Szczepionka na pneumokoki - kiedy szczepić? Czy warto?

Szczepienie dziecka na pneumokoki
Źródło: 123RF
Szczepionka na pneumokoki dwa lata temu została wpisana do kalendarza szczepień obowiązkowych. Zatem często zadawane przez rodziców pytanie „pneumokoki – szczepić czy nie” straciło rację bytu. Zobacz, czym jest szczepionka na pneumokoki, kiedy szczepić na pneumokoki, jakie może wywoływać powikłania, czy gorączka po szczepieniu na pneumokoki jest groźna?

Szczepionka na pneumokoki – przed czym chroni?

Szczepionka na pneumokoki ma stanowić barierę dla bakterii dwoinki zapalenia płuc Streptococcus pneumoniae. Jest to bakteria tlenowa, należąca do paciorkowców. Większość jej szczepów nie jest groźna, jednak istnieje kilkanaście takich, które mogą stanowić śmiertelne zagrożenie, zwłaszcza dla dzieci i osób o obniżonej odporności. Szczepionkę na pneumokoki podajemy, by chronić dzieci przede wszystkim przed zapaleniem opon rdzeniowo-mózgowych, a także zapaleniem płuc oraz oskrzeli. Ponadto pneumokoki wywołują zapalenie zatok, ucha środkowego, otrzewnej, osierdzia, kości, stawów oraz szpiku. Bakterie dwoinki zapalenia płuc mogą również być odpowiedzialne za posocznicę, czyli śmiertelną sepsę.

Pneumokoki – szczepić czy nie?

Na ryzyko zakażenia pneumokokami narażone są przede wszystkim dzieci mające regularny kontakt z innymi maluchami. Pneumokokami ciężko zarazić się w domu, na spacerze czy w czasie incydentalnych zabaw. Do niedawna część lekarzy na pytanie, co robić ze szczepionką na pneumokoki – szczepić czy nie, odpowiadało, że tak, ale dopiero przed wysłaniem dziecka do żłobka czy przedszkola. Obecnie to pytanie, nabrało nowego wymiaru. Szczepionka na pneumokoki od dwóch lat znajduje się w tak zwanym kalendarzu szczepień obowiązkowych, czyli wydawanym co 12 miesięcy komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczącym programu szczepień ochronnych na dany rok. Obowiązkiem przyjęcia szczepionki na pneumokoki objęte są wszystkie dzieci urodzone po 31 grudnia 2016 roku.

Szczepionka na pneumokoki – kary za brak szczepienia

Rodzice, którzy nie zgodzą się na podanie dziecku szczepionki na pneumokoki muszą się liczyć z tym, że będą ścigani przez służby sanitarne do skutku, ryzykując przy tym bardzo dotkliwe kary. Teoretycznie wojewoda właściwy dla miejsca zamieszkania może nałożyć z powodu nie podania szczepionki na pneumokoki aż 5 kar o wartości 10. tysięcy złotych każda. Ze względu na skuteczny przepływ informacji między przychodniami, Sanepidem oraz organami administracyjnymi, szansa uniknięcia kary jest niewielka.

Zobacz: Szczepionka DTP (błonica, tężec, krztusiec) - czym jest?

Kiedy szczepić na pneumokoki?

Kiedy szczepić na pneumokoki? Odpowiedź na to pytanie wynika obecnie z kalendarza szczepień. Po raz pierwszy dziecko powinno otrzymać szczepionkę na pneumokoki w wieku 6-8 tygodni. Druga dawka szczepionki na pneumokoki wpisana jest w kalendarz szczepień w 4 miesiącu życia (po ukończeniu 14 tygodni, około 8 tygodni po pierwszym szczepieniu). Między 13 a 15 miesiącem życia dziecko powinno otrzymać trzecią dawkę.

Szczepienie na pneumokoki – ile dawek?

W przypadku większości dzieci, na trzeciej dawce szczepionki na pneumokoki się kończy. W kalendarzu szczepień ochronnych znajdują się jednak nie tylko punkty obowiązkowe, ale też zalecane. Wiedzmy zatem, że zaleca się też podanie czwartej dawki szczepionki na pneumokoki ale wyłącznie u dzieci z grupy zwiększonego ryzyka (po konsultacji z lekarzem). Chodzi między innymi o dzieci z przewlekłymi chorobami płuc, wątroby czy serca, z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, nowotworami, białaczką, HIV.

Szczepionka na pneumokoki – powikłania

W przypadku szczepionki na pneumokoki powikłania od lat były głównym straszakiem przedstawicieli ruchów anty-szczepionkowych. Argumentacja zasadza się na twierdzeniu, iż szczepionka na pneumokoki zawiera pewną ilość aluminium, zatem jej aplikacja może mieć w przyszłości opłakane skutki dla układu nerwowego oraz odpornościowego. Drugim problem, który jest podnoszony w przypadku szczepionki na pneumokoki, jest podejrzenie, jakoby wykazując ona faktyczną skuteczność przeciwko bakteriom dwoinki zapalenia płuc, jednocześnie zwiększała podatność na zakażenia groźniejszymi i bardziej odpornymi na antybiotyki bakteriami.

Gorączka po szczepieniu na pneumokoki

Zwolennicy szczepienia dzieci, przekonują, że szczepionka na pneumokoki nie niesie ze sobą żadnych szczególnych powikłań, poza niegroźnymi i niespecyficznymi odczynami, a także gorączką lub stanem podgorączkowym, które mogą wystąpić w niektórych przypadkach (nie zawsze). Podwyższona temperatura, jako reakcja po szczepieniu na pneumokoki, zazwyczaj utrzymuje się dwa-trzy dni, niekiedy do tygodnia. Nie powinna przekraczać 38,5 stopnia Celsjusza. Niewielka i krótkotrwała gorączka nie jest groźna dla dziecka, w razie jednak gdyby termometr wskazywał wyższe wartości, należy się skonsultować z lekarzem.

Sprawdź: Szczepionka MMR - kiedy szczepić? Możliwe powikłania

Szczepienie na pneumokoki – darmowe czy płatne?

Każda szczepionka znajdująca się w kalendarzu szczepień obowiązkowych, jest finansowana z budżetu państwa. Jednak jeśli rodzice chcą zaszczepić dziecko inną szczepionką, niż tą finansowaną przez ministerstwo, mogą dopłacić do wybranej szczepionki z własnej kieszeni.

Płatne obowiązkowe szczepienia różnią się od refundowanych przede wszystkim składem, a konkretnie liczbą składników aktywnych obecnych w danej szczepionce. Takie rozróżnienie wynika z podziału szczepionek na jednoskładnikowe (monowalentne), wieloskładnikowe (poliwalentne) oraz złożone (skojarzone i nowoczesne wysoko skojarzone). Szczepionki monowalentne uodparniają przeciwko jednej chorobie zakaźnej, szczepionki poliwalentne przeciwko jednej lub kilku chorobom, z kolei szczepionki skojarzone uodparniają organizm jednocześnie przeciw kilku chorobom zakaźnym.

Szczepionki skojarzone pozwalają zredukować liczbę wykonywanych wstrzyknięć, co wpływa przede wszystkim na zmniejszenie bólu i stresu u dziecka oraz minimalizuje możliwość zakażenia podczas szczepień.

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 19)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA