Refluks żołądkowo-przełykowy - objawy i leczenie

Pacjent z problemem refluksu
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Refluks żołądkowo-przełykowy to choroba ludzi żyjących w pośpiechu. Fast foody, gotowe dania, zbyt obfite i smażone posiłki powodują, że z uciążliwymi objawami refluksu boryka się coraz więcej osób. Choroby nie wolno lekceważyć, bo nieleczony refluks prowadzi do groźnych powikłań, w tym rozwoju nowotworów.

Refluks żołądkowo-przełykowy to zmora mieszkańców wysoko rozwiniętych krajów, szacuje się, że uciążliwe objawy refluksu codziennie dotykają 10 procent mieszkańców tych krajów, a raz w tygodniu nawet 20 procent. Wszystkiemu winny jest stres, jedzenie w pośpiechu, niezdrowa dieta, nadmiar kawy i alkoholu. Ryzyko zachorowania wzrasta też wraz z wiekiem, ale w grupie ryzyka znajdują się również  kobiety ciężarne. Z powodu refluksu żołądkowego cierpi nawet 80 procent ciężarnych w trzecim trymestrze ciąży.

Refluks - co to takiego?

Choroba refluksowa żołądka to nic innego, jak cofanie się treści pokarmowej i soków żołądkowych do przełyku. Dzieje się tak dlatego, ponieważ zwiotczeniu ulega mięsień zwieracza przełyku, który znajduje się u wejścia do żołądka. W trakcie przełykania mięsień ten naturalnie się rozluźnia na kilka sekund umożliwiając nam połykanie pokarmów i śliny. Po tym czasie powinien się obkurczyć, ale w patologicznych stanach nadal jest wiotki (u niektórych nawet przez minutę), ułatwiając w ten sposób cofanie się kwaśnej treści do przełyku.

Refluks żołądkowo przełykowy - objawy

Oprócz treści żołądkowej, która wyczuwalna jest w przełyku, a nawet jamie ustnej, refluks może objawiać się częstym odbijaniem się po zjedzonym obfitym posiłku, uczuciem pieczenia w przełyku, chrypką, kaszlem, próchnicą, nieprzyjemnym zapachem z ust. Czasem refluks jest tak silny, że prowadzi do wymiotów. Objawy nasilają się w nocy, gdy leżymy lub w dowolnych porach dnia, w trakcie skłonów. W skrajnych sytuacjach może pojawić się krwawienie z przełyku, a nawet utrata masy ciała. Jednym z objawów refluksu jest także piekący ból za mostkiem, który przypomina ból sercowy i bywa mylony z zawałem serca.

Refluks żołądkowy - przyczyny

Oprócz ciężarnych, u których refluks jest spowodowany uciskiem płodu na żołądek i zmianami hormonalnymi (progesteron osłabia mięsień zwieracza dolnego przełyku), w grupie ryzyka choroby refluksowej żołądka znajdują się:

  • osoby starsze
  • pacjenci z nieprawidłową czynność dolnego zwieracza przełyku
  • osoby chorujące na zaburzenia opróżniania żołądka
  • osoby otyłe, u których zwiększa się ciśnienie brzuszne
  • chorzy z przepukliną rozworu przełykowego
  • pacjenci po operacjach żołądka
  • palacze
  • osoby nadużywające alkoholu
  • osoby pijące nadmierne ilości kawy
  • osoby bardzo nerwowe

Choroba refluksowa częściej występuje też u cukrzyków i pacjentów z zaburzeniami hormonalnymi. Nieprzyjemne objawy mogą wywołać również niektóre leki, zwłaszcza tabletki antykoncepcyjne, leki nasercowe i na nadciśnienie tętnicze.

Choroba refluksowa dotyka coraz więcej mieszkańców krajów wysoko rozwiniętych, bo częściej jedzą oni fast foody, kupują w sklepach gotowe dania do podgrzania, jedzą szybko, nieregularnie i zbyt obficie. 

Choroba refluksowa - diagnostyka

Refluks żołądkowo-przełykowy ma na tyle charakterystyczne objawy, że stosunkowo łatwo go zdiagnozować na podstawie wywiadu lekarskiego. Rozszerzona diagnostyka obejmuje badanie endoskopowe, które dzięki specjalnej kamerze pozwala na sprawdzenie stanu zwieracza dolnego przełyku. Badanie zwane manometrią rejestruje zmiany ciśnienia i pozwala wykryć nieprawidłowe napięcie zwieracza przełyku za pomocą specjalnej sondy umieszczonej w przełyku. Lekarz może także zlecić pacjentowi badanie mierzące kwaśność w przełyku

Choroba refluksowa - powikłania

Refluks żołądkowy nie jest tylko przykrą dolegliwością, nieleczony potrafi doprowadzi do wielu poważnych powikłań, dlatego pacjent z refluksem powinien szukać pomocy gastrologa. Zaniedbana dolegliwość może doprowadzić do rozwoju różnych chorób, w tym do:

  • zapalenia przełyku i gardła
  • tzw. przełyku Barretta (stan przedrakowy)
  • gruczolakoraka
  • raka złącza żołądkowo-przełykowego
  • raka płaskonabłonkowego przełyku
  • zapalenia krtani
  • astmy oskrzelowej
  • próchnicy
  • zapalenia zatok
  • zapalenia ucha środkowego
  • zwłóknienia płuc
  • nadżerek błony śluzowej przełyku
  • wrzodów żołądka

Refluks leczenie

W pierwszej kolejności trzeba zmienić dietę i nawyki żywieniowe. Z jadłospisu musimy wyeliminować:

  • alkohol
  • kawę
  • czarną herbatę
  • kakao
  • ostre przyprawy
  • napoje gazowane
  • cytrusy
  • czosnek i cebulę
  • sok pomidorowy
  • paprykę
  • kapustę
  • grube kasze i razową mąkę
  • rośliny strączkowe

Jeśli objawy nie miną konieczne jest włączenie leczenia farmakologicznego. Wśród leków na refluks można wymienić te, które są dostępne bez recepty i zawierają substancje zobojętniające soki żołądkowe: związki glinu, wapnia, magnezu i kwasu alginowego.

Lekarz może przepisać również leki hamujące produkcję soków żołądkowych i poprawiające funkcjonowanie zwieracza oraz osłaniające błonę śluzową przełyku. Gdy pacjent nie odczuwa poprawy po farmakoterapii, może zostać skierowany na laparoskopową operację refluksu.

Refluks przełyku domowe sposoby

Kiedyś popularnym domowym sposobem na złagodzenie objawów refluks było wypicie szklanki mleka. Dziś jednak lekarze tego nie zalecają, ponieważ okazało się, że mleko powoduje jeszcze większe wydzielanie kwasu żołądkowego. Ulgę przy refluksie powinno przynieść picie niegazowanej wody mineralnej. Dieta w chorobie refluksowej powinna zawierać dania gotowane, przecierane, o niewielkiej objętości. Wskazane są:

  • chude ryby
  • chudy drób
  • jaja
  • twaróg
  • lekkostrawne tłuszcze
  • jasne pszenne pieczywo
  • gotowaną marchew, dynię i buraki

W diecie refluksowej dozwolone są również banany, brzoskwinie, morele i gotowane jabłka. Owoce trzeba jednak obrać ze skórki

Refluks u dzieci

Refluks może pojawiać się u dzieci do drugiego roku życia, bo w tym czasie nie zostały jeszcze w pełni rozwinięte mechanizmy zapobiegające cofaniu się treści żołądkowych do przełyku. Jeśli refluks występuje u starszych dzieci może być oznaką choroby i powinien być skonsultowany z lekarzem i leczony.  

Czytaj więcej: Choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa u dzieci

Oceń artykuł

(liczba ocen 17)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA