Rak trzustki – białka na celowniku

Specjaliści podkreślają, że rak trzustki bywa niezwykle trudny w leczeniu. W wielu sytuacjach za duży postęp uznają odrobinę lepsze zrozumienie mechanizmów powstawania choroby. Nowe terapie, choć jeszcze nie czynią przełomu, mogą ułatwić zmagania z nowotworem.

Jedna z takich wzbudzających nadzieję terapii dotyczy okresu przed chemioterapią. Przez cztery tygodnie pacjent poddawany jest kuracji z wykorzystaniem leku celowanego. Zdaniem badaczy z Uniwersytetu Michigan usprawnia to przebieg leczenia u części pacjentów w zaawansowanym stadium raka.

Lek na raka trzustki

Wspomniany lek to GDC-0449, który blokuje szlaki sygnałowe białka zwanego Sonic Hedgehog (Jeż Sonic), częściowo blokując jego funkcje. Białko to odpowiada za regulację organogenezy, czyli tworzenia się i rozwoju narządów u zarodków ssaków, a więc także człowieka. Pierwowzorem nazwy jest bohater serii gier komputerowych – jeż imieniem Sonic. Embriony muszek owocowych, pozbawione funkcjonalnej kopii tego związku, pokryte są wypustkami i bardzo przypominają postać wspomnianego jeża.

Zobacz wideo: Jak rozpoznać raka trzustki?

W przebiegu choroby nowotworowej ścieżki „jeżowego białka” są aktywne, co zdaniem badaczy wpływa na charakterystykę i rozwój Rak trzustki">nowotworu trzustki i sprawia, że jest trudniejszy w leczeniu – utrudniona jest odpowiednia penetracja lekami.

Na tej podstawie naukowcy wysunęli hipotezę, że podawanie pacjentom GDC-0449 przed chemioterapią powinno poprawić jej skuteczność. Pierwsze wyniki pokazują, że być może jest to właściwy sposób leczenia. Warto nadmienić, że lek GDC jest już stosowany w przypadkach raka podstawnokomórkowego skóry – występuje pod nazwą Vismodegib (nazwa handlowa Erivedge).

Zobacz: Jak rozpoznać raka trzustki?

W trakcie pierwszych prób nowej terapii 21 pacjentów z nieleczonym wcześniej rakiem trzustki z przerzutami zażywało przez cztery tygodnie GDC w postaci jednej pigułki dziennie. Po tym okresie przechodzili chemioterapię z wykorzystaniem gemcytabiny – leku działającego toksycznie na komórki nowotworowe, stosowanego m.in. w nieoperacyjnych postaciach raka trzustki.

Biopsje – wykonane przed podaniem leku i po trzech tygodnia stosowania – wykazały skurczenie się guza u pięciu pacjentów oraz jego ustabilizowanie u kolejnych czterech. Stabilizacja oznacza w tym przypadku, że guz nie rośnie ani nie kurczy się. Lek wykazał szczególnie dużą skuteczność u pacjentów z silną ekspresją białka Sonic Hedgehog.

Uczeni podkreślają, że poziom tego białka jest zwykle wysoki w komórkach macierzystych nowotworu. Część tych komórek obserwuje się również w innych postaciach raka. Nie tylko napędzają one wzrost guza, ale przyczyniają się do jego odporności na standardowe terapie, jak chemioterapia czy naświetlanie.

Wstępne wyniki nie wprawiły badaczy w euforię. Wykazano jednak, że z procedurą nie wiążą się dodatkowe ani toksyczne czynniki. Następnym krokiem ma być przeprowadzenie próby losowej.

Oczywiście, celowane działanie GDC-0449 to nie jedyny aspekt poszukiwania nowych i efektywnych terapii. Naukowcy z City of Hope Cancer Center w Duarte zwrócili uwagę na białko RLIP76. Badania na myszach wykazały, że w czasie jego aktywności komórki rakowe niezwykle skutecznie opierają się próbom leczenia.

Testy ujawniły, że zablokowanie jego właściwości u małych gryzoni skutkowało dużą regresją (zmniejszanie się guza pod wpływem terapii) lub całkowitym zanikiem nowotworu.

Uzyskany efekt związany był z zatrzymaniem specyficznych funkcji, jakie pełniło białko w komórkach nowotworu. RLIP76 uczestniczyło w przenoszeniu zabójczych dla guza związków podawanych w trakcie chemioterapii i wytwarzanych podczas naświetlania. Proces był tak wydajny, że substancje były usuwane poza ciało komórek rakowych, zanim zdołały wywołać jakiekolwiek zmiany. W wyniku terapii działalność białka została zahamowana, a substancje lecznicze przestały być wydalane poza ciało komórek rakowych, prowadząc do ich obumierania.

Zniesienie aktywności białka najprawdopodobniej sprawiło także, że komórki nowotworu odrzucały cukry, cholesterol i trójglicerydy dostarczane z krwią. Obudziło to nowe nadzieje wśród uczonych. Być może dzięki badaniom nad RLIP76 nie tylko uda się znaleźć skuteczny sposób na raka trzustki, ale także wspomóc terapie stosowane w cukrzycy. Jest to tym istotniejsze, że chorzy na cukrzycę częściej zapadają na nowotwory, również raka trzustki.

Zobacz: Rak trzustki – białka na celowniku

Czytaj też: Trzustka – co powinieneś o niej wiedzieć?

Czytaj też: Skaza białkowa u dorosłych - objawy, przyczyny i dieta

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA