Problemy ze snem? Pomoże kozłek lekarski

Najważniejsze właściwości kozłka lekarskiego związane są z problemami ze snem. Dwie substancje biologicznie czynne odpowiedzialne za działanie rozkurczowe i uspokajające kozłka to kwas walerianowy oraz olejek eteryczny. Łagodzą one stany niepokoju oraz bezsenność i problemy z zasypianiem, które związane są z zaburzeniami prawidłowej pracy układu nerwowego.

Ponadto surowce zielarskie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) mają działanie moczopędne, wykrztuśne i przeciwcukrzycowe. Poprzez stymulację wydzielania soków trawiennych roślina ta poprawia pracę całego układu pokarmowego.

Kozłek lekarski

Kozłek (inne nazwy: waleriana, kocia trawa, odolan, daldrian, stoniebo) jest zbiorowym gatunkiem, który obejmuje kilka odmian roślin różniących się od siebie budową anatomiczną, jak np. kształt liści czy wysokość łodygi.

Surowcami zielarskimi kozłka lekarskiego są korzenie (Radix valerianae) oraz kłącza (Rhizoma valerianae). Waleriana jest rośliną miododajną, którą pozyskuje się ze specjalnych upraw. Swoją nazwę kozłek zawdzięcza specyficznemu zapachowi, który po wysuszeniu nabierają kłącza i korzeń. Zapach ten kojarzy się z wonią kozła. Surowce zielarskie waleriany zawierają: irydoidy (walepotriaty), olejek eteryczny (od 0,5 do 2%), związki trójterpenowe (np. walerozyd A), seskwiterpeny (jak np. kwas walerenowy), garbniki i sole mineralne. Ususzony surowiec kozłka należy przechowywać w szczelnym pojemniku, w chłodnym i suchym miejscu.

Zobacz też: Kolendra – albo ją pokochasz, albo znienawidzisz.

Ekstrakty z korzenia kozłka lekarskiego są składnikiem wielu preparatów, które działają samodzielnie lub w połączeniu z innymi substancjami. Prawidłowo przetworzony i odpowiednio dawkowany korzeń waleriany jest bardzo skutecznym lekiem uspokajającym i przeciwskurczowym.

Spożywany może być w postaci świeżo wyciśniętego soku, herbaty, nalewek czy drażetek. Kozłek ma nieprzyjemny smak i zapach, dlatego najczęściej występuje w połączeniu z innymi roślinami leczniczymi, takimi jak melisa czy chmiel.

Leczenie za pomoca kozłka lekarskiego

Zewnętrznie można stosować preparaty zawierające kozłka lekarskiego w przypadku łupieżu oraz łojotoku. Napar z tej rośliny polecany jest przy zapaleniu spojówek. Zaleca się, aby przemywać nim oczy kilka razy w ciągu dnia. W kosmetyce wyciągi z waleriany dodawane są do płynów do kąpieli o przeznaczeniu relaksacyjnym oraz jako składnik toników do przemywania twarzy przy trądziku.

Jak wyżej wspomniano, preparaty zawierające ziele kozłka lekarskiego skracają czas zasypiania, redukują nocne wybudzanie się oraz polepszają jakość snu. Wyciągi z waleriany polecane są przy zaburzeniach czynności akcji serca na tle nerwowym i w depresji, a także w stanach pobudzenia nerwowego. Dzięki silnym właściwościom odprężającym i uspokajającym, zimne wyciągi stosowane są w przypadku bezsenności. Ponadto ziele kozłka polecane jest przy przemęczeniu umysłowym, bólach migrenowych, stanach skurczowych żołądka i jelit, a także przy epilepsji i w okresie przekwitania.

1 łyżkę dobrze rozdrobnionego korzenia kozłka należy zalać 1,5 szklanki wrzącej wody, a następnie całość przykryć i pozostawić na 40 minut. Po tym czasie napar odcedzić i pić po 1/4- 1/3 szklanki 2-3 razy dziennie po posiłku.

Nie wolno zażywać preparatów zawierających kozłek lekarski równocześnie z innymi farmakologicznymi środkami uspokajającymi i działającymi nasennie. Zakaz ten dotyczy przede wszystkim silnych leków, które zapisywane są na receptę. Można natomiast stosować walerianę z innymi ziołami o działaniu uspokajającym (takimi jak melisa czy chmiel).

Zażywanie dużej ilości preparatów zawierających walerianę może spowodować kołatanie serca oraz bóle głowy. Po 2-3 tygodniach stosowania kozłka należy robić kilkudniowe przerwy.

Zobacz: Skąd nasz mózg wie, że należy iść spać?

Czytaj także: Co się dzieje w naszym mózgu podczas snu?

Źródła:

  • Wielgosz T., Wielka księga ziół polskich, Wydawnictwo Elipsa, Poznań.
  • Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1987.
  • „Klasztorna apteka – zioła ojca Kiliana”, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2008.

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA