Operacja haluksów – metody leczenia oraz jego przebieg

Haluks (paluch koślawy) to deformacja stawu śródstopno-paliczkowego palucha, która pojawia się nie tylko u osób starszych. Przyczynami tej choroby są predyspozycje genetyczne, ale również wiotka budowa mięśniowo-więzadłowa stopy oraz chodzenie w niewygodnym obuwiu, takim jak buty na wysokim obcasie. Deformacja ta występuje częściej u kobiet. Najskuteczniejszym sposobem leczenia jest operacja haluksów. Metoda dobierana jest zawsze indywidualnie w zależności od zaawansowania deformacji, wieku, oczekiwań pacjenta oraz chorób towarzyszących.
Operacja haluksów

Artykuł sponsorowany

Źródło: Materiały partnera

Spis treści

Co należy zrobić przed operacją haluksów?  

Leczenie operacyjne w przypadku haluksów jest rekomendowane, gdy ćwiczenia, noszenie specjalnych wkładek, fizykoterapia oraz inne metody nieoperacyjne nie przynoszą zadowalających rezultatów. Nasilające się dolegliwości bólowe i trudności w poruszaniu się powinny zostać jak najszybciej wyeliminowane. Najlepszym sposobem jest przeprowadzenie operacji haluksów. Nie ma jednej uniwersalnej, standardowo stosowanej metody. Każda deformacja jest inna, podobnie jak każdy pacjent obdarzony jest pewnymi unikalnymi cechami osobniczymi. Istnieje około 150 metod korekcji tej deformacji, z czego obecnie wiodące ośrodki stosują co najmniej kilkanaście. Często w trakcie jednego zabiegu stosowanych jest jednocześnie kilka metod. Są one dobierane na podstawie stopnia zaawansowania choroby, wieku i stanu klinicznego pacjenta.

Aby zakwalifikować pacjenta do operacji, należy udać się na wizytę do specjalistycznej poradni. Przykładem może być tutaj Poradnia Chorób Stopy (adres www: www.operacjestopy.pl), gdzie podczas badania lekarz lokalizuje bolesne miejsca, sprawdza stopień zaawansowania schorzenia oraz obecność chorób i deformacji towarzyszących. Niezbędne jest również badanie RTG, wykonane na stojąco w dwóch projekcjach (z góry - czyli tzw. AP i z boku). Na podstawie badania radiologicznego można wyznaczyć kąt IM (międzyśródstopny – norma do 9°) oraz kąt HV (koślawości palucha – norma do 15°) i dobrać odpowiednią dla danego przypadku metodę leczenia operacyjnego.

Operacja palucha koślawego – rodzaje i przebieg

U dzieci oraz w przypadku bardzo niewielkich deformacji przeprowadza się operacje na tkankach miękkich, podczas których wykonuje się przecięcie więzadła trzeszczkowo-śródstopnego i torebki stawowej, która znajduje się po stronie bocznej stawu palucha. Ponadto przecina się przyczep ścięgna przywodziciela palucha oraz skraca i wzmacnia torebkę stawową po stronie przyśrodkowej. Należy jednak pamiętać, że w przypadku operacji na tkankach miękkich częstotliwość nawrotów jest dosyć wysoka. Metoda ta stanowczo nie jest polecana w przypadku średnich i zaawansowanych deformacji, a jej skuteczność nawet w małych deformacjach u osób dorosłych jest przedmiotem sporów.  

Standardem w leczeniu większości deformacji o typie paluch koślawych u dorosłych jest wykonanie tzw. osteotomii, czyli kontrolowanego przecięcia kości. Istnieje wiele rodzajów tego zabiegu, dodatkowo przeciąć można zarówno I kość śródstopia, jak i paliczek podstawny palucha a nawet kość klinowatą przyśrodkową. Nie jest to zatem jednorodna grupa operacji, zatem skuteczność i efektywność procedur z tej grupy także są różne. Łagodny i średni stopień zaawansowania haluksów można wyleczyć dzięki operacji techniką osteotomii Chevrona. Polega ona na cięciu (w kształcie litery V) w okolicach głowy I kości śródstopia. Dzięki niej można przesunąć fragment kości w kierunku bocznym – do pozycji, w której przyjmie prawidłowe ustawienie – i unieruchomić poprzez wprowadzenie niewielkiej śruby z tytanu. Pacjent po operacji metodą Chevrona ma zakładany opatrunek (noszony do 4-6 tygodni po zabiegu) i powinien używać specjalnego obuwia pooperacyjnego.

Na korekcję haluksów pozwalają także osteotomia klinowa i półkolista. W trakcie pierwszej z nich wycina się klin kostny w obrębie kości, który jest następnie usuwany i przemieszczany w inne miejsce. Druga wykonywana za pomocą specjalnych półokrągłych ostrzy daje możliwość rotacji odłamów kostnych. Obie z metod były szeroko stosowane kilkadziesiąt lat temu, gdy do stabilizacji odłamów używano drutów. Obecnie straciły na popularności.

W przypadku umiarkowanej lub ciężkiej deformacji palucha można zastosować osteotomię Ludloffa, która jest rodzajem osteotomii trzonu. Polega ona na ukośnym cięciu w I kości śródstopia, prowadzącej do dużego palca. Przed zakończeniem cięcia umieszczana jest w niej śruba, wokół której obraca się kość w celu skorygowania deformacji haluksa, czyli prawidłowego położenia dalszego końca kości, co powoduje redukcję zniekształcenia stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Po tej czynności śruba jest dokręcana, a kość unieruchamiana przy pomocy dodatkowych śrub. W trakcie osteotomii Ludloffa wyrównywany jest także duży palec, którego staw koryguje się dzięki poluzowaniu więzadeł zewnętrznych i zebraniu torebki stawowej od strony przyśrodkowej. Osteotomia ta uważana jest za mało stabilną, zatem z znacznej części przypadków wymaga zastosowania gipsu. Między innymi ten aspekt ograniczył jej stosowanie w ostatnich latach.

Bardziej zaawansowane stadium deformacji wymaga przeprowadzenia np. osteotomii Scarf, podczas której przecina się I kość śródstopia na kształt litery „Z”. Podłużna linia pozwala na podzielenie kości na dwie części, które następnie są względem siebie przesuwane. Operacja ta jest techniką bezgipsową i pozwala na stabilne zespolenie odłamów za pomocą specjalnych tytanowych implantów. Dodatkowo możliwe jest korzystanie z butów pooperacyjnych już od następnego dnia od operacji, co znacznie usprawnia funkcjonowanie pacjenta. Osteotomia Scarf w doświadczonych rękach jest bardzo skuteczną i przewidywalną techniką operacyjną pozwalającą na korekcję średnich i dużych deformacji. 

W przypadkach bardzo zaawansowanych deformacji konieczne mogą być zabiegi polegające na usztywnieniu stawu. To tzw. artrodezy. Polegają one na usunięciu chrząstki stawu i części kości za pomocą piły, osteotomu lub łyżeczki kostnej w celu wytworzenia łoża kostnego z kości gąbczastej. Następnie chirurg układa staw w pozycji pożądanej korygującej deformację aby następnie stabilnie go unieruchomić. Odbywa się to za pomocą tytanowych śrub, specjalnych płytek, klamer lub innych implantów. W przypadku korekcji palucha koślawego stosowane są artrodezy stawów śródstopno-klinowatego oraz śróstopno-paliczkowego palucha.

Więcej o operacji pod adresem: operacjestopy.pl/zabiegi-operacyjne/operacja-haluksow-paluch-koslawy/

Reklama

Rekonwalescencja i rehabilitacja po operacji palucha koślawego

Po wykonanej operacji haluksów bardzo ważna jest rekonwalescencja i rehabilitacja, które zależą od zastosowanej metody zabiegu. Większość z nich wymaga dłuższego odpoczynku i ograniczonego obciążania operowanej stopy w specjalnym obuwiu przez ok. 6 tygodni. Powrót do pełnej sprawności może zająć około 2-3 miesiące. Przedtem należy jednak przejść rehabilitację (po kilku tygodniach od operacji), która polega na wykonywaniu ćwiczeń mających na celu wzmocnienie stawów i poprawę zakresu ruchów. Dodatkowo ważna jest terapia manualna, mobilizacje blizn pooperacyjnych i właściwie dobrana fizykoterapia.   

Reklama

Haluksy – leczenie nieoperacyjne

Operacja haluksów jest bardzo dobrym rozwiązaniem w przypadku leczenia tego schorzenia, ale należy pamiętać, że w przypadku łagodnych objawów można zastosować leczenie nieoperacyjne. Warto je wdrożyć już po zauważeniu pierwszych symptomów deformacji. Bardzo pomocne jest stosowanie specjalnie dobranej rehabilitacji - zwłaszcza mobilizacji przykurczonych tkanek, terapii manualnej oraz ćwiczeń wzmacniających osłabione mięśnie stopy. W sprzedaży można znaleźć kilka rodzajów zaopatrzenia ortopedycznego stosowanych w przypadku haluksów - kliny, separatory, aparaty odwodzące, żelowe wkładki i osłony do butów. Jednak skuteczność tych metod, według danych z literatury, nie jest jednoznacznie potwierdzona.

Kłopoty z haluksami wynikają często z czynników, którym możemy zawczasu zapobiec. Dotyczy to głównie kobiet, które powinny zrezygnować z chodzenia w niewygodnych butach na wysokim obcasie ze zwężanym noskiem na rzecz komfortowego obuwia. Do deformacji stopy przyczynia się także wielogodzinna praca stojąca oraz nadwaga. Nad pewnymi czynnikami można więc świadomie zapanować, aby nie narażać się na ostateczność w przypadku haluksów, jaką jest leczenie operacyjne.

Oceń artykuł

(liczba ocen 3)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!