Soki, napoje, nektary – co wybrać?

Naturalne, niskokaloryczne, pełne witamin i oczywiście „kształtujące sylwetkę”. Taki obraz napojów, soków oraz nektarów kreują media – rzeczywistość jest jednak nieco bardziej skomplikowana.

Od dziecka słyszeliśmy, że soki czy nektary owocowe to „samo zdrowie”. I słusznie – o ile napoje te spożywane były od czasu do czasu i nie zastępowały nam wody. Produkowane naturalnymi sposobami domowe soki i kompoty pozbawione są też barwników i sztucznych konserwantów. Z kolei ich odpowiedniki na sklepowych półkach mają ściśle określony skład, z którym warto się zapoznać, zanim włączymy je do naszego menu.

Czytaj też: Woda mineralna – pij na zdrowie! Ale jaką?

Soki ze sklepu

Także i dziś o sokach mówi się w kontekście dzieci – wynika to jednak z pobudek marketingowych. Według badań wzrost spożycia napojów niegazowanych (głównie soków) uzależniony jest od obecności w rodzinie najmłodszych domowników. Najważniejszy jest okres przedszkolny, kiedy to do jadłospisu dziecka trafiają na stałe różnego rodzaju przetwory owocowo-warzywne.

Starszych konsumentów do picia soków przekonywać mają z kolei reklamy, w których osoba trzymająca w ręku kartonik jest przedstawiana jako człowiek sukcesu. Z tym że „orzeźwienie” może przyjść nie po wypiciu szklanki proponowanego nam płynu, a po przeczytaniu etykiety na opakowaniu. No bo jak wytłumaczyć fakt, że zamiast poziomek w składzie napoju owocowego jest tylko ich aromat, a kupiony produkt nie jest sokiem, a nektarem? Po części to wina producentów, którzy ukrywają niewygodne dla nich informacje, częściej jednak sami zachowujemy się nieodpowiedzialnie – kupujemy oczami i rzadko kiedy sprawdzamy skład produktów.

Czytaj też: Czy soki owocowe mogą być szkodliwe dla zdrowia?

Zdrowy konsument to świadomy konsument. Jeśli nie wiemy, co powinniśmy wybrać do picia, warto dowiedzieć się, że – zgodnie z definicją Zakładu Technologii Przetworów Owocowych i Warzywnych – napoje owocowe (warzywne) dzielą się na trzy kategorie: soki, napoje i nektary. Ich skład kontroluje też rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 2003 roku, które oparte zostało na dyrektywie Unii Europejskiej. Jeśli więc nie jesteśmy pewni, kiedy sok jest sokiem, a nektar nektarem, przypominamy:

Sok:

  • musi pochodzić z owoców (warzyw) lub koncentratu owocowego,
  • można do niego dodawać wodę, aromat, może też zawierać kawałki miąższu,
  • może zawierać substancje słodzące lub substancje zakwaszające (oba procesy nie mogą jednak występować razem – w przypadku soku producent musi się zdecydować tylko na jedną korektę smaku),
  • informacja, że sok jest z dodatkiem cukru, musi znaleźć się na opakowaniu (jeśli zawartość cukru przekracza 15 g na litr – poniżej tej granicy producent nie musi umieszczać takiej informacji; ilość cukru w soku nie może przekroczyć jednak 150 g na litr),
  • do soku można dodawać m.in. witaminę C, beta-karoten, składniki mineralne (np. wapń, potas, magnez).

Nektar:

  • sok albo przecier owocowy to tylko część zawartości nektaru – pozostałe składniki to m.in. woda, cukier (lub miód), kwas cytrynowy, ale też np. aromaty owocowe,
  • minimalna zawartość soku lub przecieru owocowego w nektarze jest ściśle określona dla każdego owocu: przykładowo dla czarnych porzeczek wynosi ona 25 proc., truskawek – 40 proc., jabłek i gruszek – 50 proc. itd.,
  • może zawierać zarówno substancje zakwaszające, jak i słodzące.

Napój:

  • jego skład nie jest regulowany żadną dyrektywą, dlatego zawartość soku owocowego może być w napoju dowolna,
  • w smaku zwykle nie przypomina soku owocowego (jeśli przypomina, jest to zwykle zasługa dodanych aromatów),
  • oprócz małej ilości soku owocowego zawiera m.in. wodę, cukier, kwas cytrynowy, aromaty.

Choć zgodnie z powyższym zestawieniem najzdrowsze wydają się soki (napoje nie mają prawie wartości odżywczych, a mieszanina kwasów i cukrów w nektarach sprzyja próchnicy), i z ich spożyciem też wiążą się zagrożenia. Mimo iż w sokach naturalne składniki odżywcze poddawane są ulepszeniom tylko w minimalnym stopniu, nie powinniśmy pić ich codziennie. Soki, szczególnie te dosładzane, podnoszą poziom cukru we krwi (ważna informacja dla cukrzyków i osób z nadwagą!). Warto więc czasem zastąpić szklankę soku np. jabłkiem czy owocami, które zawierają dużo wody, np. winogronami, brzoskwiniami czy agrestem.

Nie jest też wskazane, by w przy wysiłku fizycznym uzupełniać w organizmie braki wody sokami owocowymi – podobnie jak napoje mleczne mają one wyższe ciśnienie osmotyczne niż to, które znajduje się w płynach ustrojowych człowieka, i dość wolno wchłaniają się do przewodu pokarmowego. Pragnienie lepiej ugasi sok rozcieńczony wodą.

Zobacz: Produkty, których nie powinieneś trzymać w lodówce

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA