Uzależnienie od cukru – czy faktycznie jest to zagrożenie?

Od wszystkiego można się uzależnić – a od przyjemności chyba najbardziej. Ludzki mózg wyposażony jest w układ nagrody, który odpowiada wtedy, kiedy robimy dla siebie coś dobrego. Między innymi właśnie dlatego czujemy pomieszanie rozkoszy z dziwnym poczuciem winy.
Owoce malin z cukrem

Artykuł sponsorowany

Źródło: Materiały partnera

Ale zacznijmy od początku.

Uzależnienie to stan, w którym organizm domaga się jakiegoś bodźca i nie umie kontrolować jego spożycia. Najczęściej przez nas znane uzależnienia to chociażby alkoholizm czy nikotynizm. Wszystko polega na tym, że nie jesteśmy w stanie zarysować sobie granicy, przy której kończy się spożycie danego środka czy też wykonywanie jakiejś czynności. Uzależnienie przejmuje kontrolę nad naszym życiem, sprawia, że zaniedbujemy zdrowie lub obowiązki. Fizyczne uzależnienie doprowadza do tego, że występuje u nas zespół abstynencyjny, czyli pojawiają się dolegliwości i chęć spożycia danego środka nawet za wszelką cenę, ponieważ tylko wtedy przykre objawy ustają. Im głębsze uzależnienie, tym silniejszy zespół abstynencyjny.

Uzależniony nie ma kontroli nad spożywaniem danej substancji i nie wystarcza mu już standardowa dawka. Wzrasta jego tolerancja na dany środek, musi go przyjmować przewlekle, nawet kosztem własnego samopoczucia. Układ nagrody w tym momencie jest upośledzony, człowiek nawet nie zdaje sobie sprawy, jak głęboko tkwi w nim chęć spożycia. W ekstremalnych przypadkach (alkohol, narkotyki) ten sposób życia prowadzi do śmierci.

Pytanie więc, czy istnieje faktycznie uzależnienie od cukru? Niektórzy twierdzą, że tak, ale nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi. Bo uzależnienie trzyma nas w ryzach przez cały czas, prawda?

Kiedy cukier szkodzi?

Cukier jest nam potrzebny do prawidłowego funkcjonowania (ma dobroczynny wpływ na żołądek), ale czy możemy doprowadzać do stanu, w którym przejmuje nad nami kontrolę? Faktycznie bardzo duże spożycie tego produktu może sprawić, że poczujemy się nieco gorzej, aczkolwiek jeśli w ogóle przesadzamy z jakimś środkiem, to będzie nam on szkodził.

Cukier ma w pewien sposób dobroczynne właściwości: oprócz pozytywnego działania na żołądek sprawia, że w naszym mózgu produkuje się dużo serotoniny, dopaminy oraz endorfin. Są to hormony szczęścia, dlatego kiedy mamy zły humor, jemy na przykład paczkę lodów. Jednak efekt ten utrzymuje się relatywnie niedługo, a nasz organizm za chwilę ponownie domaga się cukru. Nic dziwnego: układ nagrody chce dostać ten przyjemny zastrzyk jeszcze raz.

Kiedy spożywamy dużo cukru, dochodzi do hiperglikemii, czyli jego wysokiego poziomu we krwi. To źle wpływa na nasz układ krążenia, ponieważ cząstki cukru zarysowują ściany tętnic. Ale tak samo jest ze wszystkim, co spożywamy. Jeśli zjemy za dużo marchwi, nasza skóra zrobi się żółta. Jeśli zjemy za dużo orzechów, momentalnie przytyjemy, a przecież orzechy są takie zdrowe. Co to oznacza? Że musimy sobie go dawkować tak, by nam nie zaszkodził. Jedzenie cukru jest prawdziwą przyjemnością, a przyjemności trzeba sobie dawać w odpowiednich ilościach.

Cukru w dużej ilości nie wolno spożywać cukrzykom oraz osobom cierpiącym na nadwagę. Dzieje się tak dlatego, że im on po prostu nie służy. Ale to chyba raczej logiczne: tak samo jak osobie uczulonej na laktozę nie można akurat pić mleka.

Z drugiej strony jednak jeśli jest to uzależnienie, to dlaczego głód na cukier nie towarzyszy nam zawsze? Czemu wystarczy kilka dni i później spożywamy go w mniejszych i racjonalnych ilościach?

Uważać z dziećmi!

Dzieci w szczególności lubią cukier, co do tego nie ma najmniejszej wątpliwości. Chętnie wskazują słodycze na półkach sklepowych, domagając się przyjemnego uczucia słodkości w ustach. Niestety, działa to źle na ich rozwijający się układ nagrody. Organizm nie wie już, kiedy dostaje właściwe rzeczy.

Ponadto, dzieci bardzo źle reagują na cukier. Ma to niezbyt dobry wpływ na ich zęby, ale przede wszystkim mają one naturalną potrzebę ruchu. Kiedy damy dziecku batonika, możemy być pewni, że przez długi czas się nie uspokoi, tylko stanie się nagle bardzo aktywne.

Reklama

Czy jestem uzależniony od cukru?

Sprawdzenie poziomu uzależnienia od cukru jest relatywnie proste. Po prostu po jednym batoniku przychodzi nam ogromna ochota na drugiego, tak wielka, że nie jesteśmy w stanie zrobić nic, jak tylko zjeść następnego. Ponadto, uzależnienie od cukru ma taki objaw, że jemy słodkie produkty nawet wtedy, kiedy tak naprawdę nie jesteśmy głodni. Ale to już kwestia naszej samokontroli! Tak naprawdę to tylko „uzależnienie”.

Ponadto, kiedy jesteśmy uzależnieni, często czujemy słabość, czujemy się też zmęczeni, jakbyśmy się przejedli. Nie chcemy również rezygnować z konkretnych słodkich produktów, martwimy się, kiedy miałyby zniknąć z naszego menu. Ale z drugiej strony możemy z nich rezygnować i nie czujemy zespołu abstynencyjnego, więc jakie to uzależnienie? Alkoholik nie może żyć bez picia, a osoba, która ma się niby uzależnić od cukru normalnie bez niego funkcjonuje.

Ale czy uzależnienie od cukru jest takie niebezpieczne?

Rzecz w tym, że uzależnienie od alkoholu naznacza człowieka raz i na całe życie. Nie wolno mu nigdy więcej spożyć nawet małego kieliszka, nawet piwa bezalkoholowego, które również jest dla nich zdradzieckie. Podobnie jest z uzależnieniem od narkotyków – kiedy raz się przestanie, trzeba na dobre odpuścić sobie spożywanie.

Z cukrem jest nieco inaczej.

Wystarczy kilka dni względnej „abstynencji”, żebyśmy przestali czuć nadmierną chęć spożycia. Po tym czasie spokojnie możemy posłodzić herbatę i nie będziemy czuli zespołu abstynencyjnego. Uzależnienie od cukru jest relatywnie nieszkodliwe, ponieważ mimo wszystko jesteśmy w stanie to kontrolować – przykre dolegliwości związane z jego brakiem trwają relatywnie krótko.

Nie myl zapotrzebowania z uzależnieniem

Nie zmienia to faktu, że cukier jest nam potrzebny do codziennego funkcjonowania. Ostatecznie ma dobroczynny wpływ na nasz żołądek, a całkowite wyeliminowanie go z diety może skutkować nawet zapaścią czy omdleniem. Dlaczego tak się dzieje?

Cukier dostarcza nam, siłą rzeczy, mnóstwa energii. Nasze dzienne zapotrzebowanie na cukier to 36 gramów (9 łyżeczek) u mężczyzn, 20 g (5 łyżeczek) u kobiet oraz 12 gramów (3 łyżeczek) u dzieci. Jest to bezpieczna ilość. Możemy sami kontrolować spożycie cukru kupując niesłodzone produkty, ale samemu słodząc herbatę białym cukrem.

Pamiętajmy, że nasz organizm kocha cukier. To jest porządna dawka glukozy dla naszych neuronów i mięśni. To prawdziwy skarb, kiedy jesteśmy zmęczeni.

Cukier a zdrowie

Szkodliwość cukru w nadmiarze jest oczywiście niemożliwa do obalenia. Ale wynika to z tego, że spożywamy go zwyczajnie za dużo, nie potrafimy sobie odmówić kolejnego ciastka czy batonika. Nie kontrolujemy tego, więc zaczynają się problemy zdrowotne, takie jak otyłość.

Co ciekawe, na Zachodzie przyjęło się nieco inną metodę. Jak wiemy, w naszej, polskiej rzeczywistości, osoby otyłe są traktowane trochę jak pariasi. Mówi się im, że nie dbają o siebie, nie dbają o zdrowie, źle się odżywiają. Wszyscy u nas wytykają ich palcami. Tymczasem w krajach zachodnich istnieje pojęcie „body positive” – każdy ma prawo jeść to, co mu smakuje. Jeśli jest to cukier, to również tak wolno. Zachód jest postępowy i rozumie, że nie wszyscy mają idealny metabolizm. Zrzucanie całej winy na cukier, kiedy ludzie zjadają też ogromne ilości węglowodanów oraz tłuszczy nasyconych jest przesadą.

Reklama

Wszystko z umiarem

Spożywanie cukru z umiarem służy naszemu zdrowiu i sprawia, że jesteśmy bardziej pobudzeni i chętni do życia. To oczywiste, że nie odmówimy sobie posłodzenia kawy czy herbaty. Taki napój nie tylko będzie dla nas dobry, ale również sprawi, że będziemy mieli więcej energii na dzień. Całkowicie cukru uniknąć się nie da, a jego szkodliwość to troszeczkę zbyt mocno postawione słowo. Jeśli spożywamy go z głową – kontrolując jego ilość w naszym codziennym życiu – to będzie dla nas tylko korzystny. Tak jest zresztą ze wszystkim: jeśli zjadamy za dużo „zdrowych” rzeczy to również będą one miały na nas negatywny wpływ. Grunt to pamiętać o umiarze i rozsądku, a na pewno będziemy zadowoleni i zdrowi.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!