Osteoporoza atakuje nagle


 
Mając 40 lat lub więcej oraz dobre samopoczucie, nie myślimy, że nasze kości zaczynają się już „odwapniać” tj. stopniowo tracić wapń kostny. Jednocześnie oprócz utraty wapnia dochodzi w kościach do zaburzenia mikrostruktury kości, co w konsekwencji znacznie osłabia kościec i zwiększa ryzyko złamań.

Osteoporoza, bo o niej mowa, nie boli i dlatego usypia naszą czujność, a tymczasem zbliżające się jesień i zima nie będą  nas rozpieszczać ładną pogodą. Mokre i śliskie lub oblodzone chodniiki czy nierówności terenu delikatnie przykryte śniegiem są przyczyną częstych upadków. Dobrze jeśli taki upadek kończy się tylko stłuczeniem. Nierzadko jednak dochodzi do złamania kości. I dopiero wtedy, podczas prześwietlenia radiologicznego, lekarz wykrywa nie tylko miejsce złamanie, ale również zaczyna podejrzewać osteoporozę. Tymczasem współczesna medycyna dysponuje możliwościami wczesnego wykrywania osteoporozy i metodami jej zapobiegania.

Sprawdź: Jak leczyć osteoporozę

Ilość tkanki kostnej i jej gęstość zmieniają się w zależności od  wieku i stanu zdrowia. Około 35 roku życia gęstość mineralna kości (tzw. BMD – bone mineral density) osiąga najwyższą wartość, po czym stopniowo wraz z wiekiem zmniejsza się. U mężczyzn ubytek wapnia z kości utrzymuje się na stałym poziomie przez cały czas, natomiast u kobiet przyspiesza się w okresie pierwszych 10 lat po menopauzie. Dlatego najbardziej zagrożone osteoporozą są kobiety w okresie menopauzy tj. przekwitania, kiedy niedobór hormonów żeńskich estrogenów nasila odwapnianie kości. Ale zagrożenie to dotyczy też kobiet nie będących jeszcze w okresie przekwitania, ale m. in. szczupłych, mało ruchliwych, palących papierosy, pijących dużo kawy, herbaty, unikających nabiału i słońca. Na rozwój osteoporozy wpływa też długotrwałe zażywanie doustnych leków kortykosteroidowych, leków przeciwpadaczkowych, hormonów tarczycy czy leków zobojętniających na zgagę.

Wykonaj nasz test i przekonaj się, czy osteoporoza zagraża również tobie

Rozwój choroby

Osteoporoza rozwija się przez wiele lat bezobjawowo. Zwykle pierwsze dolegliwości pojawiają się wtedy, gdy choroba jest już zaawansowana. Mogą to być bóle kręgosłupa lub stawów, obniżenie wysokości ciała związane ze zmianą kształtu pleców na skutek zapadania się odwapnionych trzonów kręgów (charakterystyczna zgarbiona sylwetka z głową wysuniętą do przodu) lub wspomniane już złamanie kości. Dlatego w pełni uzasadnione jest określanie tej choroby mianem "podstępnej".

Złamania kości związane z osteoporozą  częściej występują u kobiet i dotyczą  przede głównie kości udowej, trzonów kręgów i kości promieniowej w okolicy nadgarstka. Najgroźniejsze są złamania szyjki kości udowej, które prowadzą do inwalidztwa.

Współczesne metody diagnostyczne pozwalają bardzo precyzyjnie określić gęstość i strukturę kości. Do najczęściej stosowanych z nich należy densytometria DEXA (dwufotonowa absorpcjomeria rentgenowska), która ocenia gęstość mineralną kości tzw. BMD (Bone Mineral Density)  w obrębie kręgosłupa i kości udowej. Gęstość mineralną kości wyraża się w odchyleniach standartowych tzw. SD (Standard Deviation) w odniesieniu do opracowanej wcześniej szczytowej masy kostnej populacji ludzi młodych i zdrowych. Wartości te określa się jako wskaźnik T  tzw. T-score.

Wynik określany jest jako wskaźnik T (T-score) mówi nam, że:

• T-score do 1 – norma

• T-score 1-2,5 – mała masa kostna czyli osteopenia

• T-score powyżej 2,5 – osteoporoza.

Badanie densytometryczne wykorzystujemy nie tylko do rozpoznania osteoporozy, ale i do oceny efektów leczenia. Do innych metod diagnostycznych, które umożliwiają dokładną ocenę struktury kości zaliczamy np.: ilościową ultrasonografię, absorpcjometrię radiograficzną, ilościową tomografię komputerową.

Najważniejszym celem zapobiegania i leczenia osteoporozy jest ograniczenie częstości złamań kości. Badanie to można wykonać w Poradniach Endokrynologicznych lub Leczenia Menopauzy albo w ramach akcji przesiewowych w Przychodniach Podstawowej Opieki Zdrowotnej.

Już  od dziś zadbajmy o swoje kości, aby jak najdłużej były mocne i odporne na złamania. Ważne przy tym jest ułożenie swojej diety tak, by nie zabrakło w niej wapnia i witaminy D3. Unikajmy używek i zadbajmy o codzienną porcję ruchu. Wymaga to:

• diety bogatej w wapń i witaminę D3,

• regularnych ćwiczeń (najefektywniejsze dla kości są ćwiczenia z obciążeniem i ćwiczenia kombinowane, ponieważ wtedy na kościec działają siły o dużej zmienności. Pożyteczne są również marsze i spacery. Korzystnie wpływają również ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu.).

U kobiet po menopauzie oraz osób starszych wskazane jest dodatkowe podawanie ok. 1000 mg wapnia najlepiej w połączeniu z witaminą D3.jako tzw. suplementacja wapnia i witaminy D3. Witamina ta zwiększa bowiem wchłanianie wapnia w jelitach. Witaminę D3 należy podawać wraz z wapniem.

Ważne jest również zmniejszenie ryzyka upadków u osób w starszym wieku, np. przez usunięcie z otoczenia przedmiotów stwarzających ryzyko upadku np. dywaników, progów, nierowności terenu oraz unikanie leków nasennych i uspokajających, które osłabiają refleks.