Udar mózgu u dziecka

Udar mózgu u dziecka lub nastolatka – czy to w ogóle jest możliwe? Jakie są przyczyny, objawy i skutki udaru w przypadku młodych pacjentów?

Na szczęście udar mózgu występuje w młodym wieku dość rzadko, u mniej więcej trzech osób na sto tysięcy rocznie. Wśród młodych pacjentów udar niedokrwienny stanowi od 30 do 50%.

Czytaj: Udar mózgu – co to takiego?

Udar mózgu u dzieci

Tak jak u dorosłych – również u dzieci skutki ostrego niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) są przyczyną różnych, długotrwałych i niejednokrotnie stałych zaburzeń, które wpływają na przyszłe życie. Są to zaburzenia ruchowe, niedowłady, zaburzenia ekspresji mowy, deficyty poznawcze, opóźnienie rozwoju wyższych funkcji nerwowych. Konsekwencją tych zmian jest gorsze funkcjonowanie dziecka nie tylko w sferze ruchowej i poznawczej, ale i społecznej.
Z powodu dużej umieralności, a także wysokiego współczynnika niepełnosprawności problem leczenia i profilaktyki udaru mózgu jest w Polsce szczególnie istotny.

Czynniki ryzyka wystąpienia udaru u pacjentów w wieku rozwojowym są znacznie mniej poznane niż u dorosłych. Mimo dużego postępu wiedzy i wykonywanych badań przyczyna udaru mózgu wśród młodych pacjentów pozostaje nieznana w 20–30%. Należy jej jednak szukać za wszelką cenę, bowiem niektóre choroby mogą powodować udary nawrotowe. Poznanie przyczyny po pierwszym udarze i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutyczno-diagnostycznego może uchronić dziecko przed kolejnym udarem.

Przyczyny wystąpienia udaru

Etiologia udarów u dzieci ma często charakter złożony, związany ze współistnieniem czynników genetycznych, rozwojowych, metabolicznych, immunologicznych i środowiskowych. W przeciwieństwie do tego, jak to jest w przypadku osób dorosłych, styl życia (stresy, używki, mała aktywność fizyczna, otyłość) ma mniejsze znaczenie. Wśród wielu przyczyn udaru u dzieci najczęściej wymienia się:

  • wrodzone wady serca,
  • nabyte wady serca (zapalenie mięśnia sercowego i wsierdzia, chorobę reumatyczną, kardiomiopatię, zaburzenia rytmu serca),
  • układowe choroby naczyń,
  • choroby zapalne o różnej etiologii i lokalizacji,
  • zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • zaburzenia w budowie i funkcji ścian naczyń krwionośnych,
  • anomalie naczyń mózgowych (tętniaki, naczyniaki),
  • urazy głowy,


a także urazy odległych części ciała.

Ze względu na wczesny początek aktywności seksualnej i zażywanie środków antykoncepcyjnych przez nastolatki należy wspomnieć o zwiększonym ryzyku udaru niedokrwiennego w tej grupie pacjentek.
Niektóre stosowane przez młodzież substancje aktywizujące i narkotyki powodują wzrost ciśnienia tętniczego krwi i/lub skurcz naczyń, zwiększając w ten sposób ryzyko udaru mózgu.
Naczyniowe uszkodzenie mózgu częściej występuje u noworodków niż u dzieci starszych, a wśród noworodków wcześniaki są grupą bardziej narażoną na wystąpienie tych zaburzeń (głównie krwotocznych).

Czytaj także o roli infekcji w zwiększaniu ryzyka udaru niedokrwiennego u dzieci.

Objawy

Objawy udaru mózgu u młodych ludzi najczęściej są zaburzenia świadomości, kontaktu z otoczeniem, zaburzenia mowy, zaburzenia czucia, objawy ruchowe pod postacią osłabienia siły mięśniowej lub niedowładów. U noworodków i dzieci małych objawem ostrych zaburzeń naczyniowych jest najczęściej napad padaczkowy. Do innych objawów należą: drażliwość lub senność, zaburzenia oddychania, często uwypuklenie ciemiączka. U małego dziecka niedowłady mogą nie być widoczne od początku wystąpienia udaru.
Zdecydowanie łatwiej rozpoznać objawy udaru u dziecka starszego (niedowład, inne objawy ogniskowe), często jednak zostają one przeoczone w pierwszej fazie, bowiem wielu rodziców nie zdaje sobie sprawy, że u dziecka może wystąpić tak poważne schorzenie jak udar mózgu.

Czytaj także: Czy życie po udarze bez niepełnosprawności jest możliwe?

W każdym wieku udar mózgu jest stanem zagrożenia życia. Przy braku odpowiedniego postępowania może szybko doprowadzić do niewydolności oddechu, krążenia i funkcji ośrodkowego układu nerwowego. Od szybkości działań diagnostyczno-terapeutycznych zależy życie pacjenta i jego stan po ustąpieniu ostrych objawów uszkodzenia mózgu. Z tego powodu ważne jest, aby pacjent znalazł się w szpitalu w jak najkrótszym czasie od wystąpienia niepokojących objawów sugerujących udar. 

Właściwie od pierwszego dnia choroby, czyli bardzo wcześnie, pacjent powinien mieć wdrożone wszechstronne postępowanie mające na celu poprawę utraconych z powodu choroby funkcji. Z pacjentem powinien pracować rehabilitant i logopeda, a później terapeuta zajęciowy, psycholog, pedagog. Rodzina dziecka powinna być zaangażowana w proces rehabilitacji, na niej bowiem spoczywa obowiązek stworzenia dobrych warunków do prowadzenia rehabilitacji.
Należy pamiętać, że leczymy człowieka, a nie tylko chorobę, i że celem terapii jest przywrócenie pacjentowi fizycznej, psychicznej i społecznej aktywności oraz możliwie jak największej samodzielności.



Zobacz: Udarom można zapobiegać!

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

Pytanie: Ile przeznaczył/abyś na bankowanie krwi pępowinowej w ciągu roku?

  0 zł

  do 1500 zł

  do 2500 zł

  do 4000 zł

Patronem sondy jest Polski Bank Komórek Macierzystych

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA