Terapie biologiczne w leczeniu chorób jelit

Terapie biologiczne to nowoczesne metody leczenia lekami biologicznymi, szczególnie ważne w przypadku chorych, u których leczenie klasycznymi lekami nie przyniosło rezultatu. Dla wielu osób zmagających się z NZJ, tj. choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, to często jedyna szansa na normalne funkcjonowanie i jedyna alternatywa wobec leczenia operacyjnego.

Terapie biologiczne wprowadziły swego rodzaju rewolucję w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit, z których najbardziej znane są wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Od dawna podstawą leczenia tych schorzeń były i są preparaty kwasu 5-aminosalicylowego, czyli mesalazyna i sulfosalazyna oraz glikokortykosteroidy. Mimo dobrego działania tych terapeutyków u części pacjentów nie udaje się uzyskać zadowalających efektów leczenia. Jest to głównie związane z ich działaniami niepożądanymi oraz opornością na te preparaty. Do niedawna jedynym rozwiązaniem dla pacjentów niereagujących pozytywnie na to standardowe leczenie pozostawało leczenie chirurgiczne, a więc wycięcie części, a nawet całego jelita. Sytuacja uległa znacznej zmianie po pojawieniu się na rynku medycznym leków biologicznych, których zastosowanie przyniosło bardzo pomyślne efekty.

Leki biologiczne to preparaty produkowane z wykorzystaniem żywych komórek lub z użyciem metod inżynierii genetycznej. Większość z nich to tzw. przeciwciała monoklonalne skierowane głównie przeciwko cząsteczce TNF-alfa, czyli czynnikowi martwicy nowotworów. Substancja ta, należąca do grupy prozapalnych cytokin, produkowana jest przez niektóre komórki układu odpornościowego, co skutkuje dalszym pobudzaniem układu odpornościowego i rozwojem procesu zapalnego. Dowiedziono, że u osób chorych na nieswoiste zapalenia jelit poziom TNF-alfa jest znacznie podwyższony w obrębie zajętej błony śluzowej jelita. Stąd też zastosowanie blokujących ją przeciwciał jest bardzo skuteczne. 

Czytaj także: Co to są terapie biologiczne - rozmowa

Do preparatów biologicznych, które skutecznie obniżają poziom TNF-alfa i są zarejestrowane w Polsce, należą:

  • infliksimab – lek odznaczający się dużą skutecznością w leczeniu opornych na klasyczną terapię, ciężkich rzutów choroby Leśniowskiego-Crohna. Jest również efektywny w leczeniu przetok, które często temu schorzeniu towarzyszą. Ponadto stosowany jest coraz częściej u pacjentów, u których nie obserwuje się reakcji na standardowe leczenie lub jeśli występują ich silne działania niepożądane;
  • adalimumab – lek alternatywny w stosunku do infiksimabu, posiadający podobny mechanizm działania i podobne wskazania do zastosowania.

Dawka leku, częstość oraz droga jego podawania (dożylna lub podskórna) jest zależna od rodzaju preparatu.

Przed zastosowaniem terapii biologicznej konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań do tego typu terapii. Należą do nich:

  • nadwrażliwość (czy inaczej uczulenie) na substancję czynną lub pomocniczą,
  • czynna gruźlica,
  • posocznica,
  • wirusowe zapalenie wątroby,
  • infekcja wirusem HIV,
  • aktywna lub przebyta choroba nowotworowa,
  • choroby demielinizacyjne, np. stwardnienie rozsiane,
  • umiarkowana i ciężka niewydolność serca.

Czytaj także: Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna

Terapia biologiczna jest bardzo obiecującą perspektywą dla pacjentów cierpiących na nieswoiste choroby zapalne jelit, ponieważ daje szanse na zmniejszenie dawek standardowych leków, a nawet ich całkowite wyeliminowanie. Ponadto pozwala skrócić okres hospitalizacji, uniknąć leczenia chirurgicznego, wydłuża okres remisji, a co najważniejsze, poprawia jakość życia chorych. Niestety, mimo że leczenie wykorzystujące leki biologiczne daje bardzo pozytywne efekty, to koszty z tym związane powodują, że dla wielu pacjentów dostęp do tych preparatów jest mocno ograniczony.

Oceń artykuł

(liczba ocen 17)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA