to nazwa jednostki chorobowej, która często pojawia się w kontekście choroby alkoholowej wątroby. Jest schorzeniem w przebiegu którego dochodzi do zmniejszenia ilości aktywnego miąższu wątroby i można powiedzieć, że jest końcowym etapem wielu chorób tego narządu. Istotną marskości wątroby jest jej włóknienie i przemiana prawidłowej budowy w tak zwane guzki regeneracyjne.

Patogeneza choroby brzmi poważnie w związku z tym naturalnie pojawia się pytanie – jakie są objawy marskości wątroby. Okazuje się, że u nawet 1/3 pacjentów mogą nie występować żadne symptomy. Objawowa marskość wątroby może jednak dawać szerokie spektrum objawów – występują niespecyficzne dolegliwości takie jak osłabienie, znaczna męczliwość, świąd czy spadek masy ciała. Pojawiają się także objawy ze strony układu pokarmowego, układ rozrodczego (na przykład zaburzenia płodności). U niektórych pacjentów występują także zmiany skórne, widoczne „gołym okiem”, takie jak żółtaczka, pigmentacja skóry, czy rumień na dłoniach lub podeszwie stopy. Z uwagi na niecharakterystyczne objawy, zapewne pojawia się pytanie, jak rozpoznać marskość wątroby i jakie badania należy wykonać? Badaniem diagnostycznym, które daje pewność właściwego rozpoznania jest analiza mikroskopowa wycinka pobranego z wątroby. Bez wątpienia marskość wątroby jest poważnym schorzeniem – według danych statystycznych 5 lat od pojawienia się objawów przeżywa około połowa pacjentów.

Toksyczne uszkodzenie wątroby

Pojęcie – toksyczne uszkodzenie wątroby, brzmi bardzo poważnie. To stan, który występuje w efekcie działania czynnika hepatotoksycznego. Czynniki te mogą być różne, zaliczamy do nich niektóre preparaty ziołowe, leki, a nawet suplementy diety. Należy jednak  zaznaczyć, że efekt ten jest często zależny od dawki zastosowanego leku. Wyróżniamy kilka różnych postaci tego schorzenia od bezobjawowego po takie, które przebiega z symptomami charakterystycznymi dla marskości wątroby. Kluczowe znaczenie dla leczenia ma odstawienie czynnika, który może być odpowiedzialny za uszkodzenie wątroby w wspomnianym mechanizmie.

Stłuszczenie wątroby

Popularnie nazywane stłuszczenie wątroby w nomenklaturze medycznej nazywane jest niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby -  skrócie NAFLD (ang. non alocoholic fatty liver disease). Co ciekawe, to najczęściej występująca choroba wątroby w krajach rozwiniętych. Może mieć ona różną postać – od łagodnego stłuszczenia, po zapalenie stłuszczeniowe, aż do wspomnianej wcześniej marskości. Okazuje się także, że najczęściej występuje stłuszczenie proste, stwierdzane u ponad 80 procent pacjentów zmagających się z tym schorzeniem.

Stłuszczenie wątroby wykrywane jest przy pomocy badań obrazowych – najczęściej ultrasonografii brzucha (USG). Obraz, który widzi na monitorze diagnosta jest na tyle charakterystyczny, że nie powinien zostać pomylony z innym schorzeniem. Dokładna ocena postaci stłuszczenia możliwa jest  w ocenie mikroskopowej bioptatu pobranego za pomocą biopsji wątroby. Alternatywą dla inwazyjnej metody pobrania materiału i jego oceny (czyli biopsji) jest elastografia.

Stłuszczenie wątroby jest często występującym problemem w ludzkiej populacji. W związku z ryzykiem progresji choroby, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia. W pierwszej kolejności wykorzystywane są sposoby niefarmakologiczne – bardzo ważna jest redukcja masy ciała (która ma duże znaczenie w rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby). W efekcie istotne są wszystkie czynniki, które mają znacznie w redukcji masy ciała – odpowiednia dieta czy aktywność fizyczna. Bardzo ważne jest również unikanie spożywania alkoholu, a także ewentualna modyfikacja i unikanie leków, które mogą mieć wpływ na stłuszczenie wątroby. Niestety nie u wszystkich pacjentów terapia bez użycia środków farmakologicznych przynosi zamierzone efekty. W takiej sytuacji może okazać się konieczne podawanie leków z grupy statyn, czy antyoksydantów.

Zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby jest pojęciem ogólnym – z medycznego punktu widzenia, dzielimy je na ostre i przewlekłe. Dla klasyfikacji bardzo ważne jest także uwzględnienie czynnika etiologicznego – wirusowe zapalenie wątroby może być spowodowane przez wirusy pierwotnie- oraz wtórniehepatotropowe. Wirusy pierwotnie hepatotropowe to wirusy zapalenia wątroby typu A, B, C, D oraz E. Z kolei wirusy wtórnie hepatotropowe to takie, które powodują różne dolegliwości lub choroby ogólnoustrojowe, ale wątroba nie jest jedynym narządem, który mogą zainfekować.

Mówiąc o wirusowych zapaleniach wątroby warto wspomnieć o tym w jaki sposób może dojść do zakażenia. W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu A najczęściej do zakażenia dochodzi na drodze pokarmowej (!) lub w trakcie kontaktów seksualnych. Z kolei do wirusowego zapalenia wątroby typu B może dojść poprzez  kontakt z skażoną krwią, drogą kontaktów seksualnych, ale także okołoporodowo. Warto wspomnieć, że wystąpienie WZW (wirusowego zapalenia wątroby) typu D zachodzi tylko w obecności wirusa typu B (na przykład u osoby będącej nosicielem wirusa typu B). W końcu, do wirusowego zapalenia wątroby typu C może dojść na skutek kontakt z krwią (lub jej pochodnymi) lub poprzez kontakty seksualne. Jedną z dróg zakażenia mogą być również niedokładnie wysterylizowane narzędzia medyczne.

Jak wcześniej wspomniano, wyróżniamy także zapalenia przewlekłe – przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C – to takie choroby wątroby, które trwają powyżej 6 miesięcy powodując zmiany martwiczo – zapalne w wątrobie.

Leczenie wątroby

Postawienie diagnozy choroby wątroby zmusza do podjęcia odpowiednich kroków. Pacjenci zadają lekarzom pytanie jak leczyć wątrobę i czego powinni unikać. Jednym z elementów o którym należy pamiętać to całkowite zaprzestanie spożywania alkoholu, a także jego ograniczenie po wyzdrowieniu. Schematy leczenia zależą od postaci choroby wątroby. W przypadku ostrej niewydolności wątroby terapia jest prowadzona w tramach oddziału intensywnej terapii. Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku wymienionych chorób wątroby, leczenie nie wymaga długiego pobytu w szpitalu. Nie bez znaczenia pozostaje również dieta (na przykład w marskości). Dla leczenia stłuszczenia wątroby bardzo duże znaczenie ma redukcja masy ciała.

U pacjentów, którzy są leczeni z powodu innych chorób może okazać się także konieczna modyfikacja leków, które do tej pory stosowali -  dotyczy to głównie środków, które są metabolizowane w wątrobie.

Wątroba jest niezwykle ważnym narządem w naszym organizmie. Chociaż wykazuje duże zdolności do regeneracji to jednak  należy wspomnieć, że nie zawsze jest możliwe jej wyleczenie. W takiej sytuacji może okazać się konieczny przeszczep wątroby. Statystycznie, najczęstszą przyczyną przeszczepu jest jej marskość (na przykład pozapalna występująca w przebiegu zakażenia wirusem B,  C lub D). Innymi wskazaniami dla przeszczepu wątroby są piorunująca niewydolność wątroby, zespół Budda – Chiariego czy rak wątrobowokomórkowy. Należy jednak zaznaczyć, że przeszczep wątroby nie jest często przeprowadzaną procedurą, a także istnieje spora lista przeciwwskazań do wykonania tego typu zabiegu (na przykład zaawansowana niewydolność krążenia czy niewydolność oddechowa. Bez wątpienia przeszczep wątroby jest szansą dla wielu osób – rokowania są również dobre – 5 lat od wykonania zabiegu przeżywa blisko 75 procent pacjentów.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Mateusz Nawrocki

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA