Osteoporoza, cichy złodziej kości – przyczyny, objawy, profilaktyka

Kiedy mówimy o chorobach cywilizacyjnych? Najczęściej decyduje o tym ich globalny zasięg oraz wpływ rozwoju cywilizacji na występowanie oraz skalę zachorowań. W tym kontekście nie należy się dziwić, że osteoporoza została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za chorobę cywilizacyjną. Szacuje się bowiem, że w krajach Unii Europejskiej z powodu osteoporozy co 30 sekund dochodzi do złamania.

Osteoporoza – to trzeba wiedzieć

Na pewno trzeba poznać bliżej tę chorobę, szczególnie, że jest ona w ścisłej korelacji z wiekiem, a upływ czasu dotyczy niestety wszystkich, niezależnie od statusu czy miejsca zamieszkania. Osteoporoza, zwana również zrzeszotnieniem kości, prowadzi do stopniowego zaniku tkanki kostnej, w konsekwencji zaś do coraz większej podatności na złamania, nawet przy drobnych urazach czy niegroźnych upadkach. Najczęściej, zwłaszcza na wczesnym etapie, dochodzi do bolesnych złamań kręgów, następnie do złamania kości udowej.

Wyróżniamy trzy typy osteoporozy:

  • pomenopauzalną – o dużej dynamice, chorują kobiety po 50-60 roku życia, najczęściej pojawiają się złamania kości nadgarstka albo przedramienia,
  • starczą – dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, a zanik kości przebiega wolniej, dochodzi często do złamań kręgów biodrowych,
  • wtórną – może być wywołana przez inne schorzenia, leki.

Niestety statystyki są bezlitosne – ok 50% pacjentów w wyniku złamań doznaje trwałego upośledzenia zdolności poruszania się. W przypadku osteoporozy liczby są naprawdę bezlitosne – w Polsce choruje na nią ok. 3 mln osób, a zagrożonych jest aż 8 mln.

Przyczyny osteoporozy

Choroba może dotknąć pacjentów płci żeńskiej i męskiej, jednakże zdecydowanie częściej chorują kobiety, ponieważ zanik tkanki kostnej jest związany z niedoborem estrogenów, a to z kolei efekt upływu czasu, dojrzewania i menopauzy. W przypadku niebezpiecznej choroby jaką jest osteoporoza przyczyny dzielą się na takie, które są od nas niezależne i te, na które mamy wpływ.

Czynniki niezależne od chorego to:

  • płeć żeńska (kobiety chorują częściej),
  • wiek,
  • zakończenie miesiączkowania przed 40 rokiem życia, szczególnie po usunięciu jajników,
  • dziedziczona skłonność do złamań i osteoporozy,
  • niektóre choroby, np. tarczycy, wątroby, nerek, jelit i stawów.

Na te przyczyny możemy mieć wpływ:

  • aktywność fizyczna,
  • niewystarczająca ilość wapnia w diecie,
  • leki (m.in. sterydy, leki przeciwpadaczkowe, uspokajające, zmniejszające krzepliwość),
  • papierosy,
  • spożycie dużych ilości alkoholu.

W przypadku kobiet wiek ma szczególne znacznie. Należy jednak pamiętać, że choć osteoporozę kojarzy się z menopauzą, proces utraty tkanki kostnej zaczyna się po 30 roku życia, a nasila w okresie menopauzalnym.

Czytaj też >>> OSTEOPOROZA - SPRAWDŹ, CZY JESTEŚ W GRUPIE RYZYKA

Na jakie objawy zwracamy uwagę?

Problem z osteoporozą polega m.in. na tym, że przez długi czas nie daje praktycznie żadnych sygnałów ostrzegawczych. Właśnie dlatego często nazywa się ją cichym złodziejem kości. Niestety w przypadku osteoporozy objawy to już złamania, które pojawiają się w zaawansowanym stadium choroby, często przy pozornie niegroźnych upadkach, a nawet bez żadnych urazów fizycznych, mechanicznych. Warto również zwrócić uwagę na czynniki takie jak zmniejszenie lub większe zaokrąglenia pleców oraz szybkie wahania masy ciała, szczególnie spadek.

Ratunek w profilaktyce

Niezwykle istotną kwestią, jeśli chodzi o osteoporozę i jej przyczyny, jest podaż wapnia. Można uznać, że jest to dobra wiadomość, ponieważ otwiera przed nami spore możliwości w zakresie zapobiegania. Warto bowiem wiedzieć, że podstawy profilaktyki to:

  • dieta bogata w wapń i witaminę D3,
  • odpowiednia aktywność fizyczna,
  • właściwa masa ciała,
  • unikanie nikotyny, alkoholu.

W przypadku kobiet rośnie zapotrzebowanie na niezwykle ważny w tym kontekście wapń, właśnie w związku ze spadkiem produkcji estrogenu odpowiedzialnego m.in. za tworzenie tkanki kostnej.

Co z tym wapniem?

Dlaczego właśnie wapń jest tak ważny w przypadku zapobiegania osteoporozie? Jest to bowiem podstawowy składnik mineralny organizmu człowieka, a 99% tego minerału znajduje się w kościach i zębach, dla których jest najważniejszym elementem budulcowym. Znaczenie wapnia jest nie do przecenienia:

  • jest niezbędny dla zdrowych kości i mocnych zębów,
  • wspiera prawidłowe funkcjonowanie mięśni i krzepliwość krwi,
  • bierze udział w procesie przekazywania informacji międzykomórkowych,
  • uczestniczy w funkcjonowaniu enzymów trawiennych.

Jak łatwo się domyślić podstawą działań profilaktycznych będzie prawidłowa dieta bogata w wapń, który znajdziemy w wielu produktach spożywczych m.in. w:

  • mleku i przetworach mlecznych,
  • roślinach strączkowych, warzywach kapustnych i owocach,
  • rybach morskich,
  • orzechach, nasionach sezamu, maku i słonecznika,
  • kaszy gryczanej i jaglanej,
  • przetworach zbożowych,
  • zdrowych tłuszczach – np. oliwa, olej lniany i rzepakowy.

Wapń – suplementacja jako wsparcie profilaktyki i leczenia

W przypadku ryzyka albo stwierdzonych niedoborów wapnia jednym z rozwiązań jest suplementacja rożnego rodzaju preparatami.

Warto jednak wiedzieć jakie są wskazaniami do przyjmowania preparatów wapniowych:

  • zwiększone zapotrzebowania na wapń (np. okres intensywnego wzrostu, ciąża, laktacja),
  • niska podaż wapnia w diecie,
  • niektóre schorzenia (np. przewlekła niewydolność nerek, zaburzenia wchłaniania),
  • profilaktyka i wsparcie w leczeniu osteoporozy,
  • długotrwałe unieruchomienie i rekonwalescencja po złamaniach kości.

Nie zapominamy także, aby zawsze przed przyjmowaniem jakiegokolwiek suplementu diety czy leku, zapoznać się z jego ulotką, w tym również z przeciwwskazaniami. W przypadku poważnych problemów ze zdrowiem należy zawsze skonsultować się z lekarzem!

Artykuł partnera.

Powiązane artykuły
  1. 8 sposobów na walkę z osteoporozą – superjedzenie dla mocnych kości
  2. Choroby wyczytane z genów
  3. Jak zapobiegać osteoporozie w NZJ?
  4. Nieswoiste choroby zapalne jelit a osteoporoza
  5. Osteoporoza - jak leczyć?
Oglądaj w MedMeTV
  1. Ćwiczenia terapeutyczne przy zawrotach głowy
  2. Alergia: czy powiększony migdałek może być wynikiem alergii?