Szczepionka na pneumokoki - kiedy szczepić? Czy warto?


 
Szczepionka na pneumokoki dwa lata temu została wpisana do kalendarza szczepień obowiązkowych. Zatem często zadawane przez rodziców pytanie „pneumokoki – szczepić czy nie” straciło rację bytu. Zobacz, czym jest szczepionka na pneumokoki, kiedy szczepić na pneumokoki, jakie może wywoływać szczepionka na pneumokoki powikłania, czy gorączka po szczepieniu na pneumokoki jest groźna?

Szczepionka na pneumokoki – przed czym chroni?

Szczepionka na pneumokoki ma stanowić barierę dla bakterii dwoinki zapalenia płuc Streptococcus pneumoniae. Jest to bakteria tlenowa, należąca do paciorkowców. Większość jej szczepów nie jest groźna, jednak istnieje kilkanaście takich, które mogą stanowić śmiertelne zagrożenie, zwłaszcza dla dzieci i osób o obniżonej odporności. Szczepionkę na pneumokoki podajemy, by chronić dzieci przede wszystkim przed zapaleniem opon rdzeniowo-mózgowych, a także zapaleniem płuc oraz oskrzeli. Ponadto pneumokoki wywołują zapalenie zatok, szpiku, ucha środkowego, otrzewnej czy osierdzia. Bakterie dwoinki zapalenia płuc mogą również być odpowiedzialne za posocznicę, czyli śmiertelną sepsę.

Pneumokoki – szczepić czy nie?

Na ryzyko zakażenia pneumokokami narażone są przede wszystkim dzieci mające regularny kontakt z innymi maluchami. Pneumokokami ciężko zarazić się w domu, na spacerze, a nawet w czasie incydentalnych zabaw. Do niedawna część lekarzy na pytanie, co robić ze szczepionką na pneumokoki szczepić czy nie, odpowiadało, że tak, ale dopiero przed wysłaniem dziecka do żłobka czy przedszkola. Obecnie pytanie pneumokoki – szczepić czy nie, nabrało nowego wymiaru. Szczepionka na pneumokoki od dwóch lat znajduje się w tak zwanym kalendarzu szczepień obowiązkowych, czyli wydawanym co 12 miesięcy komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczącym programu szczepień ochronnych na dany rok. Obowiązkiem przyjęcia szczepionki na pneumokoki objęte są wszystkie dzieci urodzone po 31 grudnia 2016 roku.

Szczepionka na pneumokoki – kary za brak szczepienia

Rodzice, którzy nie zgodzą się na podanie dziecku szczepionki na pneumokoki muszą się liczyć z tym, że będą ścigani przez służby sanitarne do skutku, ryzykując przy tym bardzo dotkliwe kary. Teoretycznie wojewoda właściwy dla miejsca zamieszkania może nałożyć z powodu nie podania szczepionki na pneumokoki aż 5 kar o wartości 10 tysięcy złotych każda. Ze względu na skuteczny przepływ informacji między przychodniami, Sanepidem oraz organami administracyjnymi, szansa uniknięcia kary jest niewielka.

Zobacz: Szczepionka DTP (błonica, tężec, krztusiec) - czym jest?

Kiedy szczepić na pneumokoki

Kiedy szczepić na pneumokoki? Odpowiedź na to pytanie wprost wynika obecnie z kalendarza szczepień. Po raz pierwszy dziecko powinno otrzymać szczepionkę na pneumokoki w wieku 6-8 tygodni. Druga dawka szczepionki na pneumokoki wpisana jest w kalendarz szczepień w 4 miesiącu życia (po ukończeniu 14 tygodni, około 8 tygodni po pierwszym szczepieniu). Między 13 a 15 miesiącem życia dziecko powinno otrzymać trzecią dawkę szczepionki na pneumokoki.

Szczepienie na pneumokoki – ile dawek

W przypadku większości dzieci, na trzeciej dawce szczepionki na pneumokoki się kończy. W kalendarzu szczepień ochronnych znajdują się jednak nie tylko punkty obowiązkowe, ale też zalecane. Wiedzmy zatem, że zaleca się też podanie czwartej dawki szczepionki na pneumokoki ale wyłącznie u dzieci z grupy zwiększonego ryzyka (po konsultacji z lekarzem). Chodzi między innymi o dzieci z przewlekłymi chorobami płuc, wątroby czy serca, z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, nowotworami, białaczką, HIV.

Szczepionka na pneumokoki – powikłania

W przypadku szczepionki na pneumokoki powikłania od lat były głównym straszakiem przedstawicieli ruchów anty-szczepionkowych. Argumentacja zasadza się na twierdzeniu, iż szczepionka na pneumokoki zawiera pewną ilość aluminium, zatem jej aplikacja może mieć w przyszłości opłakane skutki dla układu nerwowego oraz odpornościowego. Drugim problem, który jest podnoszony w przypadku szczepionki na pneumokoki, jest podejrzenie, jakoby wykazując ona faktyczną skuteczność przeciwko bakteriom dwoinki zapalenia płuc, jednocześnie zwiększała podatność na zakażenia groźniejszymi i bardziej odpornymi na antybiotyki bakteriami.

Gorączka po szczepieniu na pneumokoki

Zwolennicy szczepienia dzieci, przekonują, że szczepionka na pneumokoki nie niesie ze sobą żadnych szczególnych powikłań, poza niegroźnymi i niespecyficznymi odczynami, a także gorączką lub stanem podgorączkowym, które mogą wystąpić w niektórych przypadkach (nie zawsze). Podwyższona temperatura, jako reakcja po szczepieniu na pneumokoki, zazwyczaj utrzymuje się dwa-trzy dni, niekiedy nawet do tygodnia. Nie powinna przekraczać 38,5 stopnia Celsjusza. Niewielka i krótkotrwała gorączka nie jest groźna dla dziecka, w razie jednak gdyby termometr wskazywał wyższe wartości, należy się skonsultować z lekarzem.

Sprawdź: Szczepionka MMR - kiedy szczepić? Możliwe powikłania