Trądzik u dorosłych – źródła, objawy i walka

Artykuł sponsorowany
Zmiany trądzikowe u osób dorosłych mają specyficzną lokalizację. Inaczej niż u osób młodych, występując najczęściej w dolnej części twarzy. Wysypka nieprzyjemnych wizualnie krost ma miejsce na żuchwie, brodzie, w okolicy ust oraz na szyi. Można zaobserwować, że nie mają one charakteru rozsianego ani rozległego, lecz są trwale utrzymującymi się zmianami zapalnymi, które dość często powstają na skórze suchej. Co charakterystyczne, stosunkowo trudno się je leczy i w dużej ilości przypadków pozostają po nich szpecące blizny. Skąd się bierze trądzik u dorosłych i czy można z tym jakoś skutecznie zawalczyć?

Źródła trądziku osób dorosłych

Najczęściej przyczyny trądziku w wieku dorosłym leżą, nie tyle w samym organizmie ile w stylu życia. To nie stricte zmiany hormonalne lub genetyczne są ich powodem, a czynniki środowiskowe, w jakich dana osoba żyje, jakim podlega emocjom w dłuższym czasie i jaką przy tym też na co dzień ma dietę.

Produkcję łoju, która jest bezpośrednim aktywatorem trądziku, nasila w wieku dorosłym zwyczajny, codzienny stres. To on powoduje wydzielanie tzw. neuromediatorów pozapalnych. Drugi ważny czynnik – to dieta. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym, które w zdecydowanej większości spożywamy w postaci wysokoprzetworzonej, a także tzw. z fast foody powodują ni mniej ni więcej, tylko błyskawiczny wzrost poziomu insuliny we krwi, a ta stymuluje produkcję androgenów i wzmaga łojotok. Można powiedzieć z dużą dozą prawdopodobieństwa, że taka diagnoza trądziku u osób dorosłych to Standard.

Wydzielina gruczołów łojowych, jaka powstaje w nadmiernych ilościach, jest gęstsza niż zwykle. Trudno jej jest się wydostać na powierzchnię skóry. Napotyka jeszcze inna przeszkodę – w okresie dorosłości u jednych szybciej u innych wolniej następuje  proces rogowacenie naskórka. Część tej wydzieliny nie może się wydostać na zewnątrz i zostaje zamknięta w ujściach przewodów łojowych. Tak powstają tzw. zaskórniki. To w tych zamkniętych, wręcz zaczopowanych gruczołach łojowych, dochodzi do rozwoju bakterii beztlenowych oraz różnych drobnoustrojów. Tworzą się stany zapalne, które objawiają się wizualnie krostkami, zamieniającymi się z czasem w ropne wycieki.

Jest jeszcze trzeci powód występowania dojrzałego trądziku. Oprócz stresu oraz nieprawidłowej diety, problemy skórne może powodować nadwrażliwość. I to zarówno na niektóre składniki pokarmowe, stosowanie niedopasowanych do rodzaju danej skóry kosmetyków – perfumowanych lub zawierających szkodliwe konserwanty.

Biorąc pod uwagę te trzy główne źródła powstawania trądziku, trzeba uważnie obserwować objawy. Czasami niewielkie niuanse mogą podpowiedzieć, które źródło jest jedyne lub dominujące.

Objawy trądziku u dorosłych

Typową zmianą na skórze typu trądzikowego są zaskórniki. Powstają one głównie w okolicach skóry, w których produkcja łoju jest największa. Jednym z takich obszarów jest twarz, a na niej miejsca w rejonie ust, nosa i brody. Zaskórniki atakują też bardzo często plecy w okolicy międzyłopatkowej, a także dekolt u kobiet. Zaskórniki mogą być zamknięte lub otwarte.

Zaskórniki zamknięte są drobne, białe, z charakterystycznym centralnie występującym otworkiem i widać je najbardziej po naciągnięciu skóry. Natomiast w przypadku zaskórników otwartych, podobnie do zaskórników zamkniętych, w części środkowej zaskórnika także występuje otworek, przez który masa łojowo-rogowa wydostaje się na zewnątrz. Zasadniczo zaskórniki otwarte i zamknięte różnią się kolorem. Zamknięte maja kolor biały, otwarte zaś na swoim szczycie mają ciemny kolor. Pod wpływem ucisku i powstania stanu zapalnego zaskórnika otwartego, dochodzi do wytworzenia się specyficznych wykwitów grudkowo-krostkowych, a także wystąpienia ropnych torbieli.

W kostkach i grudkach znajduje się substancja, popularnie określana „ropą”, która pojawia się tuż przy powierzchni skóry. Same guzki zlokalizowane są głębiej i są bardziej twarde. Co jest nader przykrą konsekwencją trądziku tak młodzieńczego jak i tego, który powstaje w wieku dojrzałym - zmiany na skórze nim spowodowane trudno się goją i bardzo często pozostawiają mniejsze lub większe blizny. Mogą one być płaskie, z czasem delikatnie zanikać, ale też mieć postać przerosłą – jako wypukłe i twarde narośle.

Trądzik zwłaszcza w wieku dorosłym to tzw. trądzik wywołany. Powstaje on w wyniku drażniącego działania czynników, jak wspomniane było wcześniej – stresu, diety lub nadwrażliwości. Jedną z form tej ostatniej może być nadwrażliwość na leki. Nadmiar steroidów może skutkować wykwitami na klatce piersiowej, przy braku zaskórników. Podobne objawy może dawać witamina B12 lub jod. Składniki też wydzielają się bowiem za pośrednictwem gruczołów łojowych, działając na nie drażniąco i powodując wzrost wydzielania łoju. W innym typie – trądziku kosmetycznym, zmiany powstają poprzez zamknięcie ujść gruczołów łojowych po zastosowaniu ciężkich kremów, fluidów, pudrów. Wykwity mają wówczas głównie charakter zaskórników, a ich najczęstsza lokalizacja to policzki.

Walka z trądzikiem u dorosłych

U dorosłych problem z trądzikiem polega na tym, że nie można do niegoj m.in. zastosować standardowej pielęgnacji antytrądzikowej. Natomiast antybiotykoterapia ogólna jest skuteczna tylko podczas przyjmowania leku, a po jego odstawieniu zazwyczaj problem powraca. Mając to na względzie, najczęściej stosuje się terapię skojarzoną. Dobiera się odpowiednie metody leczenia do indywidualnego pacjenta, głównie biorąc pod uwagę najbardziej prawdopodobne źródła powstania trądziku.

Antybiotyki – to najszybszy rodzaj walki, który prowadzi się w ścisłej konsultacji z lekarzem. Antybiotykoterapia szybko normalizuje różnicowanie komórek naskórka, zmniejsza nagromadzenie łoju w mieszkach włosowych. To jest naprawdę szybki proces. Czasami jednak problem powraca. Przed jej rozpoczęciem trzeba koniecznie skontrolować poziom cholesterolu. Bo jego wysoki poziom wyklucza ten rodzaj terapii. Zajść w ciążę przy stosowaniu tej kuracji też jest obarczone ogromnym ryzykiem.

Także opalanie się czy intensywne zabiegi na skórze w gabinecie kosmetycznym – to wszystko w okresie walki z trądzikiem trzeba wykluczyć. Kuracja antybiotykowa zazwyczaj odbywa się lekami doustnymi. Uzupełniana jest, a w miarę poprawy stanu skóry przez leczenie miejscowe. Preparaty do smarowania, które zawierają antybiotyki (m.in. erytromycyne czy klindamycyne), a także retinoidy czy nadtlenek benzoilu – to najczęstsze specyfiki, które w walce z trądzikiem są skuteczne w większości przypadków. Ich działanie polega na ograniczaniu rozwoju bakterii, które bezpośrednio wywołują zmiany zapalne. Podtrzymują efekty całego leczenia. Wśród zalecanych leków, oczywiście po uprzedniej konsultacji z deramtologiem, jest Skinoren.

Zawiera on mi.in. kwas azelainowy, który normalizuje metabolizm komórkowy i hamuje nadmierne rogowacenie naskórka, przyczyniające się do powstawania zaskórników. To nie wszystko - zwalcza też bakterie przyczyniające się do namnażania trądziku oraz niweluje stany zapalne. Ciekawostką jest fakt, że ów lek został wynaleziony niejako przypadkiem przez kobietę dr Marcellę Nazzaro-Porro, która w Instytutu Dermatologii San Gallicano w Rzymie, prowadząc badania nad wpływem kwasu azelainowego na rozjaśnianie skóry, przekonała się o właściwościach zwalczaniu przez kwas azelainowy także trądziku.

Rytuał codziennego i szczególnego oczyszczania

Do oczyszczania skóry z wykwitami trądzikowymi, najlepsze są preparaty włąśnie na kwasach, najczęsciej zawartych w specjalnych lekach. Doprowadzają one do zmiękczenia naskórka i ułatwiają usunięcie powstałych już zaskórników. Jednak dodatkowo, w odstępie dwóch do trzech dni zaleca się oczyszczanie skóry peelingiem. Usuwa on zrogowaciały naskórek i ułatwia odblokowanie porów, dzięki czemu skóra może swobodnie oddychać. Po oczyszczeniu twarzy i dekoltu trzeba wybierać takie kosmetyki, które mają ukryć niedoskonałości cery, lecz nie powodują zatykania porów. W nowoczesnej kosmetologii powstają już produkty, które mają właściwości sprzyjające leczeniu zmian trądzikowych. Należą do nich antybakteryjne płyny do mycia twarzy i ciała, dodatkowo zwężające pory skóry i ograniczające wydzielanie łoju.

Walka z trądzikiem wymaga dużo czasu, cierpliwości i systematyczności. Codzienne oczyszczanie twarzy, złuszczanie naskórka, właściwie dobrane kosmetyki – to ważne aspekty, nawet bardzo. Preparaty te powinny przywracać skórze właściwe Ph, nie zawierać dużej ilości alkoholu oraz zawierać zioła działające kojąco na podrażnienia. Do tego, raz w tygodniu warto zastosować peeling enzymatyczny, a codziennie – rano i wieczorem – delikatny krem nawilżający do cery trądzikowej. Dzięki tej zdawałoby się oczywistej (acz nie zawsze regularnie stosowanej) profilaktyce, możemy uniknąć nowych wykwitów trądzikowych i zmniejszyć nasilenie już istniejących.

Czasami stosuje się peelingi medyczne, które pozwalają na skuteczne leczenie trądziku, bez używania antybiotyków oraz sterydów. Po drugie, poprawiają one wygląd skóry bez jej przesuszenia. Taka kuracja peelingami medycznymi jest dość długotrwała. Średnio przez około 5 miesięcy wykonuje się peelingi z częstotliwością co ok. 2-3 tygodnie. Redukcja zmian skórnych, a także poprawa kolorytu skóry są widoczne. Mniej jest też po peelingu blizn potrądzikowych.

Dieta i samopoczucie – dwa filary walki z trądzikiem

U osób z cerą skłonną do powstawania trądziku, trzeba po prostu uważać na niektóre pokarmy, a właściwie część ich składników. W codziennej diecie takich osób nie powinno być przede wszystkim potraw pikantnych. Nie wskazany jest nadmiar soli w potrawach. Sól we krwi pobudza wydzielanie gruczołów łojowych, a co za tym idzie, powoduje też powstawanie zaskórników. Oprócz potraw pikantnych i zbyt obficie posolonych, trzeba ograniczyć napoje gazowane i wszelkie sztuczne soki oraz chipsy. Majonez, czekolada, mocna herbata, kakako, a także cytrusy – to lista podstawowych „trądzikogennych” składników diety, na które trzeba uważać.

Co zatem jest wskazane, co można włączyć do diety, aby trądzik się nie pojawiał? Po pierwsze - naturalne owoce z własnego ogrodu, które wyrosły bez użycia pestycydów. Godne zaufania są jednodniowe, naturalne soki z jabłek lub marchwi oraz bogate w witaminę A warzywa, takie jak: sałata, szpinak, papryka, morele czy szczypiorek, ale też twaróg. Źródłem witaminy B, potrzebnej do dobrego funkcjonowania skóry są: pomidory i fasola w sezonie letnim oraz marchew i agrest, jak również płatki owsiane i agrest. Dobrze działają na funkcjonowanie skóry tłuszcze Omega-3, które organizm najlepiej przyswaja z ryb morskich. Znajdują się one ponadto w oleju lnianym i orzechach włoskich. Odpowiednio zbilansowana dieta powinna zawierać duże ilości zbóż z kaszami i płatkami. Dlaczego? To one wraz z roślinami strączkowymi, które są źródłem dużej ilość makro- i mikroelementów oraz łatwo przyswajalnego białka działają antytrądzikowo.

Przede wszystkim zaś trzeba zadbać o harmonię duszy i ciała. Dbałość o dobre samopoczucie na co dzień, zamiast ciągłego stresu i rozkojarzenia wbrew pozorom może przynieść najlepsze efekty. Procesy, jakie zachodzą w organizmie pod wpływem silnych negatywnych emocji potęgują wydzielanie szkodliwych substancji, służących rozwojowi trądziku właśnie w wieku dorosłym. Najlepiej zacząć od prostych rzeczy. Jednym z najlepszych środków poprawiających ogólną kondycję psychofizyczną jest sport. Aktywność fizyczna, taka jak m.in. bieganie czy jazda na rowerze, to nie tylko sposób na dopływ do krwi endorfin, wzmacniających uczucie szczęścia, ale także pozwalających się wyciszyć i wsłuchać się w głąb siebie. Zostało to już nie raz naukowo udowodnione, że toksyny uwalniają się z organizmu, przy dużym udziale zdrowej psychiki.